Η άφιξη του ΓΓ των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο και τα μηνύματα που φτάνουν από την έδρα του διεθνούς οργανισμού για πιθανές κρίσιμες εξελίξεις στο Κυπριακό, επισκίασαν το θέμα του ανασχηματισμού, μεταθέτοντας χρονικά τους σχεδιασμούς του Προέδρου για το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα.

Οι πληροφορίες από το Προεδρικό θέλουν τον Νίκο Χριστοδουλίδη το τελευταίο διάστημα να έχει σχεδόν ως αποκλειστική ενασχόληση του, το Κυπριακό, προετοιμαζόμενος για το ταξίδι του ΓΓ του ΟΗΕ στην Κύπρο, αλλά για τα όποια σενάρια μπορεί να προκύψουν από την εδώ επίσκεψη του. Για το λόγο αυτό ταξίδεψε χθες και στην Αθήνα για να συναντηθεί με τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Οι εξελίξεις είχαν ως αποτέλεσμα, οι όποιες αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα να περάσουν προς το παρόν σε δεύτερη μοίρα. Όχι όμως για μεγάλο χρονικό διάστημα καθώς ο χρόνος πιέζει τον Νίκο Χριστοδουλίδη, ο οποίος για ακόμα μια φορά βρίσκεται αντιμέτωπος με τα διάφορα σενάρια ανασχηματισμού για αρκετό χρονικό διάστημα, δημιουργώντας πίεση και στον ίδιο αλλά και στους Υπουργούς του.

Πέραν της αναβλητικότητας για την οποία δέχεται συχνά κριτική ο Πρόεδρος, σε αυτή την φάση υπάρχει και το ζήτημα της συνεννόησης με το ΔΗΚΟ και το θολό σκηνικό γύρω από τη λίστα ονομάτων που θα δοθούν προς υπουργοποίηση. Είναι επίσης λογικό, οι τελευταίες κινήσεις στις σκακιέρα ενόψει προεδρικών εκλογών να γίνουν με πολλή προσοχή και χωρίς βιασύνη. Το σίγουρο είναι ότι ο κύβος ερρίφθη και είναι απλά θέμα χρόνου. Αύριο και μέχρι την Τετάρτη το βράδυ θα είναι στην Κύπρο ο Αντόνιο Γκουτέρες, άρα οι όποιες κινήσεις θα γίνουν μετά την αναχώρηση του. Δεν αποκλείεται οι ανακοινώσεις να μετατεθούν και για την πρώτη βδομάδα του Αυγούστου.

Αυτοί που φεύγουν

Τα σενάρια γύρω από τον ανασχηματισμό είναι συγκεκριμένα. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης δεν έχει ανοίξει τα χαρτιά του και δεν αποκλείεται να υπάρξουν εκπλήξεις. Ωστόσο, δεδομένο που έχει κλειδώσει είναι ότι ο ανασχηματισμός δεν θα είναι ευρύς, αλλά περιορισμένος. Οι υπουργοί που, εκτός απροόπτου, φαίνεται να είναι προς αντικατάσταση είναι οι εξής:

Υπουργός Γεωργίας, Μαρία Παναγιώτου. Ήταν γνωστό εδώ και καιρό και ανακοινώθηκε και επίσημα από πλευράς Κυβέρνησης. Έχει συζητήσει, όπως αναφέρουν οι πληροφορίες μας, εδώ και αρκετό καιρό το θέμα με τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη και έχει αποδεχθεί τον διορισμό της στη μέση εκπαίδευση. Το όνομά της είχε παίξει στα σενάρια αντικατάστασης και πέρσι αυτή την περίοδο, μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές στην ορεινή Λεμεσό. Η συζήτηση γύρω από το όνομά της επανήλθε με το θέμα του αφθώδους πυρετού. Ο διορισμός της από την Εκπαιδευτική Υπηρεσία ήρθε σε μια χρονική συγκυρία που βόλευε και τις δύο πλευρές.

Από πλευράς Προεδρικού εκτιμάται η προσπάθεια της Μαρίας Παναγιώτου στο Υπουργείο Γεωργίας και το γεγονός ότι διατηρούσε πολύ καλή σχέση και επικοινωνία με τις αγροτικές οργανώσεις. Αναγνωρίζεται, ωστόσο, το γεγονός ότι έχει επικρατήσει, δικαίως ή αδίκως, μία αρνητική εικόνα για την ίδια σε ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας, γεγονός που είχε ευρύτερο αντίκτυπο στην Κυβέρνηση.

