Πρώτες Βοήθειες: Οι γνώσεις μπορούν να σώσουν μια ζωή – Ο διασώστης της πρώτης στιγμής μπορεί να είναι ο καθένας μας

Ένα έκτακτο περιστατικό μπορεί να συμβεί οπουδήποτε και οποτεδήποτε χωρίς καμία προειδοποίηση. Στα πρώτα κρίσιμα λεπτά, μέχρι την άφιξη του ασθενοφόρου, η σωστή αντίδραση ενός πολίτη μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική, ακόμη και να κάνει τη διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου. Γι’ αυτό, οι Πρώτες Βοήθειες δεν πρέπει να θεωρούνται μια εξειδικευμένη γνώση που αφορά αποκλειστικά τους επαγγελματίες υγείας, αλλά ένα ουσιαστικό εφόδιο για κάθε πολίτη.

Ο Αρχιεκπαιδευτής Πρώτων Βοηθειών του Κυπριακού Ερυθρού Σταυρού, Χρήστος Αντωνιάδης, στη συνέντευξή του στο «Φ», εξηγεί γιατί η καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση, η χρήση αυτόματου εξωτερικού απινιδωτή και η αντιμετώπιση μιας αιμορραγίας ή ενός περιστατικού πνιγμονής αποτελούν βασικές δεξιότητες ζωής. Παράλληλα, καταρρίπτει συχνές λανθασμένες αντιλήψεις, απαντά στον φόβο πολλών ανθρώπων ότι μπορεί να κάνουν λάθος και παρουσιάζει το εκπαιδευτικό και κοινωνικό έργο που επιτελεί η Υπηρεσία Πρώτων Βοηθειών του Κυπριακού Ερυθρού Σταυρού. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Πρώτων Βοηθειών και τις δημόσιες επιδείξεις που διοργανώνει ο Κυπριακός Ερυθρός Σταυρός, στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: ο διασώστης της πρώτης στιγμής μπορεί να είναι ο καθένας από εμάς, καθώς η γνώση, η ψυχραιμία και η άμεση κινητοποίηση μπορούν να σώσουν μια ανθρώπινη ζωή.

–Γιατί πιστεύετε ότι οι βασικές γνώσεις Πρώτων Βοηθειών πρέπει να αποτελούν εφόδιο για κάθε πολίτη;

-Οι Πρώτες Βοήθειες δεν αποτελούν μια επιπλέον γνώση ή δεξιότητα που αφορά μόνο τους επαγγελματίες υγείας. Είναι ένα βασικό εφόδιο που θα πρέπει να διαθέτει κάθε πολίτης, ανεξάρτητα από την ηλικία, το επάγγελμα ή το κοινωνικό υπόβαθρο. Σε κάθε χώρο -στο σπίτι, στην εργασία, στο σχολείο, στο δρόμο, σε μια αθλητική δραστηριότητα- μπορεί να συμβεί ένα απρόοπτο έκτακτο περιστατικό. Η διαφορά μεταξύ ζωής και θανάτου μπορεί να κριθεί στα πρώτα λεπτά,  πριν από την άφιξη του ασθενοφόρου, από το αν κάποιος δίπλα μας γνωρίζει πώς να αντιδράσει. Η γνώση της Καρδιοπνευμονικής Αναζωογόνησης (ΚΑΡΠΑ), η χρήση ενός Αυτόματου Εξωτερικού Απινιδωτή (AED), η αντιμετώπιση μιας αιμορραγίας ή μιας πνιγμονής μπορούν να προσφέρουν πολύτιμο χρόνο μέχρι να φτάσει η εξειδικευμένη βοήθεια. Για αυτό,  οι Πρώτες Βοήθειες πρέπει να θεωρούνται μια βασική δεξιότητα ζωής.

