Μερίσματα ή επαναγορά ιδίων μετοχών; Το ερώτημα που πριν από λίγα χρόνια ήταν θεωρητικό ή μπορεί και να μην απασχολούσε ιδιαίτερα την επενδυτική κοινότητα, εξελίσσεται πλέον σε βασική στρατηγική επιλογή των τραπεζών σε Κύπρο και Ελλάδα.

Οι  διοικήσεις των τραπεζών αναζητούν τώρα τον αποδοτικότερο τρόπο επιστροφής κεφαλαίων στους μετόχους. Τραπεζικές πηγές αναφέρουν ότι η επόμενη τριετία θα χαρακτηρίζεται από σταδιακή ενίσχυση των προγραμμάτων buyback (επαναγορά ιδίων μετοχών), χωρίς βέβαια να αμφισβητείται η πολιτική των μερισμάτων.

Στην αγορά εκτιμούν ότι οι διοικήσεις των τραπεζών θα επιδιώξουν, σταδιακά, μια πιο ισορροπημένη κατανομή των διανομών κερδών, με την επαναγορά ιδίων μετοχών και τα μερίσματα. Η πρακτική αυτή εφαρμόζεται ήδη από μεγάλους ευρωπαϊκούς τραπεζικούς ομίλους και φαίνεται ότι αποτελεί πλέον σημείο αναφοράς  για τις κυπριακές και ελληνικές τράπεζες.

Μετά από μία δεκαετία αυστηρών εποπτικών περιορισμών, οι τράπεζες που διαθέτουν υψηλή οργανική κερδοφορία και ισχυρούς κεφαλαιακούς δείκτες επιλέγουν να ανταμείβουν τους επενδυτές όχι μόνο με αυξημένα μερίσματα αλλά και με προγράμματα επαναγοράς ιδίων μετοχών τα οποία βελτιώνουν τα κέρδη ανά μετοχή και ενισχύουν τη συνολική απόδοση για τους μετόχους. Το μήνυμα που εκπέμπουν οι διοικήσεις είναι ότι οι υψηλές αποδόσεις προς τους μετόχους δεν αποτελούν συγκυριακή επιλογή, αλλά στοιχείο της νέας τραπεζικής πραγματικότητας εφόσον οι ισολογισμοί είναι ισχυροί. Αν δεν υπάρξει σημαντική επιδείνωση του μακροοικονομικού περιβάλλοντος ή αλλαγή στις εποπτικές απαιτήσεις, η αγορά θεωρεί ότι οι  τράπεζες θα συνεχίσουν να αυξάνουν τις διανομές, ακολουθώντας όλο και περισσότερο το μοντέλο των μεγάλων ευρωπαϊκών τραπεζικών ομίλων.

Θα δώσουν μηνύματα

Δείγματα γραφής αναμένεται να δοθούν τις επόμενες μέρες με την ανακοίνωση των  τραπεζικών αποτελεσμάτων του πρώτου εξαμήνου 2026. Η Τράπεζα Πειραιώς θα ανακοινώσει τα αποτελέσματα στις 29 Ιουλίου, η Eurobank και η Εθνική Τράπεζα στις 30 Ιουλίου, η Alpha Bank στις 31 Ιουλίου και η Τράπεζα Κύπρου στις 4 Αυγούστου.

Στις ανακοινώσεις του δευτέρου τριμήνου και συγκεντρωτικά του πρώτου εξαμήνου 2026, οι διοικήσεις συνήθως αφιερώνουν μέρος της παρουσίασης, στην πολιτική επιστροφής κεφαλαίου προς τους μετόχους. Η αγορά περιμένει να ακούσει κάθε φορά από τις διοικήσεις των τραπεζών ποια πολιτική θα εφαρμόσουν. Αν θα διατηρηθούν ή θα αυξηθούν τα payout ratios (ποσοστό των κερδών που επιστρέφεται στους μετόχους), την πρόοδο των προγραμμάτων επαναγοράς ιδίων μετοχών που ήδη έχουν εγκριθεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη, και αν θα υπάρξει αναβάθμιση των στόχων για το 2026 ή το 2027 όσον αφορά τις διανομές κερδών.

