Melios Zoo: Το χρονικό μιας πολυετούς διαμάχης με τις Αρχές – Από την έλλειψη αδειών και τις διαγραφές από μητρώα εμπόρων, στα δικαστήρια και τα διατάγματα κατεδάφισης – Όλα όσα έγιναν από το 2008 μέχρι σήμερα

Χωρίς τις απαραίτητες άδειες συνεχίζει να λειτουργεί ο ζωολογικός κήπος Melios zoo στους Αγίους Τριμιθιάς. Οι εγκαταστάσεις δεν διαθέτουν άδεια λειτουργίας ζωολογικού κήπου και πολεοδομική άδεια. Παρόλα αυτά το πάρκο συνεχίζει να δέχεται κοινό, ενώ παράλληλα διατηρεί ιστοσελίδα όπου διαφημίζονται ζώα και πτηνά, ορισμένα εκ των οποίων διατίθενται προς πώληση.

Η υπόθεση ήρθε ξανά στην επιφάνεια με αφορμή πρόσφατο περιστατικό διαφυγής αρκούδας από τις εγκαταστάσεις, ένα συμβάν που αν και έληξε χωρίς προβλήματα ανέδειξε τα κενά ασφαλείας και την έλλειψη μέτρων προστασίας του κοινού.

Παράλληλα, εκκρεμούν αποφάσεις δικαστηρίου για τερματισμό της χρήσης και κατεδάφιση κλουβιών που ανεγέρθηκαν αυθαίρετα τόσο σε μη αδειοδοτημένα τεμάχια όσο και σε παρακείμενη κρατική γη όπου διατηρούνται ελάφια.

Το υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος (ΥΓΑΑΠ) σε συντονισμό με τον ΕΟΑ Λευκωσίας και τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες προωθούν πλάνο απομάκρυνσης των ζώων και διαχείρισης της κατάστασης. Οι Αρχές ξεκαθαρίζουν ότι το υποστατικό δεν είναι αδειοδοτημένο και το Κράτος δεν μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια των επισκεπτών. Από την άλλη ο ιδιοκτήτης του Melios zoo προβαίνει συνεχώς σε καταγγελίες στην Αστυνομία κατά των αρμόδιων Aρχών.

Μέσα στο 2025, οι αρμόδιες Υπηρεσίες (ΥΓΑΑΠ, Τμήμα Περιβάλλοντος, Τμήμα Δασών, Υπηρεσία Θήρας και Πανίδας, Κτηνιατρικές Υπηρεσίες) αποφάσισαν τον καταρτισμό πλάνου με σκοπό την οριστική διευθέτηση του ζητήματος προστασίας των ζώων και πραγματοποιήθηκαν επαφές με διεθνείς φιλοζωικές οργανώσεις, για την ενδεχόμενη απομάκρυνση των ζώων. Ωστόσο, διαπιστώθηκε ότι αρκετά από τα ζώα δεν έφεραν συνοδευτικά έγγραφα και δεν ήταν δυνατόν να υιοθετηθούν από τις οργανώσεις αυτές. Έτσι, αποφασίστηκε η καταγραφή των ζώων αυτών, μέσω επιθεώρησης, χωρίς ωστόσο ακριβή καταγραφή των ειδών και αριθμού ζώων σε κάθε υποστατικό και για όλα τα είδη ζώων.

Μετά τις αποφάσεις δικαστηρίου για κατεδάφιση συγκεκριμένων υποστατικών, εν μέσω αφθώδους πυρετού, το Μάιο 2026, πραγματοποιήθηκε συνάντηση ΕΟΑ Λευκωσίας, ΥΓΑΑΠ και ΚΥ, κατά την οποία έγινε προσπάθεια συντονισμού με σκοπό τον καταρτισμό πλάνου απομάκρυνσης των ζώων τουλάχιστον από τα υποστατικά για τα οποία εκδόθηκε το διάταγμα κατεδάφισης. Ζητήθηκε από το ΥΓΑΑΠ όπως αποσταλεί από μέρους ΕΟΑ Λευκωσίας συγκεκριμένο τοπογραφικό στο οποίο να φαίνονται τα υποστατικά προς κατεδάφιση και το σχετικό προωθήθηκε μετά την αποστολή του στις ΚΥ, για καταγραφή των ειδών στα συγκεκριμένα υποστατικά και ετοιμασία πλάνου διαχείρισης.

