Υπάρχει υπερβολικός αριθμός λογιστών στην Κύπρο;

Άκουσα πρόσφατα κάποιον να λέει ότι υπάρχουν πολλοί λογιστές στην Κύπρο και, κατ’ επέκταση, χρειάζεται να αρχίσει να περιορίζεται η προσφορά. Αυτό με προβλημάτισε. Έκανα κάποιες γρήγορες έρευνες. Με βάση τα ευρήματα, φαίνεται ότι οι εγγεγραμμένοι λογιστές στον Σύνδεσμο Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου (ΣΕΛΚ) αντιπροσωπεύουν περίπου το 0,5% του συνολικού πληθυσμού. Φαίνεται ότι το ίδιο ποσοστό περίπου είναι και στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι κοντά στο 0,4%. Από την άλλη, γνωρίζουμε ότι υπάρχει κι ένας μεγάλος αριθμός λογιστών στην Κύπρο που δεν είναι εγγεγραμμένοι στον ΣΕΛΚ. Επειδή δεν γνωρίζω αν ισχύει κάτι ανάλογο στις άλλες δύο χώρες, μπορεί κάποιος ενδεχομένως να πει ότι, πράγματι, αναλογικά ίσως έχουμε πολλούς λογιστές στην Κύπρο.
 

Το ερώτημα είναι κατά πόσο ο αριθμός αυτός είναι υπερβολικός. Για αυτό, δεν υπάρχει εύκολη απάντηση. Όμως, αν λάβουμε υπόψη ότι οι βασικοί τομείς οικονομικής δραστηριότητας στην Κύπρο είναι ο τουρισμός, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, το εμπόριο και οι κατασκευές, αλλά όχι η βιομηχανία, ούτε η γεωργία, τότε είναι αναμενόμενο ότι το ποσοστό θα είναι υψηλότερο από αυτό κάποιων άλλων χωρών.
Φυσικά, το θέμα για μένα δεν είναι το αν υπάρχουν πολλοί λογιστές, αλλά το κατά πόσο αυτοί συμβάλλουν θετικά στην οικονομική/παραγωγική διαδικασία και, ευρύτερα, στην κοινωνία. Η απάντηση πιστεύω είναι θετική. Κάποιος γίνεται επαγγελματίας λογιστής αφού περάσει από διάφορα στάδια εκπαίδευσης που περιλαμβάνουν πολλή μελέτη, πολλές και αυστηρές εξετάσεις, πείρα τουλάχιστον τριών ετών στο λογιστικό (ή συναφές) επάγγελμα, και, συνεπώς, καθημερινή τριβή με τεχνικά και άλλα θέματα που ακονίζουν τις κριτικές του ικανότητες. Αυτά, όμως, αποτελούν μέρος του συνόλου ενός επαγγελματία λογιστή.

 

Επιπρόσθετα, υποχρεούται να ακολουθεί παγκόσμια καθορισμένους κανόνες ηθικής και δεοντολογίας. Αυτό, μαζί με την υποχρέωση να ακολουθεί και διεθνώς αποδεκτά λογιστικά και ελεγκτικά πρότυπα (πολλά από τα οποία είναι αυστηρά και περίπλοκα), δημιουργούν ένα πλαίσιο σκέψης, συμπεριφοράς και λειτουργίας που κάνει έναν λογιστή να ξεχωρίζει. Πολλές φορές ακούμε την έκφραση ότι «αυτός σκέφτεται πολύ λογιστικά το θέμα», υπονοώντας ότι το αντιμετωπίζει στενά, ή και στενόμυαλα. Κάποτε μπορεί και να ισχύει. Συνήθως, όμως, η πείρα ενός λογιστή τον βοηθά να δει θέματα σε περισσότερο βάθος και λεπτομέρεια, εντοπίζοντας προβλήματα ή κινδύνους που κάποιος άλλος μπορεί να μην προσέξει. Ταυτόχρονα, το πλαίσιο ηθικής και κανόνων βοηθά στη διαμόρφωση ενός χαρακτήρα που κατά βάση λειτουργεί δίκαια και ορθά, γι’ αυτό και η σχέση λογιστή και πελάτη βασίζεται πρωτίστως στην εμπιστοσύνη.

 

Βλέπουμε, επίσης, πολλούς επιτυχημένους επιχειρηματίες που εκπαιδεύτηκαν στην αρχή της καριέρας τους ως λογιστές και ανέλαβαν στην πορεία τα ηνία κάποιας επιχείρησης. Η τριβή τους ως λογιστές με διάφορα θέματα, περιλαμβανομένης της διοίκησης προσωπικού και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, αποτελεί ουσιαστική εργασιακή εκπαίδευση – τόσο σε ό,τι αφορά γνώσεις και εμπειρίες, όσο και ικανότητες ηγεσίας και διοίκησης.

 

Την ίδια στιγμή, η εργασία που σήμερα κατά κύριο λόγο επιτελεί ο επαγγελματίας λογιστής, τείνει να διαφοροποιηθεί ουσιαστικά στο μεσοπρόθεσμο μέλλον.

 

Η αυξητική τάση για νομοθεσίες, κανόνες και εποπτεία από τη μια, η διαφοροποιούμενη αντίληψη για το ρόλο ιδιαίτερα των ελεγκτών και του σκοπού της εργασίας και έκθεσης τους προς τους μετόχους, αλλά και η ραγδαία εξέλιξη συστημάτων τεχνικής νοημοσύνης, δημιουργούν ένα ρευστό περιβάλλον. Από τη μια ένας λογιστής – ελεγκτής «πιέζεται» για να ακολουθήσει κανόνες κατά γράμμα, ενώ από την άλλη του ζητείται να ασκήσει ευρύτερα και βαθύτερα την επαγγελματική του κρίση σε θέματα που δεν αφορούν μόνο το παρελθόν, αλλά και το μέλλον (π.χ. αναφορικά με τη βιωσιμότητα μιας επιχείρησης). Επιπρόσθετα, η τεχνολογία του δίνει εργαλεία, αλλά ταυτόχρονα απειλεί να τον υποκαταστήσει σε διάφορους τομείς (π.χ. αξιολόγηση τάσεων και εξαγωγή συμπερασμάτων κατόπιν ανάλυσης δεδομένων). Γι’ αυτό, ο λογιστής του μέλλοντος χρειάζεται να αποκτά διαρκώς ευρύτερες γνώσεις.

 

Με βάση τα πιο πάνω, πιστεύω ότι οι λογιστές συμβάλλουν θετικά στην οικονομία και στην κοινωνία και ότι δεν υπάρχει κορεσμός. Αντίθετα, θα έλεγα ότι υπάρχει ακόμα έλλειψη. Οι ανάγκες είναι πολύ περισσότερες για ηγέτες και τεχνοκράτες που είναι επαρκώς καταρτισμένοι σφαιρικά και που εφαρμόζουν διεθνείς πρακτικές. Είμαι σίγουρος πως οι λογιστές μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο σ’ αυτό.