Με την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων σε λίγες μέρες, δεν αναμένεται να ανακοινωθούν τα τελικά μερίσματα του 2026 (που θα πληρωθούν το 2027), γιατί  αυτά συνήθως αποφασίζονται από το δεύτερο εξάμηνο και υπόκεινται συνήθως στις απαραίτητες εποπτικές εγκρίσεις. Ωστόσο οι διοικήσεις αναμένεται να δώσουν δείγμα των προθέσεων τους ειδικά κατά την παρουσίαση των αποτελεσμάτων στους επενδυτές.

Ποια η πολιτική των τραπεζών

Η διοίκηση της Τράπεζας Κύπρου λαμβάνοντας υπόψη την ισχυρή οργανική κερδοφορία, την υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια και την  σημαντική παραγωγή κεφαλαίου, έχει θέσει ως στρατηγική προτεραιότητα την αύξηση κερδών προς τους μετόχους, αξιοποιώντας τόσο τα μερίσματα όσο και τις επαναγορές ιδίων μετοχών.

Η παρουσία της Τράπεζας Κύπρου στο Χρηματιστήριο Αθηνών έχει αυξήσει το ενδιαφέρον των διεθνών χαρτοφυλακίων, τα οποία πλέον αξιολογούν τον ελληνικό και τον κυπριακό τραπεζικό χώρο ως ενιαία επενδυτική ιστορία. Αναλυτές σημειώνουν ότι η σύγκριση των πολιτικών διανομών κερδών μεταξύ των τεσσάρων ελληνικών συστημικών τραπεζών και της Τράπεζας Κύπρου θα αποτελέσει βασικό κριτήριο για τις αποτιμήσεις των μετοχών τα επόμενα χρόνια.

Μετά την οριστική εξυγίανση του ισολογισμού της και τη σημαντική μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, η διοίκηση της Τράπεζας Κύπρου, έχει αναβαθμίσει την πολιτική διανομών, προβλέποντας τακτικές επιστροφές κεφαλαίου ίσες με το 70% της προσαρμοσμένης επαναλαμβανόμενης κερδοφορίας μέσω συνδυασμού μερισμάτων και επαναγορών ιδίων μετοχών. Για το 2025 η διανομή διαμορφώθηκε στο ανώτατο όριο της πολιτικής (70%), ενώ ο στρατηγικός σχεδιασμός προβλέπει συνολική επιστροφή έως και 90% των κερδών το 2026 και έως 100% για την περίοδο 2027-2028.

Οι τέσσερις ελληνικές συστημικές τράπεζες δεν μένουν πίσω  στο νέο πλαίσιο ανταγωνισμού, καθώς διαθέτουν πλέον ισχυρή κεφαλαιακή βάση, υψηλή οργανική παραγωγή κεφαλαίου και σημαντική κερδοφορία, στοιχεία που επιτρέπουν μεγαλύτερες διανομές.

Ο όμιλος Eurobank, εφαρμόζει ολοκληρωμένο και ισορροπημένο πακέτο διανομής μερίσματος και πολύ ισχυρό πρόγραμμα buy back μετοχών, έχοντας ολοκληρώσει την επέκταση στην Κύπρο και ενισχύοντας τη γεωγραφική διαφοροποίηση των εσόδων του.

Ο όμιλος Alpha Bank, μετά την επιτάχυνση της οργανικής της κερδοφορίας και τη βελτίωση των κεφαλαιακών επιδόσεων, θεωρείται από αναλυτές ότι διαθέτει περιθώρια για ακόμη μεγαλύτερες διανομές τα επόμενα χρόνια. Περιλαμβάνεται στις τράπεζες που χρησιμοποιούν την επαναγορά ιδίων μετοχών ως εργαλείο επιστροφής κεφαλαίου.

