Συντάξεις: Δυσκολότερη η αφυπηρέτηση στα 63 – Στο τραπέζι υποχρεωτικά Ταμεία Προνοίας

«Πρέπει να κάνουμε το άλμα από το εφάπαξ στο ισόβιο εισόδημα με σχέδιο και συνέπεια», τόνισε χθες ο Φίλιππος Μαννάρης, Partner και Head of Aon’s Wealth Solutions για την Κύπρο και τη Μέση Ανατολή.

Διατυπώνοντας την πιο πάνω θέση στα πλαίσια του 17ου Συνταξιοδοτικού Φόρουμ, ο κ. Μαννάρης έδωσε το στίγμα της κατεύθυνσης, στην οποία θα πρέπει να κινηθεί η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, ώστε να συμβαδίσει με τα υφιστάμενα δεδομένα, αλλά και με τις εξελίξεις που διαγράφονται στο μέλλον.

Στο ίδιο φόρουμ διεφάνη ότι η πλειοψηφία των τεχνοκρατών που μίλησαν τάχθηκαν υπέρ της υποχρεωτικότητας των Ταμείων Προνοίας.

Δημογραφικές εξελίξεις

Στην ομιλία του, ο κ. Μαννάρης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο κομμάτι που αφορά τις δημογραφικές εξελίξεις, τόσο σε παγκόσμιο, όσο και σε τοπικό επίπεδο. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, μέχρι το 2050 ο παγκόσμιος πληθυσμός ηλικίας άνω των 65 ετών θα αγγίξει τα 1,6 δισεκατομμύρια ανθρώπους, υπερδιπλασιάζοντας τα μεγέθη του 2021, ενώ έως το 2080 οι ηλικιωμένοι θα ξεπεράσουν σε αριθμό τα παιδιά.

Στην Ευρώπη, ο δείκτης εξάρτησης (dependency ratio) αυξήθηκε από το 52% στο 56% τα τελευταία 50 χρόνια και αναμένεται να εκτιναχθεί κοντά στο 75% το 2050. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με το παγκόσμιο συνταξιοδοτικό κενό (pension gap), που προβλέπεται να ξεπεράσει τα 400 τρισεκατομμύρια δολάρια, ασκεί ασφυκτική πίεση σε κυβερνήσεις, εργοδότες και πολίτες για την παράταση του εργασιακού βίου και την εξεύρεση νέων πόρων χρηματοδότησης.

Κενό κάλυψης

Ο κ. Μαννάρης αναφέρθηκε εκτεταμένα στην εγχώρια αγορά εργασίας και στο κενό που καταγράφεται όσον αφορά στη συνταξιοδοτική κάλυψη. Ενδεικτικά υπογράμμισε ότι με βάση επίσημα στοιχεία, για το 2023, μόλις το 27% των εργαζομένων στην Κύπρο συμμετέχει σε επαγγελματικό ταμείο. Αυτό μεταφράζεται σε μόλις 132.000 άτομα από ένα σύνολο 492.886 εργαζομένων (ποσοστό που αγγίζει το 30% αν προστεθούν τα σχέδια Κλάδου VII), εξαιρουμένων των αυτοεργοδοτουμένων και του δημόσιου τομέα. Ο κ. Μαννάρης επεσήμανε ότι η συζήτηση για τη μεταρρύθμιση του 1ου πυλώνα είναι προγραμματισμένη για το 2027, ωστόσο έχουν ήδη ξεκινήσει οι κρίσιμες διαβουλεύσεις για τη μεταρρύθμιση του 2ου πυλώνα (επαγγελματικές συντάξεις), με την Aon να ενεργεί ως θεσμικός σύμβουλος της ΟΕΒ και του ΚΕΒΕ.

Υποχρεωτικότητα Ταμείων Προνοίας

Η πλειοψηφία των τεχνοκρατών που μίλησαν στο συνταξιοδοτικό φόρουμ, τάχθηκαν υπέρ της υποχρεωτικότητας των Ταμείων Προνοίας. Ο Ανδρέας Χαραλάμπους, Πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου ανέφερε μεταξύ άλλων ότι ο πρώτος πυλώνας δεν θα επαρκεί για να διασφαλίζει τις μελλοντικές συντάξεις. Όσον αφορά την υποχρεωτικότητα του θεσμού, ο ίδιος είπε ότι είναι απαραίτητη, για τους ίδιους λόγους που είναι υποχρεωτικός και ο πρώτος πυλώνας. Ο Καθηγητής Χρηματοοικονομικής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, Ανδρέας Μιλιδώνης, είπε ότι η Κύπρος είναι πέμπτη από το τέλος στο ποσοστό αναπλήρωσης των συντάξεων. «Στόχος είναι το 70%, ενώ είμαστε στο 41%», είπε. Για τον δεύτερο πυλώνα, έφερε το παράδειγμα της Ιρλανδίας, όπου εφαρμόζεται υποχρεωτικό ταμείο προνοίας για όσους δεν έχουν, στο οποίο συνεισφέρει ο εργοδοτούμενος, ο εργοδότης και το κράτος. Ο Χάρης Γεωργιάδης, πρώην Βουλευτής και Υπουργός Οικονομικών, Σύμβουλος στην εταιρεία George Z Georgiou and Associates LLC, είπε ότι ο πρώτος πυλώνας στην Κύπρο συγκρίνεται επάξια με τους αντίστοιχους στην Ευρώπη. Εκεί που υστερούμε, είπε, είναι στον δεύτερο πυλώνα, σημειώνοντας ότι είναι αναγκαία η κρατική παρέμβαση, και κάποιας μορφής υποχρεωτικότητα. Από την πλευρά του, ο Δημήτρης Γεωργιάδης, Πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομίας και Ανταγωνιστικότητας υιοθέτησε τη θέση του Χάρη Γεωργιάδη για το θέμα της υποχρεωτικότητας.

Εθελοντικά μέχρι τα 67

Ξεκάθαρη ήταν η τοποθέτηση του υπουργού Εργασίας Μαρίνου Μουσιούττα για το ζήτημα στο οποίο αναφέρθηκε χθες ο «Φ», σε σχέση με την αφυπηρέτηση στο 63^ο έτος. Ειδικότερα, με την προτεινόμενη αύξηση των απαιτούμενων χρόνων ασφάλισης από 33 σε 38 χρόνια, επιδεινώνονται οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης στο 63ο έτος.

Όπως υπογράμμισε, μετά την 5ετία θα γίνεται δύσκολο να φύγει κάποιος στα 63 και θα παροτρύνεται να μείνει μέχρι τα 65 ή και εθελοντικά μέχρι τα 67.

Όπως σημείωσε, για όσους επιλέγουν να εργάζονται μέχρι τα 67, ως επιβράβευση θα έχουν μια αύξηση 15%, ενώ, μετά την πενταετία, όσοι θέλουν να φύγουν στα 63 θα έχουν ανάλογη μείωση περίπου 15%.

Αναφορικά με την υποχρεωτικότητα ή όχι των Ταμείων Προνοίας, ο υπουργός Εργασίας δεν άνοιξε τα χαρτιά του. Ωστόσο, συμπλήρωσε ότι «δεν είναι άσπρο-μαύρο, μπορούμε να βρούμε τη χρυσή τομή», αναφέροντας ότι όλοι συγκλίνουν ότι ο δεύτερος πυλώνας είναι κάτι αναγκαίο.