Σε εφαρμογή τίθενται και στην Κύπρο ο διεθνής κώδικας εμπορίας υποκατάστατων μητρικού γάλακτος και τα δέκα βήματα για επιτυχή μητρικό θηλασμό του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και της UNICEF, ενώ καθορίζεται ως εθνικό πρότυπο η εκπαίδευση, κατά την προηγούμενη πενταετία, τουλάχιστον του 80% των επαγγελματιών υγείας που παρέχουν φροντίδα σε μητέρες, νεογνά και βρέφη.
Κατά την εγκυμοσύνη, στην αίθουσα τοκετού μέχρι το εξιτήριο και τη «φιλική» προς τα βρέφη κοινότητα, ο μητρικός θηλασμός προωθείται μέσα από την Εθνική Πολιτική που ενέκρινε χθες το Υπουργικό Συμβούλιο η οποία, μεταξύ άλλων, βάζει φρένο στην παραχώρηση δωρεάν δειγμάτων και την προώθηση υποκατάστατων μητρικού γάλακτος, επιβάλλει τη διαρκή εκπαίδευση του προσωπικού νοσοκομείων και άλλων μονάδων παροχής υπηρεσιών σε νεογνά και βρέφη και προάγει τη δημιουργία Κοινοτήτων που διευκολύνουν τη θηλάζουσα μητέρα και το παιδί.
Από την αίθουσα τοκετού μέχρι το εξιτήριο
Ένας από τους κεντρικούς στόχους της Πολιτικής είναι η εφαρμογή της πρωτοβουλίας για τα «Φιλικά προς το Βρέφος Νοσοκομεία», στις μονάδες που παρέχουν υπηρεσίες μητρότητας και φροντίδας βρεφών.
Η ανάπτυξη τέτοιων Μονάδων, (νοσοκομείων, μαιευτηρίων και άλλων δομών), «βασίζεται και συνδέεται άρρηκτα με την εφαρμογή των 10 βημάτων μητρικού θηλασμού του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και της UNICEF», με την Πολιτική να καθορίζει συγκεκριμένες δράσεις.
Μία από τις σημαντικότερες συστάσεις της Πολιτικής αφορά την πλήρη εφαρμογή του διεθνούς κώδικα εμπορίας υποκατάστατων μητρικού γάλακτος.
Συγκεκριμένα, η Πολιτική προβλέπει ότι οι μονάδες μητρότητας «δεν λαμβάνουν δωρεάν ή επιδοτούμενες προμήθειες» υποκατάστατων μητρικού γάλακτος, μπιμπερό ή θηλών, ενώ το προσωπικό (των μονάδων), «δεν πρέπει να συμμετέχει σε οποιασδήποτε μορφής προβολή ή να επιτρέπει την προβολή κάθε είδους διαφήμισης υποκατάστατων μητρικού γάλακτος». Παράλληλα, απαγορεύεται η διανομή δειγμάτων βρεφικής φόρμουλας στις μητέρες, είτε για χρήση στο νοσηλευτήριο είτε για το σπίτι.
Πέραν αυτών:
∙ Τα νοσηλευτήρια θα αξιολογούνται τακτικά, καθώς προβλέπεται καταγραφή των δεικτών θηλασμού, ενσωμάτωσή τους στους ιατρικούς φακέλους και επανεξέταση της προόδου, τουλάχιστον κάθε έξι μήνες, με εφαρμογή διορθωτικών ενεργειών, όπου κρίνεται ότι απαιτείται.
∙ Το προσωπικό πρέπει να είναι σε θέση να στηρίζει και να βοηθά τη μητέρα με έμφαση στις πρώτες στιγμές μετά τον τοκετό εφαρμόζοντας την πρακτική «επαφή δέρμα με δέρμα» που αφορά βεβαίως τη σωματική επαφή της μητέρας με το μωρό της, ανεξάρτητα από τον τρόπο τοκετού (φυσιολογικός τοκετός ή καισαρική τομή).
∙ Η Πολιτική θέτει συγκεκριμένους δείκτες συμμόρφωσης, προβλέποντας ότι τουλάχιστον το 80% των επαγγελματιών υγείας που παρέχουν προγεννητική, περιγεννητική και βρεφική φροντίδα πρέπει να έχει εκπαιδευτεί στο μητρικό θηλασμό κατά την τελευταία πενταετία και να έχει αξιολογηθεί.
Επιπρόσθετα, η Πολιτική προβλέπει ενισχυμένη βοήθεια για πρωτότοκες, γυναίκες που γέννησαν με καισαρική τομή, μητέρες διδύμων, αλλά και μητέρες πρόωρων ή άρρωστων νεογνών.
Μαζί από την πρώτη στιγμή μέχρι το εξιτήριο χωρίς ωράριο
Μέσα από την Πολιτική καθιερώνεται και η συνδιαμονή μητέρας και βρέφους, αφού προβλέπεται ότι «τα μαιευτήρια πρέπει να επιτρέπουν στις μητέρες και στα βρέφη τους να παραμένουν μαζί καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας».
Παράλληλα, ο θηλασμός πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις ανάγκες του βρέφους, καθώς «προγραμματισμένη σίτιση δεν συνιστάται».
Αξιοσημείωτο το γεγονός ότι η Πολιτική αναγνωρίζει ότι υπάρχουν συγκεκριμένες, τεκμηριωμένες ιατρικές περιπτώσεις, στις οποίες απαιτείται η χορήγηση ειδικού υποκατάστατου μητρικού γάλακτος, ξεκαθαρίζοντας πως η επιλογή να μη θηλάσει μια γυναίκα ανήκει στην ίδια.
Για το λόγο αυτό προβλέπεται γραπτή διαδικασία, ώστε κάθε μητέρα να λαμβάνει αντικειμενική, επιστημονικά τεκμηριωμένη ενημέρωση, να έχει τη δυνατότητα να θέσει ερωτήματα και να αποφασίζει ελεύθερα.
«Κοινότητες φιλικές προς το βρέφος»
Μέσω της Πολιτικής επιχειρείται και η ανάπτυξη μηχανισμού, αλλά και υποδομής υποστήριξης της μητέρας και στην καθημερινότητά της με βασικό στόχο τη δημιουργία «κοινοτήτων φιλικών προς το βρέφος».
Μεταξύ άλλων προτείνονται:
∙ Η εκπόνηση τοπικών σχεδίων δράσης.
∙ Δημιουργία και ενίσχυση κλινικών θηλασμού και ομάδων υποστήριξης μητέρας προς μητέρα.
∙ Λειτουργία τηλεφωνικής και ηλεκτρονικής συμβουλευτικής.
∙ Δημιουργία κατάλληλων χώρων θηλασμού ή άντλησης μητρικού γάλακτος σε δημόσια κτήρια, εκπαιδευτικούς χώρους, χώρους εργασίας και άλλες κοινοτικές υποδομές.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο νομοθετικό πλαίσιο για το μητρικό θηλασμό που προβλέπει τη δημιουργία κατάλληλων υποδομών, όπως δωμάτια θηλασμού σε δημόσιους χώρους και χώρους εργασίας, διευκρινίζοντας, ωστόσο, ότι οι υποδομές αυτές «δεν περιορίζουν το δικαίωμα στο δημόσιο θηλασμό», το οποίο προστατεύεται από τον Ποινικό Κώδικα.