Η Τράπεζα Πειραιώς, έχοντας ολοκληρώσει τον κύκλο εξυγίανσης του ισολογισμού της, επιχειρεί να εδραιώσει μια σταθερή πολιτική ανταμοιβής των μετόχων, στοιχείο που αποτελεί πλέον βασικό μέρος της επενδυτικής της στρατηγικής.

Η Εθνική Τράπεζα εξακολουθεί να διαθέτει από τους ισχυρότερους κεφαλαιακούς δείκτες του συστήματος, γεγονός που της προσφέρει σημαντική ευελιξία στη διαμόρφωση της πολιτικής διανομών κερδών.

Οι πρωταθλητές της Ευρώπης

Στην Ευρώπη, η ισπανική τράπεζα Banco Santander εφαρμόζει σταθερή πολιτική, που συνδυάζει μερίσματα και επαναγορές ιδίων μετοχών, ενώ το 2026 ανακοίνωσε πρόγραμμα επαναγοράς άνω των 5 δισ. ευρώ, εκτός από το τακτικό μέρισμα, επιστρέφοντας στους μετόχους σημαντικό μέρος της κεφαλαιακής υπεραξίας που δημιούργησε.

Η ιταλική τράπεζα UniCredit, έχει υιοθετήσει μία από τις πιο επιθετικές πολιτικές επιστροφής κεφαλαίου στην Ευρώπη, διαθέτοντας στους μετόχους το μεγαλύτερο μέρος των ετήσιων κερδών μέσω μερισμάτων και buybacks.

Η ιταλική τράπεζα Intesa Sanpaolo συνεχίζει να προσφέρει από τις υψηλότερες μερισματικές αποδόσεις στην ευρωπαϊκή αγορά, η γαλλική BNP Paribas αξιοποιεί συστηματικά τις επαναγορές ιδίων μετοχών ως συμπλήρωμα του μερίσματος, ενώ η ολλανδική ING, η ισπανική BBVA και CaixaBank εφαρμόζουν επίσης συνδυασμένες πολιτικές επιστροφής κεφαλαίου.

Γιατί δίνουν πλέον μεγαλύτερη σημασία στα buybacks

Οι επενδυτές δεν αξιολογούν πλέον τις τράπεζες μόνο με βάση την αύξηση της κερδοφορίας ή την ποιότητα του χαρτοφυλακίου δανείων, αλλά και με γνώμονα τη συνολική απόδοση προς τους μετόχους (total shareholder return), δηλαδή τον συνδυασμό μερισμάτων και επαναγορών μετοχών. Για τον λόγο αυτό, τα προγράμματα buyback αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.

Μέσω της επαναγοράς ιδίων μετοχών μειώνεται ο αριθμός των μετοχών σε κυκλοφορία, γεγονός που ενισχύει τα κέρδη ανά μετοχή και, υπό προϋποθέσεις, δημιουργεί πρόσθετη αξία για τους μετόχους. Παράλληλα, οι διοικήσεις διατηρούν μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση των κεφαλαίων τους, καθώς μπορούν να προσαρμόζουν το ύψος των επαναγορών ανάλογα με τις συνθήκες της αγοράς και τις εποπτικές απαιτήσεις.

Η επαναγορά ιδίων μετοχών αποτελεί σήμερα βασικό εργαλείο διαχείρισης κεφαλαίου των τραπεζικών ομίλων. Με τη μείωση του αριθμού των μετοχών σε κυκλοφορία αυξάνονται τα κέρδη ανά μετοχή (EPS), ενισχύεται η απόδοση ιδίων κεφαλαίων (ROE) και δημιουργείται πρόσθετη αξία για τους μετόχους χωρίς η τράπεζα να δεσμεύεται σε μόνιμη αύξηση του μερίσματος.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι διεθνείς επενδυτές αξιολογούν πλέον τις τράπεζες με βάση τη συνολική απόδοση κεφαλαίου (Total Capital Return), δηλαδή το άθροισμα μερισμάτων και επαναγορών ιδίων μετοχών.