Αλλάζουν τα δεδομένα για την ασφάλεια του αίματος – Τι προβλέπουν οι νέοι κανονισμοί και ποιες είναι οι υποχρεώσεις όλων των νοσοκομείων, δημόσιων και ιδιωτικών

Έλεγχοι ανά πάσα στιγμή, υποχρεωτική ετοιμότητα για ανακλήσεις και καταγραφή κάθε μετάγγισης.

Νέες υποχρεώσεις για την ασφάλεια των μεταγγίσεων αίματος στα δημόσια και ιδιωτικά νοσηλευτήρια προβλέπουν οι κανονισμοί που εγκρίθηκαν χθες από το Υπουργικό Συμβούλιο και θέτουν στο επίκεντρο τη συνεχή παρακολούθηση, τη δυνατότητα ελέγχου των νοσοκομειακών αρχείων, την καταγραφή όλων των μεταγγίσεων, αλλά και ετοιμότητα των αρμοδίων επιτροπών να προχωρούν σε ανακλήσεις όταν προκύπτει ανάγκη.

Οι νέες ρυθμίσεις, εξειδικεύουν στην πραγματικότητα το ρόλο των Επιτροπών Αιμοεπαγρύπνησης και Επιτήρησης Μεταγγίσεων, συνδέοντας τη λειτουργία τους με τις διαδικασίες ασφάλειας που προβλέπει ήδη ο περί Αιμοδοσίας Νόμος.

Κάθε νοσηλευτήριο θα διαθέτει επιτροπή τουλάχιστον τεσσάρων μελών, με συμμετοχή του διοικητικού διευθυντή, δύο γιατρών και ενός προϊστάμενου νοσηλευτικού λειτουργού.

Οι επιτροπές θα συνεδριάζουν τουλάχιστον ανά τρίμηνο, θα ανασυγκροτούνται κάθε τρία χρόνια και θα τηρούν πρακτικά. Προβλέπονται επίσης ετήσιες εκθέσεις μεταγγίσεων και εφαρμογή δεικτών ποιότητας.

Οι νέοι κανονισμοί απαιτούν από κάθε επιτροπή να «είναι σε άμεση ετοιμότητα για τυχόν ανάκληση προϊόντων αίματος από τη νοσοκομειακή Τράπεζα Αίματος για οποιοδήποτε λόγο».

Δεν καθορίζουν, ωστόσο, συγκεκριμένους λόγους ανάκλησης αφού αυτοί προβλέπονται από το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο.

Ο βασικός νόμος προβλέπει αναφορά σοβαρών συμβάντων, όπως σφαλμάτων κατά τη συλλογή, τον έλεγχο, την επεξεργασία, την αποθήκευση ή τη διανομή αίματος, που ενδέχεται να επηρεάζουν την ασφάλειά του. Προβλέπει επίσης αναφορά σοβαρών ανεπιθύμητων αντιδράσεων σε ασθενείς.

Σε τέτοιες περιπτώσεις αξιολογείται η ανάγκη ανάκλησης από εξουσιοδοτημένο προσωπικό. Η αναφορά ενός περιστατικού δεν συνεπάγεται αυτομάτως ανάκληση.

Επιπρόσθετα, ο βασικός νόμος απαιτεί ανιχνευσιμότητα κάθε μονάδας αίματος, από τον δότη μέχρι τον τελικό αποδέκτη και αντίστροφα, με διατήρηση σχετικών δεδομένων για τουλάχιστον 30 χρόνια.

Εφόσον προκύψει πιθανός κίνδυνος, η διερεύνηση μπορεί να οδηγήσει στον εντοπισμό του δότη, στην ανάκληση διαθέσιμων συστατικών αίματος και στην ενημέρωση των προσώπων που ενδέχεται να επηρεάζονται.

Οι νέοι κανονισμοί προσθέτουν λοιπόν την υποχρέωση των νοσοκομειακών επιτροπών να είναι έτοιμες να ανταποκριθούν.

Οι επιτροπές θα επιτηρούν διαδικασίες όπως η σήμανση δειγμάτων, τα αιτήματα μετάγγισης, οι επιστροφές προϊόντων αίματος και η διαχείριση ακατάλληλων συστατικών.

Οι κανονισμοί προβλέπουν επίσης ότι οι επιτροπές θα παρακολουθούν την εφαρμογή οδηγιών για τη σωστή λήψη και σήμανση δειγμάτων αίματος από ασθενείς, ώστε να περιορίζονται οι κίνδυνοι κατά τη διαδικασία μετάγγισης.

Τονίζεται εξάλλου ότι «όλα τα αρχεία πρέπει να είναι διαθέσιμα ανά πάσα στιγμή για σκοπούς ελέγχου από την αρμόδια Αρχή».

Προβλέπεται παραιτέρω η καταγραφή σοβαρών ανεπιθύμητων αντιδράσεων και συμβάντων, ενημέρωση των νοσοκομειακών Τραπεζών Αίματος και συνεχιζόμενη εκπαίδευση του προσωπικού.

Ειδικότερα, στις αρμοδιότητες των επιτροπών περιλαμβάνεται να «καταγράφει και γνωστοποιεί στις νοσοκομειακές Τράπεζες Αίματος σοβαρές ανεπιθύμητες αντιδράσεις και συμβάντα σχετικά με τη μετάγγιση ασθενών».

Ρητός στόχος η ελαχιστοποίηση των μεταγγίσεων

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει διάταξη που αφορά τη χρήση αίματος.

Όπως αναφέρεται αυτούσια, η επιτροπή «καταγράφει δεδομένα μετάγγισης για όλους τους μεταγγιζόμενους ασθενείς στο νοσηλευτήριο και λαμβάνει μέτρα με στόχο την ελαχιστοποίηση των μεταγγίσεων μέσω της συλλογής και ανάλυσης δεδομένων ανά τρίμηνο».

Η πρόνοια αφορά βεβαίως την αξιολόγηση της αναγκαιότητας των μεταγγίσεων που διενεργούνται και την ορθολογική χρήση και διαχείριση των διαθέσιμων αποθεμάτων.

Οι κανονισμοί θα τεθούν σε ισχύ τρεις μήνες μετά τη δημοσίευσή τους στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας.