Η πρόσβαση σε αξιοπρεπή και οικονομικά προσιτή κατοικία αποτελεί σήμερα μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές προκλήσεις στην Ευρώπη. Η αύξηση των τιμών αγοράς και ενοικίασης, το υψηλό κόστος κατασκευής, οι δημογραφικές αλλαγές και η περιορισμένη προσφορά κατοικιών δημιουργούν πιέσεις που επηρεάζουν ολοένα και περισσότερους πολίτες.

Μέσα από τις συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν πρόσφατα στη Λευκωσία, στο πλαίσιο άτυπης Υπουργικής Συνάντησης για τη Στέγαση, αναδείχθηκαν δύο βασικές κατευθύνσεις πολιτικής. Μείωση της γραφειοκρατίας και επιτάχυνση των διαδικασιών που συνδέονται με την ανάπτυξη νέων κατοικιών και κινητοποίηση περισσότερων δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων.

Ως Κυβέρνηση θέσαμε από την πρώτη ημέρα το στεγαστικό στις κύριες προτεραιότητές μας. Αναγνωρίζουμε πλήρως τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν χιλιάδες συμπολίτες μας και ιδιαίτερα οι νέοι άνθρωποι που επιθυμούν να αποκτήσουν τη δική τους κατοικία. Γι’ αυτό και έχουμε διαμορφώσει μια ολοκληρωμένη στεγαστική πολιτική, η οποία στηρίζεται σε δύο βασικούς πυλώνες: την αύξηση της προσφοράς κατοικιών και την ενίσχυση της δυνατότητας των πολιτών να αποκτήσουν στέγη.

Μείωση γραφειοκρατίας και καθυστερήσεων

Στο πλαίσιο του πρώτου πυλώνα, προχωρήσαμε σε μια από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών: την απλοποίηση του συστήματος αδειοδότησης της ανάπτυξης γης. Για δεκαετίες, οι πολύπλοκες διαδικασίες και οι μεγάλες καθυστερήσεις λειτουργούσαν ως αντικίνητρο για νέες αναπτύξεις. Με το νέο πλαίσιο, για το οποίο έχουμε δεχθεί πολύ θετικά σχόλια από Ευρωπαίους αξιωματούχους, επιταχύνουμε σημαντικά τις εγκρίσεις για έργα χαμηλού και μεσαίου ρίσκου, μειώνουμε τη γραφειοκρατία και αξιοποιούμε περισσότερο την ψηφιακή τεχνολογία. Στόχος μας είναι να κινηθεί ταχύτερα η προσφορά κατοικιών και να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για σταθεροποίηση των τιμών προς όφελος των πολιτών.

Η εφαρμογή της ταχείας αδειοδότησης αποδίδει ήδη ουσιαστικά αποτελέσματα. Σχεδόν 2.500 αιτήσεις για αναπτύξεις μέχρι δύο κατοικιών ολοκληρώθηκαν εντός 40 εργάσιμων ημερών, ενώ περισσότερες από 910 αιτήσεις για πολυκατοικίες μέχρι 20 διαμερισμάτων εξετάστηκαν εντός 80 εργάσιμων ημερών. Αυτό σημαίνει ότι περίπου 10.000 οικιστικές μονάδες θα ανεγερθούν ένα με δύο χρόνια ενωρίτερα.

Παράλληλα, εφαρμόζουμε τα Σχέδια Πολεοδομικών Κινήτρων και Build to Rent, μέσα από τα οποία ενθαρρύνουμε τη συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα για τη δημιουργία νέων οικιστικών μονάδων. Ήδη τα πρώτα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, καθώς έχουν δρομολογηθεί έργα που θα προσθέσουν 2.500 νέες κατοικίες στην αγορά τα επόμενα χρόνια, από τις οποίες περίπου 400 θα διατεθούν ως προσιτή κατοικία.

Περισσότερα από €190 εκατ. σε δύο χρόνια

Ο δεύτερος πυλώνας της πολιτικής μας αφορά την ενίσχυση της αγοραστικής δυνατότητας των πολιτών. Μέσα από στοχευμένα σχέδια για νέους και νεαρά ζευγάρια, αλλά και μέσω προγραμμάτων που ενθαρρύνουν την κατοίκηση σε ορεινές, ακριτικές και μειονεκτικές περιοχές, επιδιώκουμε να διευκολύνουμε την πρόσβαση στη στέγη. Η πρόσφατη απόφασή μας να αυξήσουμε τους διαθέσιμους πόρους και κατ’ επέκταση τους δικαιούχους για το σχέδιο στήριξης νέων κάτω των 41, αποτελεί έμπρακτη απόδειξη της βούλησής μας να ανταποκριθούμε στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας.