Υφυπουργός Τουρισμού, Κώστας Κουμής. Το όνομά του ακούγεται έντονα και έχει γραφτεί αρκετές φορές ως υποψηφίου για ανασχηματισμό. Αυτή τη φορά, τα σενάρια φαίνεται, σύμφωνα με τις πληροφορίες μας, να ισχύουν. Στην αξιολόγηση του έργου του Υφυπουργείου εντοπίζονται αδυναμίες.

Υφυπουργός Πολιτισμού, Βασιλική Κασιανίδου. Έχει γραφτεί αρκετές φορές το όνομά της στα σενάρια για τον επικείμενο ανασχηματισμό. Το θέμα που έχει προκύψει με την Μπιενάλε και τις αναφορές στο ένθετο που είχε κυκλοφορήσει είχε προκαλέσει αρκετές αντιδράσεις. Υπάρχει ένας προβληματισμός γύρω από το όνομά της και οι πληροφορίες επιμένουν ότι περιλαμβάνεται στα ονόματα που συζητούνται.

Υπουργός Μεταφορών, Αλέξης Βαφειάδης. Φορτώνεται την κριτική που δέχεται η Κυβέρνηση τόσο για το θέμα των αερόσακων Takata όσο και για την αναστολή μεγάλων έργων, όπως η Μαρίνα Λάρνακας και ο δρόμος Πόλης – Πάφου, ενδεχομένως με δυσανάλογο κόστος σε σχέση με αυτό που του αναλογεί. Είναι σίγουρα μέσα στα ονόματα που συζητούνται για ανασχηματισμό.

Στο πλαίσιο των ανακοινώσεων θα γίνει πιθανότατα αναφορά στον διορισμό του Παναγιώτη Παλατέ στο Γραφείο του Διευθυντή του Προέδρου της Δημοκρατίας, θέση η οποία παραμένει κενή μετά την παραίτηση του Χαράλαμπου Χαραλάμπους. Αυτό σημαίνει ότι ανοίγει η θέση του Επιτρόπου του Πολίτη.

Έδωσε το ΔΗΚΟ κατάλογο;

Οι πληροφορίες μας επιμένουν ότι το ΔΗΚΟ δεν έχει δώσει κανέναν κατάλογο ονομάτων στον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη για υπουργοποίηση. Πρόκειται για ένα ζήτημα για το οποίο υπάρχει διαφορετική προσέγγιση από μέρους των δύο πλευρών, χωρίς κατ’ ανάγκην αυτό να οδηγεί και σε ρήξη. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης, στο πλαίσιο του κύκλου επαφών που είχε με τη Γραμματεία του ΔΗΚΟ τις προηγούμενες δύο εβδομάδες, ζήτησε από την ηγεσία του κόμματος να του δώσει έναν κατάλογο ονομάτων προς υπουργοποίηση.

Ο Πρόεδρος θέλει να έχει τη δυνατότητα να επιλέξει, μέσα από μια ομάδα υποψηφίων, τα άτομα με τα οποία θεωρεί ότι μπορεί να έχει καλύτερη συνεργασία και χημεία, για καλύτερο αποτέλεσμα στην προσπάθεια υλοποίησης του κυβερνητικού έργου. Αυτό δεν αφορά μόνο τα άτομα προς υπουργοποίηση, αλλά και τα άτομα για διορισμό στα Δ.Σ. των ημικρατικών οργανισμών.

Από πλευράς ΔΗΚΟ, σύμφωνα πάντα με όσα αναφέρουν οι πληροφορίες μας, ο Νικόλας Παπαδόπουλος ζήτησε και επιμένει ότι θα πρέπει να πει ο Πρόεδρος ποια συγκεκριμένα υπουργεία προορίζει για το κόμμα, όπως και σε ποιους ημικρατικούς οργανισμούς προορίζει να του δώσει την προεδρία. Η λογική πίσω από αυτό είναι ότι, ανάλογα με τα υπουργεία, θα είναι και οι προτάσεις που θα γίνουν ως προς τα άτομα.

Αυτό το οποίο δεν είναι ξεκάθαρο είναι εάν το ΔΗΚΟ θέλει να δώσει κατάλογο ονομάτων ή εάν θέλει να προτείνει συγκεκριμένα ονόματα για τα υπουργεία που θα του δοθούν. Αυτό, όμως, είναι που θέλει να αποφύγει ο Νίκος Χριστοδουλίδης, ο οποίος, λογικά, δεν θέλει να διορίσει ένα άτομο που του υποδείχθηκε, αλλά να επιλέξει, μέσα από τον κατάλογο ονομάτων, εκείνο που θεωρεί καταλληλότερο.

