Οι άγνωστες λέξεις ευθιξία και παραίτηση

 

Σε όλο τον κόσμο είναι κανόνας. Όταν ένας υπουργός κάνει μια γκάφα ή αποτύχει σε κάτι που ανέλαβε παραιτείται. Ακόμα κι αν έχει τις καλύτερες προθέσεις, όταν ένα έργο που ανέλαβε να διεκπεραιώσει αποτυγχάνει, δεν κρύβεται. Αναλαμβάνει την ευθύνη. Πολιτική ευθιξία, ανάληψη πολιτικής ευθύνης. Δύο φράσεις τόσο συγκεκριμένες, σαφείς και ξεκάθαρες ως προς το περιεχόμενό τους και τι αυτές εξυπακούουν.

 

Αλλά  στην πολιτική ζωή της Κύπρου έχουν χάσει προ πολλού την αξία τους, έχουν καταντήσει κλισέ, κενού περιεχομένου και άνευ νοήματος. H ιστορία με τα πορίσματα και τις ευθύνες επαναλαμβάνονται. Το πόρισμα Πόλυ Πολυβίου για τα αίτια και τις ευθύνες της τραγωδίας στο Μαρί, άφηνε ξεκάθαρες πολιτικές ευθύνες στο τέως πρόεδρο της Δημοκρατίας Δημήτρη Χριστόφια. Ο κ. Χριστόφιας δεν αποδέχθηκε την πολιτική ευθύνη και ο νυν πρόεδρος, ο κ. Αναστασιάδης, είχε ασκήσει τότε σκληρή κριτική στον πρώην ηγέτη της Αριστεράς.

Σήμερα, το πόρισμα της τριμελούς επιτροπής, επιρρίπτει τις πολιτικές ευθύνες στον υπουργό Οικονομικών Χάρη Γεωργιάδη.  Δεν αφήνει όμως αλώβητο ούτε και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Αναστασιάδη, ο οποίος θα πρέπει να αποφασίσει τι θα πράξει με έναν από τους πιο στενούς του συνεργάτες την τελευταία εξαετία. Στο πόρισμα σημειώνεται ότι αν ο Πρόεδρος φέρει ευθύνη για τα όσα οδήγησαν στην εσπευσμένη πώληση του καλού χαρτοφυλακίου της πρώην ΣΚΤ στην Ελληνική Τράπεζα, «είναι γιατί διατήρησε στο Υπουργείο Οικονομικών πρόσωπο το οποίο για μία περίοδο πέραν των τεσσάρων ετών δεν κατόρθωσε να οδηγήσει τον Συνεργατισμό έξω από την καταστροφική πορεία την οποία εν γνώσει του ακολούθησε».

Η διαπίστωση αυτή, αποτελεί εμμέσως πλην σαφώς, υπόδειξη στον Πρόεδρο Αναστασιάδη να παύσει τον υπουργό, ο οποίος κατά τους ισχυρισμούς της τριμελούς επιτροπής που σύνταξε το πόρισμα, δεν διαχειρίστηκε σωστά τους όρους εντολής που έλαβε ως εκπρόσωπος του μεγάλου μετόχου της πρώην ΣΚΤ, που ήταν το κράτος, με αποτέλεσμα το κλείσιμο της τράπεζας. Ο Πρόεδρος στήριξε, όπως άλλωστε αναμενόταν, τον υπουργό Οικονομικών απαλλάσσοντάς τον από την οποιαδήποτε πολιτική ευθύνη του αποδίδει το πόρισμα.

Η ανάληψη πολιτικής ευθύνης σε όλες τις περιπτώσεις, προϋποθέτει την πολιτική ευθιξία, που δεν συνίσταται σε τίποτα περισσότερο από το ψυχικό σθένος κάποιου ν’ αναγνωρίζει τα λάθη του, τη δική του άμεση ή έμμεση συμβολή σε γεγονότα και καταστάσεις που αποδείχθηκαν επιζήμια. Και αφού τ’ αναγνωρίσει, να λαμβάνει τις αποφάσεις εκείνες μέσα από τις οποίες ν’ αποδεικνύει εμπράκτως την αναγνώρισή τους και να «πληρώνει» το επιβαλλόμενο από τον ίδιο στον εαυτό του τίμημα. Ηθικό τίμημα, ανάληψη πολιτικής ευθύνης, παραιτούμενος όπως τουλάχιστον είθισται να συμβαίνει στις κανονικές χώρες, από τη θέση ή το όποιο αξίωμα κατέχει.

Βρισκόμαστε όμως και μιλάμε για την Κύπρο. Για ένα κράτος, όπου σε ό,τι αφορά τα ήθη και τα έθιμα στο δημόσιο βίο, δεν έχει την κουλτούρα των δυτικών ή των προηγμένων χωρών. Στη χώρα που δύσκολα αποχωρίζεσαι την καρέκλα και την εξουσία και που ποτέ δεν φταίει ο ίδιος  αλλά πάντα οι άλλοι. Στη  δημοκρατία οι ασκούντες την εξουσία δεσμεύονται,  εκτός από τους γραπτούς νόμους και από ορισμένους άγραφους οι οποίοι επιβάλλουν όπως τη συμπεριφορά τους διέπει αυτό το οποίο οι αρχαίοι Έλληνες αποκαλούσαν «αιδώ». Δυστυχώς οι Πρόεδροι διαχρονικά επιλέγουν τον δρόμο των ερευνητικών επιτροπών και των πορισμάτων για να κατευνάσουν την κοινή γνώμη όταν γίνεται κάτι μεγάλο που προξενεί οικονομική βλάβη ή θανάτους. Όταν το πόρισμα δεν είναι κομμένο και ραμμένο στα μέτρα τους, τότε η όλη ιστορία γίνεται κάτι σαν ανέκδοτο.