Με βάση την ΚΔΠ 95/2021, «Κανονισμοί για την κατοχή και πώληση ζώων που εκδόθηκαν βάσει των Περί Προστασίας και Ευημερίας των Ζώων Νόμων 1994 έως 2025», ο επηρεαζόμενος όφειλε να είχε δηλώσει στις ΚΥ όλα τα ζώα τα οποία δεν επιτρέπεται να κατέχονται και τα οποία ο ίδιος διέθετε. To χρονοδιάγραμμα δήλωση έληγε με μεταβατική περίοδο εντός του 2021. Ωστόσο, ο επηρεαζόμενος δεν δήλωσε τα ζώα τα οποία διαθέτει. Πλέον δεν φαίνεται να εισάγονται άγρια μεγάλα ζώα για σκοπούς ζωολογικού κήπου, τουλάχιστον από τον ίδιο.

Το ιστορικό του ζωολογικού κήπου

Ο ζωολογικός κήπος Melios Zoo Park αδειοδοτήθηκε για πρώτη φορά στις 26 Σεπτεμβρίου 2012 με πενταετή ισχύ έως τις 25 Σεπτεμβρίου 2017. Η άδεια αφορούσε συγκεκριμένο κατάλογο εγκεκριμένων ειδών ζώων και συνδεόταν με αυστηρούς όρους όπως η τήρηση μητρώου ζώων, ασφαλιστήριο ευθύνης έναντι τρίτων, κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης.

Ωστόσο, στις 25 Σεπτεμβρίου 2017 η άδεια έληξε και δεν ανανεώθηκε λόγω μη συμμόρφωσης με τη νομοθεσία (έλλειψη μητρώου, μη ανανέωση ασφαλιστηρίου κ.ά.) και πολεοδομικών παραβάσεων. Ο ιδιοκτήτης προσέφυγε στη Δικαιοσύνη, αλλά το Διοικητικό και στη συνέχεια το Ανώτατο Δικαστήριο δικαίωσαν τη Δημοκρατία, επικυρώνοντας τη νομιμότητα της απόφασης για μη ανανέωση της άδειας.

Παρά τις καταδίκες σε ποινικά δικαστήρια μετά από καταγγελίες των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, οι επιβαλλόμενες ποινές αποδείχθηκαν μη αποτρεπτικές, με αποτέλεσμα ο χώρος να συνεχίζει τη λειτουργία του. Για την προστασία των μαθητών, το Υπουργείο Παιδείας έχει ενημερωθεί επίσημα ώστε να αποτρέπονται σχολικές επισκέψεις στον χώρο.

Ο ιδιοκτήτης ήταν αρχικά εγγεγραμμένος στο Μητρώο Εμπόρων και Επιχειρήσεων ενδοκοινοτικού εμπορίου από το 2004. Ωστόσο, εκμεταλλευόταν την ιδιότητά του αυτή για να εισάγει άγρια και εξωτικά ζώα από το εξωτερικό, μεταφέροντάς τα υπό το πρόσχημα του ζωολογικού κήπου ή του pet shop, χωρίς τις απαιτούμενες προεγκρίσεις και υγειονομικούς ελέγχους.