Την προηγούμενη εβδομάδα υπήρξε, σύμφωνα με πληροφορίες, και μια κατ’ ιδίαν συνάντηση του Προέδρου με τον Νικόλα Παπαδόπουλο, χωρίς να έχει διευκρινιστεί ακριβώς εάν σε αυτή συζητήθηκαν συγκεκριμένα ονόματα.

Η Γραμματεία του ΔΗΚΟ είναι αυτή που θα εγκρίνει τον κατάλογο ονομάτων που θα δοθεί στον Πρόεδρο. Στην τελευταία συνεδρία της, την εβδομάδα που διανύσαμε, δεν υπήρξε οποιαδήποτε εξέλιξη που να έριχνε περισσότερο φως στην όλη ιστορία. Η συνεδρία έκλεισε με το σκηνικό να παραμένει θολό, με τα μέλη της Γραμματείας να περιμένουν από τον Πρόεδρο να τους πει ποια συγκεκριμένα υπουργεία και ποιους ημικρατικούς οργανισμούς προορίζει για το ΔΗΚΟ.

Υπ. Γεωργίας και Υφ. Πολιτισμού;

Από εκεί και πέρα, τα δεδομένα έχουν ως εξής:

Το ΔΗΚΟ θα πάρει σίγουρα ακόμη ένα υπουργείο και πιθανότατα ακόμη ένα υφυπουργείο. Ποια θα είναι αυτά; Οι ενδείξεις και οι πληροφορίες συγκλίνουν στο ότι το ΔΗΚΟ θα πάρει το Υπουργείο Γεωργίας και ίσως το Υφυπουργείο Πολιτισμού, χωρίς να θεωρείται δεδομένο ότι αυτό είναι οριστικό.

Έχει βγει εκτός συζήτησης ο ανασχηματισμός του Μάκη Κεραυνού ή του Κωνσταντίνου Ιωάννου και, άρα, δεν τίθεται θέμα για το Υπουργείο Οικονομικών ή το Υπουργείο Εσωτερικών, όπως ζητούσε η ηγεσία του ΔΗΚΟ.

Τα ονόματα που φιγουράρουν

Τις τελευταίες μέρες, ο κατάλογος των ονομάτων που βλέπουν το φως της δημοσιότητας ως υποψήφια για υπουργοποίηση έχει διευρυνθεί. Κάποια εξ αυτών φαίνεται να είναι απλώς σενάρια που διαρρέονται, είτε για να καούν είτε για να δημιουργηθεί περιρρέουσα ατμόσφαιρα γύρω από το όνομά τους.

Το δεδομένο είναι ότι, στο πλαίσιο των συζητήσεων, αυτό το οποίο προωθείται κυρίως από πλευράς ΔΗΚΟ είναι η αξιοποίηση ατόμων που ήταν υποψήφια στις βουλευτικές εκλογές και δεν έχουν εκλεγεί, θεωρούνται αξιόλογα και θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν πολιτικά, είτε ως μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου είτε ως μέλη ημικρατικών οργανισμών.

Σε αυτό το πλαίσιο κυκλοφορούν τα ονόματα του Χρίστου Σενέκη, με τον οποίο το Προεδρικό διατηρεί ούτως ή άλλως στενή σχέση, του Παύλου Μυλωνά, του Γιώργου Σολωμού και της Εύης Τσολάκη.

Εκ των πραγμάτων, δεν μπορούν να υπουργοποιηθούν και τα τέσσερα άτομα, αφού είναι και οι τέσσερις στελέχη του ΔΗΚΟ, το οποίο αναμένεται ότι θα έχει ακόμη δύο άτομα στο Υπουργικό Συμβούλιο μετά τον ανασχηματισμό. Είναι σίγουρα ονόματα που μπορούν να παίξουν, χωρίς όμως να τους έχει γίνει επίσημα οποιαδήποτε βολιδοσκόπηση, όπως αναφέρουν οι πληροφορίες μας.

Σίγουρα, προτεραιότητα του Προέδρου είναι το νέο κυβερνητικό σχήμα να έχει έντονο κεντροδεξιό πολιτικό στίγμα, με εκπροσώπηση από τον ευρύτερο χώρο της κεντροδεξιάς και όχι μόνο από το ΔΗΚΟ.

