Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Η εποχή Π.Κ. (προ κρίσης) και Μ.Κ. (μετά κρίσης) χρονικά απέχει μια πενταετία, τουλάχιστον από την περίοδο που λήφθηκαν μέτρα. Υπάρχουν αρκετά πράγματα, που άλλαξαν με ταχύτητα φωτός και άλλα που παρέμειναν σχεδόν τα ίδια και οι αλλαγές ήταν μικρές. Οι νοοτροπίες εξακολουθούν και παραμένουν σταθερές και δύσκολα αλλάζουν. Την Π.Κ. (προ κρίσης) εποχή, οι πιστωτικές κάρτες υπήρξαν το αγαπημένο παιχνίδι των ενηλίκων. Όσο πιο πολλές, τόσο πιο καλά. Όσο πιο «χρυσές», τόσο μεγαλύτερο το κύρος του κατόχου. Όσο πιο «φουσκωμένο» το πιστωτικό όριο, τόσο πιο επιτυχημένος ο ιδιοκτήτης τους. Οι τράπεζες περιχαρείς, όταν βγάζανε μια πιστωτική μας έκαναν «δώρο» και άλλη μια ενώ εμείς αγοράζαμε όλο και πιο μεγάλα πορτοφόλια με θήκες για πιστωτικές και μας άρεσε κάθε φορά που ανοίγαμε το πορτοφόλι να κρυφοκοιτάζουν με δέος τη «συλλογή» μας. Σήμερα οι κάρτες εξακολουθούν και είναι στην πρώτη γραμμή ζήτησης και τα πιστωτικά ιδρύματα δύσκολα αντιστέκονται, αλλά με κάποιους όρους.
Η αγορά ακινήτων στην Κύπρο εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες «φούσκες». Υπερτιμημένα σπίτια, κερδοσκόποι κατασκευαστές, εύκολα στεγαστικά δάνεια και μια τάση για ιδιοκατοίκηση με δανεικά που πήρε διαστάσεις «επιδημίας». Τα λόγια είναι περιττά και όλοι ξέρουν την ιστορία και το τέλος της. Οι τράπεζες άρχισαν να βλέπουν καθημερινά τα δάνεια που χτύπησαν «κόκκινο» να αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο. Άρχισαν να λαμβάνονται μέτρα, να πιέζονται οι πελάτες και η Κύπρος μπήκε στην εποχή των εκποιήσεων. Στην εποχή Π.Κ. η λέξη εκποίηση ήταν ταμπού και κανένας πολιτικός δεν τολμούσε να την εκφέρει.
Ένα τραπεζικό σύστημα που γιγαντώθηκε αλλά δεν είχε τα αναγκαία εργαλεία που θα το συνοδεύουν. Ακόμη και τα ακίνητα που στήριξαν την οικονομία και τις τράπεζες, το κράτος ήταν αδύναμο να διαχειριστεί τις καταστάσεις. Χρόνια τα ακίνητα ήταν χωρίς τίτλους, αλλά τα πιστωτικά ιδρύματα δίνανε δάνεια και ο κόσμος αγόραζε σπίτια τα οποία δεν είχαν τίτλο. Στην εποχή Μ.Κ. οι διαδικασίες μπορεί να έγιναν πιο γρήγορες αλλά το πρόβλημα δεν έχει εκλείψει. Τα ακίνητα επανήλθαν στο προσκήνιο και η Κύπρος ίσως να είναι η μόνη χώρα που βγήκε από το μνημόνιο, έχοντας το μεγαλύτερο μέγεθος μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά τη μνημονιακή προσαρμογή, οι κατασκευές επανήλθαν δριμύτερες. Στην εποχή Π.Κ. ήταν μόδα η πώληση εξοχικών κατοικιών κυρίως στην Πάφο και Πρωταρά σε Βρετανούς. Στην εποχή Μ.Κ. είναι μόδα η πώληση πολυτελών σπιτιών σε πύργους και ουρανοξύστες, σε Ρώσους και Κινέζους με δέλεαρ την απόκτηση του κυπριακού διαβατηρίου.
Η χώρα έχει ανάγκη από ένα σχέδιο ανασυγκρότησης, πάνω στο οποίο θα συμφωνήσουν πολιτικές δυνάμεις και κοινωνικοί εταίροι. Έχει ανάγκη από βαθιές μεταρρυθμίσεις στο κράτος, στη δικαιοσύνη, στην παιδεία, στην υγεία. Εχει ανάγκη από στήριξη των υγιών και καινοτόμων επιχειρηματικών δυνάμεων. Πάνω απ’ όλα έχει ανάγκη να φύγουμε από το παρελθόν, να ελευθερώσουμε τις παραγωγικές δυνάμεις της χώρας και να υφάνουμε μια άλλη αντίληψη για την ανάπτυξη της χώρας. Η ωμή πραγματικότητα λέει ότι μέχρι το 2009 όλα ήταν επίπλαστα και ένα μικρό αεράκι ήταν ικανό να φέρει την καταστροφή, όπως και την έφερε. Μεγάλωνε το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, αλλά ταυτόχρονα διογκωνόταν και το δημόσιο χρέος. Ζούσαμε με δανεικά χωρίς η χώρα να έχει παραγωγική βάση. Διογκώναμε τις δαπάνες χωρίς να επιτυγχάνουμε αποτελεσματικότητα, χωρίς δηλαδή να παρέχουμε ένα ικανοποιητικό δίχτυ κοινωνικής προστασίας σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Επί της ουσίας δεν έχουν αλλάξει και πολλά πράγματα.
Η οικονομία εξακολουθεί και στηρίζεται στο μοντέλο ανάπτυξης που είχε την εποχή προ κρίσης, η κατασκευαστική δραστηριότητα από τις εξοχικές κατοικίες πέρασε στους ουρανοξύστες, το όνειρο ζωής κάθε νέου και κάθε γονιού είναι το παιδί τους να γίνει δημόσιος υπάλληλος, η υγεία δεν είναι για όλους τους πολίτες και την ακριβοπληρώνεις όταν έχεις χρήματα, η γραφειοκρατία εξακολουθεί και υπάρχει και ο εκσυγχρονισμός της δημόσιας μεταρρύθμισης δεν προχώρησε. Δεν είναι τυχαίο ότι στην εποχή Μ.Κ. έχουν αυξηθεί οι διαπληκτισμοί ασθενών και γιατρών στο νοσοκομείο και η ταλαιπωρία των πολιτών. Είναι δείγμα ότι τα προβλήματα δεν λύθηκαν αλλά επιδεινώθηκαν και απλά έχουν αλλάξει πρόσωπο.