Στις 4 Ιουλίου 2017, οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες προχώρησαν στη οριστική διαγραφή του από το Μητρώο Εμπόρων. Η απόφαση αυτή προσβλήθηκε στο Διοικητικό Δικαστήριο, το οποίο στις 20 Δεκεμβρίου 2022 απέρριψε την προσφυγή του ιδιοκτήτη, τονίζοντας ότι οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες έδρασαν στη βάση διαπιστωμένων παρανομιών και παράνομης χρήσης χώρων για εμπορία ζώων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, ο επηρεαζόμενος συνήθιζε να αποστέλλει γνωστοποιήσεις αφίξεων φορτίων σε ώρες εκτός εργασίμων ή σε τριήμερα/αργίες. Επιπλέον, εισήγαγε ζώα μέσω ενδοκοινοτικού εμπορίου χωρίς να υποβάλλει γνωστοποιήσεις στο σύστημα TRACES, φέρνοντας τις Αρχές προ τετελεσμένων.

Η λειτουργία του pet shop

Το κατάστημα πώλησης ζώων συντροφιάς (pet shop) λειτουργούσε εντός του ίδιου τεμαχίου, αλλά η νομοθεσία επέβαλλε τον πλήρη διαχωρισμό του από τις εγκαταστάσεις του ζωολογικού κήπου.

Με τη θέσπιση του νέου νομοθετικού πλαισίου για τα καταστήματα πώλησης ζώων το 2021 (ΚΔΠ 95/2021), ο ιδιοκτήτης υπέβαλε αίτηση αδειοδότησης γύρω στο 2025. Η αίτηση απορρίφθηκε από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες για πολεοδομικούς λόγους, καθώς το Τμήμα Πολεοδομίας ξεκαθάρισε ότι στο συγκεκριμένο τεμάχιο απαγορεύεται η άσκηση εμπορικής δραστηριότητας. Η υπόθεση εκκρεμεί εκ νέου ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου.

Λιοντάρια, κροκόδειλοι, αρκούδες και τζάγκουαρ…

Η διαμάχη του ιδιοκτήτη με τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες μετρά σχεδόν δύο δεκαετίες και σημαδεύτηκε από σειρά περιστατικών που έφτασαν μέχρι τα δικαστήρια:

2008: Λιοντάρια και τζάγκουαρ. Εισαγωγή ζώων από την Ολλανδία/ Γερμανία χωρίς εγκεκριμένες εγκαταστάσεις φιλοξενίας. Τα ζώα παρέμειναν σε φορτηγό στο λιμάνι Λεμεσού και επανεξήχθησαν.

2010: Κατάσχεση και ευθανασία 20 κροκοδείλων. Εισαγωγή 20 κροκοδείλων Καϊμάν από την Ολλανδία χωρίς κατάλληλους χώρους κράτησης. Λόγω άρνησης του ιδιοκτήτη να φροντίσει για την επαναποστολή τους, οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες προχώρησαν σε κατάσχεση και ευθανασία.

2016: Η υπόθεση των τριών λευκών λιονταριών. Προσπάθεια εισαγωγής τριών λευκών λιονταριών από την Πολωνία. Οι Αρχές απέτρεψαν αρχικά την πτήση, αλλά στη συνέχεια τα ζώα μεταφέρθηκαν παράνομα και τοποθετήθηκαν σε μη αδειοδοτημένο τεμάχιο. Για την παράβαση αυτή επιβλήθηκε διοικητικό πρόστιμο €5.000, το οποίο επικυρώθηκε από το Διοικητικό Δικαστήριο τον Δεκέμβριο του 2022.

2023: Διαπιστώθηκε η ύπαρξη δύο αρκούδων, χωρίς συνοδευτικά έγγραφα.

2021–2026: Ανεξέλεγκτη κατοχή. Παρά την εφαρμογή της νομοθεσίας (ΚΔΠ 95/2021) που υποχρέωνε τη δήλωση όλων των μη επιτρεπόμενων ζώων που κατείχε, ο ιδιοκτήτης δεν συμμορφώθηκε ποτέ.