Τα αποτελέσματα και σε αυτό το πεδίο πολιτικής είναι ήδη ορατά. Πέραν των 1.400 ατόμων και οικογενειών θα λάβουν (ή έχουν ήδη λάβει) επιχορήγηση μέσω των σχεδίων για νέους κάτω των 41 και για τις ακριτικές και ορεινές περιοχές. Η επιχορήγηση για άτομα / οικογένειες κάτω των 41 μπορούσε να ανέλθει μέχρι τις €50.000 ενώ για τις ακριτικές και ορεινές περιοχές, σε συνδυασμό με σχέδια για ενεργειακή αναβάθμιση μπορούσε να φτάσει μέχρι και τις €100.000.

Πέραν των πιο πάνω, έχουμε εξαγγείλει το Σχέδιο ανέγερσης 500 περίπου μονάδων προσιτού ενοικίου σε κρατική γη, συνολικής επένδυσης πέραν των €75 εκατομμυρίων και το Σχέδιο Ανέγερσης Μονάδων Συλλογικής Διαμονής, για εργαζόμενους στους τομείς του εμπορίου, της βιομηχανίας και του τουρισμού. Παράλληλα, περίπου 4.200 οικογένειες προσφύγων έχουν λάβει επιχορήγηση μέσω των Σχεδίων της Υπηρεσίας Μέριμνας και Αποκατάστασης Εκτοπισθέντων.

Η συνέχεια απαιτεί συντονισμένες πολιτικές, μεταρρυθμίσεις, συνεχή προσαρμογή στις νέες συνθήκες και καινοτομία. Οι νέες μέθοδοι κατασκευής, η ψηφιοποίηση, τα σύγχρονα υλικά και οι πρακτικές της κυκλικής οικονομίας, μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη μείωση του κόστους και στην ταχύτερη υλοποίηση έργων.

Αντιμετωπίζουμε τη στέγαση ως θεμελιώδες στοιχείο κοινωνικής συνοχής, ποιότητας ζωής και προοπτικής των νέων ανθρώπων. Η δική μας ευθύνη είναι να δημιουργήσουμε τις συνθήκες ώστε κάθε πολίτης να έχει πραγματική δυνατότητα πρόσβασης σε αξιοπρεπή και προσιτή κατοικία. Προς αυτή την κατεύθυνση εργαζόμαστε με συνέπεια και αποφασιστικότητα.

Στοχευμένη πολιτική επιλογή της Κυβέρνησης αποτέλεσε η ουσιαστική ενίσχυση του Κυπριακού Οργανισμού Ανάπτυξης Γης, ώστε να εξελιχθεί σε εκτελεστικό βραχίονα της στεγαστικής πολιτικής του Κράτους. Με διευρυμένες αρμοδιότητες και αυξημένη χρηματοδότηση, ο ΚΟΑΓ προχωρεί στην υλοποίηση 244 οικιστικών μονάδων προς πώληση και 192 μονάδων προς ενοικίαση σε προσιτές τιμές, ενώ παράλληλα προωθεί τον διαχωρισμό 135 οικοπέδων σε όλες τις επαρχίες της Κύπρου.

Από την εξαγορά συντελεστή δόμησης, μέσω των Σχεδίων Πολεοδομικών Κινήτρων και Build to Rent, , υπολογίζεται ότι €12.5 εκατ. θα εισρεύσουν στο Ειδικό Ταμείο Προσιτής Στέγης του ΚΟΑΓ, για υλοποίηση δικών του έργων.

Την εβδομάδα που πέρασε κατατέθηκε ο θεμέλιος λίθος για έναρξη των εργασιών για το νέο οικιστικό συγκρότημα του Οργανισμού στα Πολεμίδια. Η υλοποίηση του αναπτυξιακού προγράμματος του Οργανισμού εξυπηρετεί και τους δύο πυλώνες της στεγαστικής πολιτικής: Συμβάλλει στην αύξηση του οικιστικού αποθέματος και στη δημιουργία περισσότερων επιλογών προσιτής στέγασης, ιδιαίτερα για νέους και νεαρές οικογένειες.

*Υπουργός Εσωτερικών