–Μέσα από την πολυετή εμπειρία σας, ποια περιστατικά σας έχουν αποδείξει περισσότερο ότι οι Πρώτες Βοήθειες μπορούν πραγματικά να σώσουν ζωές;

-Μέσα από την πολυετή εμπειρία μου, έχω βοηθήσει αλλά και ακούσει πολλές ιστορίες ανθρώπων, οι οποίοι λόγω της εκπαίδευσης τους στις Πρώτες Βοήθειες συνέβαλαν καθοριστικά στη βοήθεια ενός συγγενικού τους προσώπου ή ενός συνανθρώπου τους σε μια δύσκολη στιγμή. Τα περιστατικά καρδιακής ανακοπής είναι εκείνα που μας υπενθυμίζουν καθημερινά τη σημασία της άμεσης αντίδρασης. Όταν κάποιος καταρρεύσει και δεν αναπνέει φυσιολογικά, κάθε λεπτό που περνά χωρίς ΚΑΡΠΑ μειώνει σημαντικά τις πιθανότητες επιβίωσης. Έχω επίσης δει τη μεγάλη αξία της εκπαίδευσης σε περιστατικά πνιγμονής, σοβαρών τραυματισμών, εγκαυμάτων και αιμορραγιών. Το σημαντικότερο μήνυμα που θέλω να μεταφέρω είναι ότι ο διασώστης της πρώτης στιγμής μπορεί να είναι ο καθένας από εμάς.

–Πολλοί διστάζουν να βοηθήσουν από φόβο μήπως κάνουν λάθος. Τι θα τους συμβουλεύατε;

-Ο φόβος είναι μια φυσιολογική ανθρώπινη αντίδραση. Όμως, μπροστά σε ένα επείγον περιστατικό, το μεγαλύτερο λάθος είναι να μην κάνουμε τίποτα. Η σύγχρονη εκπαίδευση στις Πρώτες Βοήθειες έχει σχεδιαστεί ώστε να δίνει στους πολίτες απλές, πρακτικές και αποτελεσματικές οδηγίες. Δεν χρειάζεται κάποιος να είναι γιατρός για να βοηθήσει. Χρειάζεται ψυχραιμία, βασικές γνώσεις και διάθεση να προσφέρει. Πάντα λέω στους εκπαιδευόμενους μου: «Μια προσπάθεια με σωστή πρόθεση μπορεί να σώσει μια ζωή. Η αδράνεια δεν μπορεί να βοηθήσει κανέναν». Το σημαντικό είναι να καλέσουμε άμεσα βοήθεια, να ακολουθήσουμε τις βασικές οδηγίες και να κάνουμε το καλύτερο δυνατό μέχρι να φτάσουν οι επαγγελματίες υγείας.

–Ποιες είναι οι πιο συχνές λανθασμένες αντιλήψεις γύρω από τις Πρώτες Βοήθειες που καλείστε να καταρρίψετε;

-Υπάρχουν αρκετές λανθασμένες αντιλήψεις. Μία από τις πιο συχνές είναι ότι «αν δεν είμαι επαγγελματίας υγείας, δεν μπορώ να βοηθήσω». Αυτό δεν ισχύει. Η εκπαίδευση στις Πρώτες Βοήθειες έχει ως στόχο να δίνει στους πολίτες τη δυνατότητα να προσφέρουν άμεση βοήθεια.

Μια άλλη λανθασμένη αντίληψη είναι ότι η ΚΑΡΠΑ μπορεί να προκαλέσει μεγαλύτερη ζημιά. Στην πραγματικότητα, όταν ένα άτομο δεν αναπνέει φυσιολογικά, η άμεση έναρξη ΚΑΡΠΑ είναι η καλύτερη ευκαιρία που έχει για να επιβιώσει.

Επίσης, πολλοί πιστεύουν ότι τα ατυχήματα συμβαίνουν μόνο σε άλλους ανθρώπους. Η πραγματικότητα είναι ότι κανείς δεν είναι προστατευμένος από ένα ξαφνικό περιστατικό. Η γνώση Πρώτων Βοηθειών δημιουργεί αυτοπεποίθηση, υπευθυνότητα και μια κοινωνία πιο ασφαλή και ανθρώπινη.