Το μεγάλο στοίχημα είναι ασφαλώς, ο διορισμός άτομο προερχόμενου από τον ΔΗΣΥ, όχι κατ’ ανάγκη στελέχους πρώτης γραμμής, προκειμένου να διατηρεί, ο Νίκος Χριστοδουλίδης, το έρεισμα που έχει στο συναγερμικό ακροατήριο.

Η Μαριλένα Ραουνά στο στενό προεδρικό περιβάλλον

Σύμφωνα με πληροφορίες μας, η Μαριλένα Ραουνά θα βρίσκεται στο κάδρο των προεδρικών ανακοινώσεων για τον ανασχηματισμό της κυβέρνησης, με την ίδια εντούτοις να έχει απορρίψει την προοπτική υπουργοποίησης.

Είναι εκ των στενότερων συνεργατών του Νίκου Χριστοδουλίδη και αυτή με τη μεγαλύτερη χρονική διάρκεια στο πλευρό του. Ολοκληρώνει μια κατά γενική ομολογία επιτυχημένη και ιδιαίτερα αξιόλογη θητεία ως Υφυπουργός παρά τω Προέδρω για Ευρωπαϊκά Θέματα, έχοντας φέρει εις πέρας, με ιδιαίτερα θετικά αποτελέσματα, την απαιτητική αποστολή του επιτελικού συντονισμού, διοργάνωσης και πολιτικής εποπτείας της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μετά την απόρριψη από τη Βουλή του αιτήματος για κατεπείγουσα εξέταση της επέκτασης της υφιστάμενης νομοθεσίας για την θητεία της μέχρι το τέλος του έτους, η αποστολή της Μαριλένας Ραουνά ολοκληρώνεται στις 31 Ιουλίου 2026.

Όπως πληροφορούμαστε από ενημερωμένες πηγές, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης συζήτησε μαζί της διάφορα σενάρια για αξιοποίηση της εμπειρίας της στο κυβερνητικό σχήμα, περιλαμβανομένου του ενδεχομένου διορισμού της σε υπουργική θέση ή να εισέλθει στο Υπουργικό Συμβούλιο αναλαμβάνοντας θεσμική θέση στο Προεδρικό, ανάλογα και με τις τελικές αποφάσεις για το εύρος των αλλαγών.

Η Μαριλένα Ραουνά σύμφωνα με τις πληροφορίες μας απέρριψε ενδεχόμενο υπουργοποίησής της, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν ενδιαφέρεται να μετακινηθεί σε κάποιο υπουργείο αλλά και ότι επιθυμεί να παραμείνει κοντά στο αντικείμενο της, που είναι τα ευρωπαϊκά θέματα. Η ίδια θεωρεί ότι, κατά τη διάρκεια της θητείας της, παρήχθη σημαντικό έργο και προωθήθηκαν με επιτυχία ζητήματα μέσω του οριζόντιου συντονισμού από πλευράς της Γραμματείας Κυπριακής Προεδρίας, που εκ του αποτελέσματος λειτούργησε. Ως εκ τούτου, εκτιμά ότι η θεσμική συνέχιση αυτής της προσπάθειας θα ήταν επωφελής για τη χώρα.

Σε νέο ρόλο

Οι πληροφορίες μας τη φέρουν να αναλαμβάνει κομβικό ρόλο στην κυβερνητική ομάδα, σε ρόλο που θα επιτρέψει πρακτικά για το επόμενο διάστημα να διατηρηθεί μια συνέχεια στον συντονισμό των ευρωπαϊκών θεμάτων, αποτελώντας ταυτοχρόνως γέφυρα για προετοιμασία συγκεκριμένης πρότασης προς τις πολιτικές ηγεσίες, για δημιουργία μόνιμης δομής για τον συντονισμό με άξονα τα ευρωπαϊκά θέματα. 

Ο ρόλος της σε σχέση με τα ευρωπαϊκά θέματα, υπό το φως της σημαντικής θεσμικής εμπειρίας που έχει οικοδομήσει και των σημαντικών επαφών που εδραίωσε με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και αξιωματούχους κρατών μελών, θα έχει για την κυβέρνηση επιπλέον όφελος σε μια κομβική συγκυρία με τις εξελίξεις στο Κυπριακό. Ο ρόλος της ΕΕ στις όποιες εξελίξεις, κυρίως μετά τον διορισμό ειδικού απεσταλμένου της Επιτροπής, θα είναι αναβαθμισμένος και ο συστηματικός συντονισμός είναι καίριας σημασίας, λόγω της ανάγκης εναρμόνισης της λύσης με το κεκτημένο. 

