Νέο τελεσίγραφο έδωσε στο Ιράν ο Ντόναλντ Τραμπ.  Τους δίνω πέντε μέρες και άλλη μία ευκαιρία για την επίτευξη συμφωνίας, φέρεται να δήλωσε, δυναμιτίζοντας εκ νέου την κατάσταση στη Μέση Ανατολή.

Ο Ντόναλντ Τραμπ επέμεινε στο σενάριο ότι πραγματοποιήθηκαν, ήδη, επαφές μεταξύ του αμερικανικού υπουργείου Πολέμου και της ιρανικής πλευράς, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας για την αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ότι οι συνομιλίες είναι «πολύ καλές», υπογραμμίζοντας ότι παραμένει εφικτή μια συμφωνία, η οποία – όπως είπε – θα διασφαλίζει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Όπως σημείωσε, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν περιορίσει σημαντικά τις δυνατότητες της Τεχεράνης το τελευταίο διάστημα, αναφέροντας ότι «τις τελευταίες τρεις εβδομάδες μειώθηκαν κατά 90% οι επιχειρησιακές δυνατότητές τους».

Θολό το τοπίο για τις συνομιλίες Ουάσινγκτον – Τεχεράνης

Πληθαίνουν οι αναφορές για προσπάθειες που γίνονται ώστε να επιτευχθεί συνάντηση εκπροσώπων των ΗΠΑ και του Ιράν εντός της εβδομάδας, στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν, με σκοπό να δοθεί ένα διπλωματικό τέλος στον πόλεμο.

Την ίδια ώρα, ωστόσο, άλλες πηγές αναφέρουν ότι μια πρώτη συνάντηση στο Ισλαμαμπάντ, ανάμεσα στον πρόεδρο της ιρανικής Βουλής, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, με τους απεσταλμένους του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, έγινε ήδη.

Νωρίτερα σήμερα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι απεσταλμένοι της Ουάσινγκτον πραγματοποίησαν συνομιλίες με ανώτατο αξιωματούχο της ιρανικής ηγεσίας, υποστηρίζοντας ότι υπάρχει σύγκλιση σε πολλά βασικά ζητήματα. Η δήλωση αυτή συνοδεύτηκε από αναδίπλωση της προηγούμενης απειλής του για πλήγματα κατά ενεργειακών υποδομών του Ιράν, με τον ίδιο να επικαλείται «παραγωγικές διαπραγματεύσεις» και να λέει ότι «παγώνει», για πέντε ημέρες, το τελεσίγραφο που είχε απευθύνει στην Τεχεράνη, προκειμένου να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ, διαφορετικά οι ΗΠΑ θα χτυπήσουν τις ενεργειακές υποδομές της χώρας.

Το Ιράν διέψευσε ότι πραγματοποιήθηκαν συνομιλίες, υποστηρίζοντας ότι ο Τραμπ επιχειρεί να καθησυχάσει τις αγορές. Ωστόσο, Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios ότι οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ είχαν συνομιλίες με τον πρόεδρο του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.

Ο Τραμπ δεν αποκάλυψε το όνομα του Ιρανού συνομιλητή, δηλώνοντας ότι δεν θέλει να τον θέσει σε κίνδυνο, υποστηρίζοντας όμως ότι ΗΠΑ και Ιράν βρίσκονται σε ευθυγράμμιση σε αρκετά κρίσιμα ζητήματα. «Έχουμε να κάνουμε με έναν άνθρωπο που πιστεύω ότι είναι ο πλέον σεβαστός, όχι τον ανώτατο ηγέτη -δεν έχουμε ακούσει από εκείνον» ανέφερε, «φωτογραφίζοντας» τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος σημείωσε ότι οι συνομιλίες θα συνεχιστούν τηλεφωνικά σήμερα, ενώ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο δια ζώσης συνάντησης. Σύμφωνα με τον Ισραηλινό αξιωματούχο, χώρες που μεσολαβούν προσπαθούν να οργανώσουν συνάντηση στο Ισλαμαμπάντ, με τον Γκαλιμπάφ και άλλους αξιωματούχους να εκπροσωπούν την Τεχεράνη και τους Γουίτκοφ, Κούσνερ -και πιθανώς τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς- να εκπροσωπούν τις ΗΠΑ, εντός της εβδομάδας. Κατά άλλες πληροφορίες, δε, ήδη υπήρξε μία πρώτη, μυστική επαφή του Γκαλιμπάφ με Κούσνερ και Γουίτκοφ στο Ισλαμαμπάντ. 

