Το κέρδος από τις μπαταρίες, η επάρκεια ρεύματος και η τελική τιμή στους καταναλωτές

Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Στις 15 Οκτωβρίου το Bloomberg δημοσίευσε ρεπορτάζ με τίτλο «Europe’s $40 Billion Battery Bet Set for Big Winter Payout», περίπου «Το ευρωπαϊκό στοίχημα της επένδυσης 40 δισ. δολαρίων στις μπαταρίες αναμένεται να αποδώσει μεγάλα κέρδη τον χειμώνα».

Το κείμενο αφορούσε την απότομη επένδυση της ευρωπαϊκής αγοράς στα συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρισμού, αμέσως μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Όταν περιορίστηκε η ροή ρωσικού φυσικού αερίου, όταν οι χώρες της ΕΕ στράφηκαν σε ακριβότερους προμηθευτές φυσικού αερίου ή LNG, αλλά και όταν αυξήθηκε η εγκατάσταση συστημάτων αξιοποίησης ΑΠΕ, στο πλαίσιο προσπάθειας απεξάρτησης της ΕΕ από τα ρωσικά καύσιμα.

Το άρθρο του Bloomberg αναδημοσιεύθηκε αυτούσιο ή με αναδιατυπώσεις σε ΜΜΕ αρκετών χωρών, καθώς το θέμα ενδιαφέρει άμεσα: Ποια επίδραση θα έχουν οι μπαταρίες στα δίκτυα και πόσο θα επηρεάσουν τις τελικές τιμές στους καταναλωτές;
Το ρεπορτάζ εξηγεί ότι οι πολύ μεγάλες διακυμάνσεις στο κόστος κιλοβατώρας στη διάρκεια ενός 24ωρου (πολύ χαμηλή τιμή το μεσημέρι, πολύ υψηλή αργά απόγευμα και βράδυ) επιτρέπουν στους διαχειριστές μπαταριών να αγοράζουν ρεύμα όταν είναι φθηνό και να το πωλούν όταν, λίγες ώρες αργότερα, είναι ήδη πολύ ακριβό.

Δεδομένου ότι οι σοβαρές ανατιμήσεις στο φυσικό αέριο λόγω των πολέμων στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή έχουν ανεβάσει σημαντικά την τιμή της κιλοβατώρας που παράγεται από αυτό το καύσιμο, η διαφορά μεταξύ της φθηνότερης (πράσινης) κιλοβατώρας από την ακριβότερη συμβατική κιλοβατώρα, στην ίδια χώρα, την ίδια μέρα, είναι πολύ μεγάλη και θα συνεχίσει να είναι πολύ μεγάλη. Αυτή η κατάσταση πραγμάτων βολεύει τους διαχειριστές μπαταριών για αποκόμιση σοβαρών υπερκερδών.

Σύμφωνα με το Bloomberg, ο φετινός χειμώνας θα δείξει κατά πόσο η μεγάλη αύξηση στη δυνατότητα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας θα περιορίσει τις απότομες ανατιμήσεις του ρεύματος και θα μειώσει το κόστος για τους τελικούς καταναλωτές.
Οι απόψεις της αγοράς είναι διιστάμενες. Όταν ο διαχειριστής ενός συστήματος αποθήκευσης αγοράζει ρεύμα σε πολύ χαμηλή τιμή το μεσημέρι (ακόμα και σε μηδενική ή αρνητική τιμή) είναι λογικό να λεχθεί πως είναι σε θέση σε συνθήκες ελεύθερης αγοράς να πωλήσει τον αποθηκευμένο ηλεκτρισμό το βράδυ, σε διπλάσια ή τριπλάσια χρέωση, αλλά πάντως σε τιμή χαμηλότερη από την τιμή μιας κιλοβατώρας που παράγεται από αέριο ή πετρέλαιο.

Αυτό όντως είναι λογικό να αναμένεται ως συμπεριφορά των επενδυτών, κυρίως όταν η δραστηριότητα ρυθμίζεται από διμερή προσυμφωνημένα συμβόλαια.
Στην προημερήσια αγορά, όμως, εντός του μοντέλου Target Model, η τιμή της κιλοβατώρας το βράδυ δεν θα καθοριστεί από τη γενναιοδωρία ή την εγκράτεια του διαχειριστή μπαταριών αλλά από την τιμή του ηλεκτρισμού που θα παραχθεί από φυσικό αέριο, στον βαθμό που αυτή η παραγωγή θα είναι αναγκαία για την κάλυψη της ζήτησης. Εν ολίγοις, αν το φυσικό αέριο οδηγεί πχ σε κιλοβατώρα 22 σεντ σε μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο, τότε και ο ηλεκτρισμός από την μπαταρία θα χρεωθεί τόσο. Και ας είναι ασύλληπτο το υπερκέρδος.

Όπως συνέβη όμως και με τα φωτοβολταϊκά ή άλλες ΑΠΕ στην ΕΕ, αυτά τα υπερκέρδη σταδιακά θα μειώνονται για τους διαχειριστές μπαταριών, καθώς όλο και περισσότεροι θα εγκαθιστούν αποθήκευση. Τα περιθώρια κέρδους όμως είναι τόσο μεγάλα σήμερα και στο προβλεπτό μέλλον, που η επένδυση στις μπαταρίες μοιάζει σιδεροκέφαλα επικερδής.

Θα κερδίσουν κάτι οι καταναλωτές; Θα φανεί αυτό τον χειμώνα, όπως λέει το Bloomberg. Αλλά θα χρειαστεί περισσότερος χρόνος για ασφαλή συμπεράσματα. Είναι πιθανό σε κάποια μισάωρα της προημερήσιας αγοράς ναι, η χονδρική τιμή να είναι μικρότερη αν συγκριθεί με μια τιμή ρεύματος από φυσικό αέριο ή μαζούτ/ντίζελ. Θα νιώσει αυτή την πιθανή μείωση ο καταναλωτής στον διμηνιαίο λογαριασμό του; Ποιος ξέρει; Μάλλον όχι βραχυπρόθεσμα, αφού θα πρέπει σε πρώτο στάδιο να αποσβεστεί το κόστος επενδύσεων για μπαταρίες.

Για την Κύπρο, όμως, που είμαστε στα αρχικά στάδια αυτών των επενδύσεων, αυτό που κυρίως απασχολεί ως προς τις μπαταρίες είναι κατά πόσο θα βοηθήσουν να περιοριστεί το πολύ σοβαρό πρόβλημα της επάρκειας. Σε αυτή την πτυχή η θετική συμβολή των μπαταριών μοιάζει πιο χειροπιαστή, όσον αφορά τα μικρά ελλείμματα παραγωγής που παρατηρούνται νωρίς τα βράδια. Δεν μπορεί όμως να λύσει η αποθήκευση τα ελλείμματα των 300, 400 ή και 700 μεγαβάτ που προβλέπονται για μετά το 2029.