Παράθυρο ευκαιρίας για συνεργασία με Λίβανο

Η Κύπρος επενδύει δισεκατομμύρια ευρώ σε νέες ενεργειακές υποδομές. Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, δεν είναι μόνο πώς θα παράγει ηλεκτρική ενέργεια τα επόμενα χρόνια, αλλά και ποιος θα την αγοράζει. Αν η χώρα περιοριστεί αποκλειστικά στη μικρή εγχώρια αγορά, η απόσβεση αυτών των επενδύσεων θα καθίσταται ολοένα δυσκολότερη.

Πρόσφατα, η Κύπρος και ο Λίβανος εξέφρασαν το ενδιαφέρον τους για ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ των δύο χωρών, προχωρώντας μάλιστα σε κοινό αίτημα προς την Παγκόσμια Τράπεζα για χρηματοδότηση του έργου.

Οι σχέσεις Κύπρου και Λιβάνου υπήρξαν διαχρονικά εξαιρετικές, ενώ οι δύο χώρες έχουν ήδη προχωρήσει στην οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης τους. Επιπλέον, η απόσταση μεταξύ τους είναι σημαντικά μικρότερη από εκείνη μεταξύ Κύπρου και Κρήτης, τα θαλάσσια βάθη είναι σαφώς μικρότερα και, κυρίως, η πιθανή διασύνδεση δεν διέρχεται από θαλάσσιες περιοχές που αποτελούν αντικείμενο διεκδικήσεων της Τουρκίας. Όλα αυτά καθιστούν το έργο τεχνικά, οικονομικά και γεωπολιτικά πιο εφικτό.

Για τον Λίβανο, μια τέτοια διασύνδεση αποτελεί έργο ζωτικής σημασίας. Η χώρα αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια σοβαρή ενεργειακή κρίση.

Για την Κύπρο, αντίθετα, πρόκειται για μια μοναδική επιχειρηματική και γεωπολιτική ευκαιρία. Οι ευκαιρίες δεν παραμένουν για πάντα διαθέσιμες. Η ενεργειακή κρίση του Λιβάνου δημιουργεί σήμερα ένα παράθυρο ευκαιρίας που η Κυπριακή Δημοκρατία οφείλει να αξιοποιήσει.

Η Κύπρος έχει ήδη επενδύσει σημαντικά στην έλευση και αξιοποίηση του φυσικού αερίου για την ηλεκτροπαραγωγή, ενώ μέχρι το 2029 θα πρέπει να αντικαταστήσει σχεδόν το 50% του υφιστάμενου γερασμένου στόλου συμβατικών μονάδων.

Οι αναγκαίες αυτές επενδύσεις συνεπάγονται ιδιαίτερα υψηλό κόστος για τον Κύπριο φορολογούμενο.

Εδώ ακριβώς προκύπτει το κρίσιμο ερώτημα: πώς θα αποσβεστούν οι επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ;

Η πραγματικότητα είναι ότι η απόσβεσή τους θα είναι ιδιαίτερα δύσκολη, ενώ η εγκατάλειψή τους δεν αποτελεί επιλογή. Πρόκειται για κρίσιμες υποδομές που διασφαλίζουν την αξιοπιστία του ηλεκτρικού συστήματος της χώρας και στις οποίες έχουν ήδη επενδυθεί σημαντικοί πόροι, όπως το έργο «Τερματικός-Προμηθέας», η έκτη μονάδα της ΑΗΚ στο Βασιλικό και οι υποδομές της PEC.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η αναζήτηση εξωτερικών αγορών δεν αποτελεί απλώς μια ενδιαφέρουσα επιχειρηματική επιλογή. Αποτελεί ίσως τη μοναδική ρεαλιστική στρατηγική για την οικονομική αξιοποίηση αυτών των επενδύσεων.

Η ηλεκτρική διασύνδεση με τον Λίβανο, στη βάση ενός λελογισμένου κόστους, θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Δεν θα δημιουργούσε μόνο μια νέα αγορά για την κυπριακή ηλεκτροπαραγωγή, αλλά θα ενίσχυε και τον γεωπολιτικό ρόλο της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ενεργειακή συνεργασία δημιουργεί οικονομική αλληλεξάρτηση, ενισχύει τη σταθερότητα και αναβαθμίζει τη στρατηγική σημασία των χωρών που λειτουργούν ως αξιόπιστοι ενεργειακοί εταίροι.

Η Κύπρος διαθέτει σήμερα μια σπάνια συγκυρία. Μπορεί να αξιοποιήσει τις ενεργειακές της υποδομές όχι μόνο για να καλύψει τις δικές της ανάγκες, αλλά και για να καταστεί εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας στην ευρύτερη περιοχή. Παράλληλα, μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για νέες ενεργειακές διασυνδέσεις και συνεργασίες με γειτονικά κράτη, ενισχύοντας τον ρόλο της ως πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η ενεργειακή μετάβαση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως περιβαλλοντική ή τεχνολογική πρόκληση. Είναι ταυτόχρονα μια ιστορική ευκαιρία οικονομικής, γεωπολιτικής και αναπτυξιακής αναβάθμισης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

* Διευθύνων Σύμβουλος Dracoudis Energy