Ο ίδιος αξιωματούχος δήλωσε επίσης ότι το Ισραήλ γνώριζε την ύπαρξη έμμεσης επικοινωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Τεχεράνης, ωστόσο αιφνιδιάστηκε από τις δηλώσεις Τραμπ τη Δευτέρα. «Δεν γνωρίζαμε ότι οι εξελίξεις προχωρούσαν τόσο γρήγορα» ανέφερε.

Σε ανάρτησή του στο Truth Social -γραμμένη με κεφαλαία γράμματα, όπως πάντα- ο Τραμπ υποστήριξε ότι ΗΠΑ και Ιράν είχαν «πολύ καλές και παραγωγικές συνομιλίες» τις τελευταίες δύο ημέρες, με στόχο τον τερματισμό των εχθροπραξιών στην περιοχή.

«ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΥΦΟΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΤΟΝΟ ΑΥΤΩΝ ΤΩΝ ΣΕ ΒΑΘΟΣ, ΛΕΠΤΟΜΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΠΟΙΚΟΔΟΜΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΟΜΙΛΙΩΝ, ΠΟΥ ΘΑ ΣΥΝΕΧΙΣΤΟΥΝ ΚΑΘ’ ΟΛΗ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ, ΕΔΩΣΑ ΕΝΤΟΛΗ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΕΜΟΥ ΝΑ ΑΝΑΒΑΛΕΙ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΣΗ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΙΡΑΝΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΓΙΑ ΠΕΝΤΕ ΗΜΕΡΕΣ, ΥΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΕΡΓΩΝ ΣΥΝΟΜΙΛΙΩΝ» έγραψε.

Ο Τραμπ παρουσίασε σειρά σημείων στα οποία, όπως ισχυρίζεται, υπήρξε σύγκλιση, χωρίς αυτά να έχουν επιβεβαιωθεί από την Τεχεράνη. Σύμφωνα με τον ίδιο, το Ιράν δεσμεύθηκε να μην επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, να μην εμπλουτίζει ουράνιο και να παραδώσει τα υπάρχοντα αποθέματά του. Παράλληλα, ανέφερε ότι η Τεχεράνη συμφώνησε να τηρήσει χαμηλούς τόνους στο θέμα των πυραύλων και να ανοίξει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ.

«Εάν τηρήσουν αυτές τις δεσμεύσεις, θα τερματιστεί η σύγκρουση. Θέλουν να κάνουν συμφωνία. Θέλουμε και εμείς να κάνουμε συμφωνία. Αν συμβεί αυτό, θα είναι μια πολύ καλή αρχή για το Ιράν ώστε να ανοικοδομηθεί» δήλωσε.

Ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι οι ΗΠΑ ενημέρωσαν το Ισραήλ για τις συνομιλίες με το Ιράν. «Το Ισραήλ θα είναι πολύ ικανοποιημένο με όσα έχουμε. Ειρήνη για το Ισραήλ. Μακροχρόνια ειρήνη. Εγγυημένη ειρήνη» τόνισε.

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν ανακοίνωσε ότι δεν έχουν πραγματοποιηθεί συνομιλίες μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι ορισμένες χώρες της περιοχής εργάζονται για τη μείωση της έντασης. Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η ιρανική διάψευση οφείλεται σε εσωτερική ασυνεννοησία στην ηγεσία της χώρας.

Τη θέση του υπουργείου Εξωτερικών, ωστόσο, επανέλαβε και ο φερόμενος συνομιλητής του Τραμπ, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, ο οποίος δήλωσε ότι δεν έχουν πραγματοποιηθεί συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Δεν έχουν διεξαχθεί διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ και κυκλοφορούν ψευδείς ειδήσεις για τη χειραγώγηση των χρηματοπιστωτικών και πετρελαϊκών αγορών και για να διαφύγουν από το αδιέξοδο στο οποίο έχουν περιέλθει οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ» ανέφερε σε ανάρτησή του στο Χ. Σε δεύτερη ανάρτηση, υποστήριξε ότι το Ιράν απαιτεί «πλήρη και παραδειγματική τιμωρία των επιτιθέμενων», προσθέτοντας ότι οι Ιρανοί αξιωματούχοι «στέκονται σταθερά στο πλευρό του ανώτατου ηγέτη και του λαού, μέχρι να επιτευχθεί αυτός ο στόχος».

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί είχε στο παρελθόν διαδραματίσει ρόλο βασικού συνομιλητή με την κυβέρνηση Τραμπ, ωστόσο ορισμένοι στην Ουάσινγκτον αμφισβητούν εάν διαθέτει την απαραίτητη εξουσιοδότηση για την επίτευξη συμφωνίας.

Αμερικανοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι είναι δύσκολο να αξιολογηθεί ποιος λαμβάνει τις αποφάσεις στην Τεχεράνη, μετά τον θάνατο πολλών υψηλόβαθμων στελεχών από ισραηλινές επιθέσεις και με τον ανώτατο ηγέτη Μοτζτάμπα Χαμενεΐ να παραμένει… άφαντος.

Ο Τραμπ υπογράμμισε ότι θεωρεί πως τα πρόσωπα με τα οποία συνομιλούν οι ΗΠΑ εκπροσωπούν το καθεστώς του Ιράν.

Σύμφωνα με αμερικανική πηγή, η Τουρκία, η Αίγυπτος και το Πακιστάν διαβιβάζουν μηνύματα μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τις τελευταίες δύο ημέρες. Οι υπουργοί Εξωτερικών των τριών χωρών είχαν ξεχωριστές συνομιλίες με τον Γουίτκοφ και τον Αραγτσί. «Η διαμεσολάβηση συνεχίζεται και σημειώνει πρόοδο. Οι συζητήσεις επικεντρώνονται στον τερματισμό του πολέμου και στην επίλυση όλων των εκκρεμών ζητημάτων. Ελπίζουμε να έχουμε απαντήσεις σύντομα» ανέφερε πηγή με γνώση των συνομιλιών.

Νετανιάχου: Μίλησα με τον Τραμπ, πιστεύει ότι οι στόχοι του πολέμου μπορούν να επιτευχθούν με συμφωνία

Σε παρέμβασή του μετά την ανακοίνωση του Τραμπ ότι διεξάγει συνομιλίες με το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπένιαμιν Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ θα προστατεύσει τα ζωτικά του συμφέροντα σε κάθε περίπτωση.

Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα ο Νετανιάχου δήλωσε ότι μίλησε σήμερα τηλεφωνικά με τον «φίλο του μας» Τραμπ.

Μετέφερε ακόμη την άποψη του Αμερικανού προέδρου ότι «υπάρχει η ευκαιρία να αξιοποιήσουμε τα τεράστια επιτεύγματα των IDF και του αμερικανικού στρατού προκειμένου να επιτύχουμε τους στόχους του πολέμου μέσω μιας συμφωνίας που προστατεύει τα ζωτικά μας συμφέροντα».

Ταυτόχρονα, τονίζει ο Νετανιάχου, το Ισραήλ «συνεχίζει να επιτίθεται, στο Ιράν και στο Λίβανο».

«Συντρίβουμε το πυραυλικό πρόγραμμα και το πυρηνικό πρόγραμμα, και συνεχίζουμε να χτυπάμε σκληρά τη Χεζμπολάχ», λέει. «Μόλις πριν από λίγες ημέρες, εξοντώσαμε ακόμη δύο πυρηνικούς επιστήμονες, και το χέρι μας παραμένει απλωμένο».

Τριγωνικές συνομιλίες στο παρασκήνιο για τον τερματισμό του πολέμου

Στο μεταξύ, στο παρασκήνιο τρίτες χώρες κρατούν ανοιχτά κανάλια επικοινωνίας ταυτόχρονα με την Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη.

Το Al Jazeera σημειώνει ότι χθες έγιναν συναντήσεις μεταξύ του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, του Ιρανού ομολόγου του Αμπάς Αραγκτσί και του Αμερικανού ειδικού απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ.

Ακόμη, έχουν πραγματοποιηθεί συνομιλίες μεταξύ Άγκυρας και Ριάντ, Άγκυρας και Ντόχα, ενώ τώρα συμμετέχουν και το Ομάν, το Πακιστάν και η Αίγυπτος.

Αλλά και το Ιράν επιβεβαίωσε ότι έλαβε μηνύματα μέσω «φιλικών τρίτων χωρών».

Στόχος είναι, όπως αναφέρει το Al Jazeera, να ανοίξουν τα διπλωματικά κανάλια που έχουν αποκλειστεί από την αρχή του πολέμου και να εξεταστεί αν υπάρχει τρόπος για αποκλιμάκωση και κατάπαυση του πυρός – και τελικά για ειρηνευτική συμφωνία.

Κοινός παρονομαστής η ανησυχία στις χώρες της περιοχής ότι αυτή μπορεί να είναι η τελευταία ευκαιρία για ειρήνευση, αλλά και η αίσθηση στις χώρες της Μέσης Ανατολής ότι το Ισραήλ είναι ο απρόβλεπτος παράγοντας που θα μπορούσε να διαταράξει τις σχέσεις μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών.

protothema.gr