–Ο Κυπριακός Ερυθρός Σταυρός προσφέρει σήμερα μια ευρεία γκάμα προγραμμάτων εκπαίδευσης στις Πρώτες Βοήθειες. Σε ποιους απευθύνονται αυτά τα προγράμματα και πώς μπορεί ο κάθε πολίτης να επιλέξει την εκπαίδευση που ανταποκρίνεται στις ανάγκες του;

-Ο Κυπριακός Ερυθρός Σταυρός διαθέτει μεγάλη εμπειρία στην εκπαίδευση Πρώτων Βοηθειών και προσφέρει προγράμματα που απευθύνονται σε διαφορετικές ομάδες του πληθυσμού. Υπάρχουν πιστοποιημένα προγράμματα για γονείς, εκπαιδευτικούς, εργαζόμενους, επιχειρήσεις, αθλητικούς οργανισμούς, εθελοντές αλλά και για κάθε πολίτη που θέλει να αποκτήσει μια σημαντική δεξιότητα ζωής. Η επιλογή του κατάλληλου προγράμματος εξαρτάται από τις ανάγκες κάθε ατόμου ή της εταιρείας / επιχείρησης. Για παράδειγμα, ένας γονέας μικρών παιδιών χρειάζεται ιδιαίτερη έμφαση σε περιστατικά που αφορούν βρέφη και παιδιά, ενώ ένας εργαζόμενος μπορεί να χρειάζεται εκπαίδευση προσαρμοσμένη στο εργασιακό του περιβάλλον.

Στόχος μας δεν είναι απλώς να δώσουμε ένα πιστοποιητικό εκπαίδευσης, αλλά να δημιουργήσουμε πολίτες έτοιμους να ανταποκριθούν όταν πραγματικά χρειαστεί.

–Ποιο είναι το έργο που επιτελεί σήμερα η Υπηρεσία Πρώτων Βοηθειών του Κυπριακού Ερυθρού Σταυρού και πώς συμβάλλει στην ενίσχυση της ετοιμότητας και της ασφάλειας της κοινωνίας;

-Η Υπηρεσία Πρώτων Βοηθειών του Κυπριακού Ερυθρού Σταυρού αποτελεί έναν σημαντικό πυλώνα εκπαίδευσης και κοινωνικής προσφοράς. Στο πλαίσιο αυτό, δημιουργήσαμε και τις εθελοντικές Ομάδες Πρώτων Βοηθών. Μέσα από τα εκπαιδευτικά μας προγράμματα, τους εκπαιδευτές και τους εθελοντές μας, προσπαθούμε να μεταφέρουμε τη γνώση των Πρώτων Βοηθειών σε όσο το δυνατόν περισσότερους πολίτες. Παράλληλα, συμμετέχουμε σε κοινωνικές δράσεις, εκδηλώσεις και δραστηριότητες όπου υπάρχει ανάγκη παρουσίας εκπαιδευμένων ομάδων παροχής Πρώτων Βοηθειών.

Η γνώση μπορεί να κάνει τη διαφορά

–Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Πρώτων Βοηθειών, ο Κυπριακός Ερυθρός Σταυρός διοργανώνει δημόσιες επιδείξεις Πρώτων Βοηθειών. Τι θα δουν όσοι παρευρεθούν και γιατί αξίζει να συμμετάσχουν;

-Η Παγκόσμια Ημέρα Πρώτων Βοηθειών αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία να υπενθυμίσουμε σε όλους ότι η γνώση μπορεί να κάνει τη διαφορά.

Στις δημόσιες δράσεις που διοργανώνει ο Κυπριακός Ερυθρός Σταυρός το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου στο Nicosia Mall και το Metropolis Mall, οι πολίτες θα έχουν την ευκαιρία να δουν πρακτικές επιδείξεις, να ενημερωθούν για βασικές τεχνικές Πρώτων Βοηθειών, να γνωρίσουν τη σωστή χρήση του Αυτόματου Εξωτερικού Απινιδωτή και να συμμετέχουν ενεργά σε απλές ασκήσεις.

Θέλουμε οι πολίτες να φύγουν όχι μόνο με περισσότερη γνώση, αλλά και με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση ότι μπορούν να βοηθήσουν. Το μήνυμα της ημέρας είναι απλό αλλά πολύ σημαντικό: «Οι Πρώτες Βοήθειες είναι μια πράξη ανθρωπιάς. Η γνώση σου μπορεί να σώσει μια ζωή».