Οι κίνδυνοι για την κότα με τα χρυσά αυγά

 

Αναντίλεκτα τα ρεκόρ στις αφίξεις τουριστών είναι μία πολύ θετική εξέλιξη, έστω κι αν κάποιοι την χαρακτηρίζουν ως συμπτωματική και προϊόν εξωγενών παραγόντων, που ενδεχομένως και να είναι. Προφανώς, θετική είναι και η αύξηση στα έσοδα από τον τουρισμό που παρόλο που συγκριτικά φαντάζει μικρότερη της αντίστοιχης των αφίξεων, είναι σε θετικό πρόσημο. Είναι χαρακτηριστικό πως σύμφωνα με την JCC, η χρήση καρτών από ξένους αυξήθηκε σημαντικά το 2018 με αγορές και αναλήψεις μετρητών που έφτασαν σχεδόν τα 1.4 δις ευρώ, παρουσιάζοντας ετήσια άνοδο 17%.

 

Όλα αυτά τα στοιχεία είναι θετικά. Όπως επίσης και στοιχεία που παρουσίασε η KPMG και τα οποία δείχνουν πως η επικέντρωση των κυπριακών τραπεζών όσον αφορά επιχειρηματικά δάνεια, είναι στον  ξενοδοχειακό τομέα. Δεν είναι παράξενο, λοιπόν, που εκτιμάται πως μέχρι το 2020 θα προκύψουν επιπλέον 7.500 κλίνες στην ξενοδοχειακή βιομηχανία.  

 

Παρά τα ρεκόρ, η κότα του τουρισμού αντιμετωπίζει πολλές προκλήσεις που χρίζουν άμεσης διαχείρισης. Κατά πρώτον, η συνέχιση της μεγάλης εξάρτησης από δύο αγορές, την βρετανική και τη ρωσική. Και οι δύο αυτές αγορές αντιμετωπίζουν σημαντικά ζητήματα, η μία λόγω Brexit, η άλλη λόγω της βελτίωσης των σχέσεων με την ανταγωνίστρια και σαφώς πιο φθηνή Τουρκία αλλά και λόγω των ευρύτερων οικονομικών σχέσεων που επαναπροσδιορίζονται. Ένα μήνυμα της κυβέρνησης Πούτιν προς τους ταξιδιωτικούς πράκτορες και η Κύπρος μπορεί να διαγραφεί από του τουριστικό χάρτη των Ρώσων. Αν και οι εκτιμήσεις για την τουριστική περίοδο του 2019 δεν είναι αρνητικές, συνήθως τέτοιοι τομείς επηρεάζονται από μη αναμενόμενα γεγονότα. Πόσο μάλλον όταν εκκρεμεί ένα ζήτημα τόσο σημαντικό όσο το Brexit και μία Ρωσία που δεν είναι καθόλου ικανοποιημένη με τον τρόπο που φερόμαστε στις ρωσικές εταιρείες. 

 

Την ίδια ώρα, ο ανταγωνισμός για το κυπριακό τουριστικό προϊόν επεκτείνεται πλέον και στα κατεχόμενα. Είναι κοινώς παραδεκτό πως πολλές ξενοδοχειακές μονάδες στις κατεχόμενες περιοχές μας ανταγωνίζονται, επί ίσοις όροις, αυτές στις ελεύθερες περιοχές όσον αφορά στην ποιότητα των παροχών ενώ την ίδια ώρα, είναι πολύ φθηνότερες. Και ευελπιστούμε να μην ευσταθούν κάποιες πληροφορίες που θέλουν ξενοδοχειακές μονάδες στις ελεύθερες περιοχές να πραγματοποιούν εικονικές κρατήσεις, για να διευκολύνουν την άφιξη στο νησί μέσω των ελεγχόμενων από τη δημοκρατία περιοχών, ατόμων που στη συνέχεια μεταβαίνουν στα κατεχόμενα για διαμονή. 

 

Μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον λοιπόν, φαίνεται πως επαναπαυτήκαμε στα ρεκόρ των τελευταίων χρόνων και χάσαμε τη μεγάλη εικόνα. Γιατί πέραν από την εξάρτηση από τις προαναφερόμενες αγορές, ο τομέας είναι εξαρτημένος και από δύο-τρεις μεγάλους διοργανωτές ταξιδιών. Προφανώς και στο παρόν στάδιο δεν μπορούμε να μιλάμε για «αιχμαλωσία» των ξενοδοχειακών μονάδων από τους tour operators αφού η Κύπρος βρίσκεται μέσα στους προορισμούς που προωθούν και δίδουν ιδιαίτερη έμφαση, ωστόσο, αν για οποιοδήποτε λόγω η χώρα πάψει να περιλαμβάνεται στους προορισμούς που προωθούν, τότε θα δημιουργηθεί σημαντικό πρόβλημα. Πάντως, το ότι αυτοί οι μεγάλοι οργανισμοί επενδύουν δικά τους κεφάλαια σε κάποιες ξενοδοχειακές επιχειρήσεις στο νησί, μπορεί να θεωρηθεί ως ενός είδους δέσμευση, ωστόσο, την ίδια ώρα σπρώχνει όλο και περισσότερο το τουριστικό μοντέλο προς τον λεγόμενο all inclusive τρόπο διακοπών, ο οποίος αποστερεί εσόδων από άλλους παρεμφερείς τομείς της οικονομίας. 

 

Στα πλαίσια του προαναφερόμενου εφησυχασμού, έμεινε στο συρτάρι για σχεδόν δύο χρόνια εκείνη η μεγαλεπίβολη μελέτη των Ισπανών συμβούλων, η οποία προέβλεπε εκτόξευση του τομέα τα επόμενα χρόνια με την εφαρμογή συγκεκριμένων μέτρων και δράσεων. 

 

Χωρίς να υποστηρίζουμε πως οι μελέτες αυτού του είδους είναι πανάκεια, αν δεν επρόκειτο να την αξιοποιήσουμε τότε γιατί πληρώσαμε για να μας την κάνουμε; Όλα αυτά τα ζητήματα, ευελπιστούμε πως τώρα με τη δημιουργία υφυπουργείο θα τεθούν επί τάπητος και προπαντός δεν θα αντιμετωπιστούν σπασμωδικά.