Ανοικτό για την κυβέρνηση παραμένει ωστόσο το ουσιαστικό ζήτημα που αφορά στην αποτελεσματική διαχείριση και θεσμική συνέχεια στα  ευρωπαϊκά θέματα, μέσω μιας σύγχρονης οριζόντιας δομής, στη βάση βέλτιστων πρακτικών που υπάρχουν στη μεγάλη πλειοψηφία των κρατών μελών της ΕΕ, αλλά και αξιοποιώντας τα διδάγματα της Κυπριακής Προεδρίας.

Το σενάριο που έχει τεθεί επί τάπητος, στο οποίο αναφέρθηκε και η ίδια σε πρόσφατη συνέντευξή της στο ΚΥΠΕ, αφορά τη σύσταση δομής οριζόντιου συντονισμού μεταξύ των υπουργείων για ζητήματα ευρωπαϊκής πολιτικής, υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Ο επικεφαλής της νέας δομής θα έχει καθεστώς μέλους του Υπουργικού Συμβουλίου, χωρίς ωστόσο ο μηχανισμός να λάβει τη μορφή νέου υφυπουργείου.

Η διαδικασία για τη δημιουργία και θεσμοθέτησή του απαιτεί χρόνο. Μέχρι την επαναλειτουργία της Βουλής τον Σεπτέμβριο, όταν θα μπορούν να αρχίσουν οι σχετικές επαφές με τις πολιτικές δυνάμεις, μεσολαβεί ένα χρονικό διάστημα κατά τα οποία θα γίνει η απαραίτητη προεργασία η οποία ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη.

Μέσα σε αυτό το μεταβατικό στάδιο που μεσολαβεί,  αναμένεται, σύμφωνα με τις πληροφορίες μας, να επιχειρήσει να καλυψει το κενό ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, εντός των συνταγματικών ορίων των αρμοδιοτήτων του, μέσω των ανακοινώσεων στις οποίες θα προβεί στο πλαίσιο του ανασχηματισμού, με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να επιθυμεί όπως η Μαριλένα Ραουνά βρίσκεται στο στενό περιβάλλον των συνεργατών του.

Η ίδια η Μαριλένα Ραουνά, φέρεται να έχει εκφράσει τη θέση στον Πρόεδρο πως το ζητούμενο είναι να προωθηθεί η δημιουργία αποτελεσματικής, σύγχρονης δομής για τα ευρωπαϊκά θέματα, στη βάση μοντέλων που εφαρμόζονται στην πλειοψηφία των ευρωπαϊκών κρατών, και για αυτήν θα συμβάλει, χωρίς μάλιστα για την ίδια να είναι προϋπόθεση η δική της παρουσία.

Επίτροπος από ΕΔΕΚ και ΔΗΠΑ με δύο υπουργούς

Με την αποχώρηση της Μαρίας Παναγιώτου, η ΕΔΕΚ ουσιαστικά χάνει εκπροσώπηση στο Υπουργικό Συμβούλιο. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης είχε μία συνάντηση το προηγούμενο διάστημα με τον Νίκο Αναστασίου, ο οποίος όμως πλέον έχει παραιτηθεί από την προεδρία της ΕΔΕΚ και το κόμμα είναι χωρίς πρόεδρο. Άρα τίθεται και θέμα με ποιο άτομο μπορεί να γίνεται συνεννόηση και να ζητηθούν ονόματα. Φαίνεται ότι δεν θα υπάρξει υπουργοποίηση άλλου ατόμου από την ΕΔΕΚ, αλλά το πιθανότερο είναι το χαρτοφυλάκιο του Επιτρόπου του Πολίτη να καταλήξει σε άτομο προερχόμενο από την ΕΔΕΚ εάν ο Παλατές αναλάβει χρέη Διευθυντή του Γραφείου του Προέδρου.

Σε ο,τι αφορά τη ΔΗΠΑ διατηρεί τα δύο Υπουργεία της. Ο Βασίλης Πάλμας παραμένει στο Υπουργείο Άμυνας, αν και κάποια σενάρια τον θέλουν να αναλαμβάνει επιτελικό ρόλο στην προεκλογική για τις προεδρικές εκλογές, αλλά μέχρι τότε υπάρχει αρκετός χρόνος. Ο έτερος Υπουργός της ΔΗΠΑ, Μαρίνος Μουσιούττας παραμένει στο Υπουργείο Εργασίας, έχοντας αναλάβει το φορτίο υλοποίησης της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης.