«Ένα ταξίδι ανάμεσα σε δύο αιώνες» – Ο γιατρός Μιχάλης Βωνιάτης ξετυλίγει το όραμα της ζωής του και τις δράσεις του στην Κύπρο και το εξωτερικό

Ένα ταξίδι ανάμεσα σε δύο αιώνες –  Ο Μιχάλης Βωνιάτης, γνωστός για τη μακρόχρονη δράση του στην Κύπρο και το εξωτερικό, ξετυλίγει σε αυτό το βιβλίο, σελίδες γεμάτες εμπειρίες, προσωπικές μαρτυρίες και στοχασμούς. Από τα πρώτα του χρόνια στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών ως την πολύχρονη προσφορά του στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, στο Υπουργείο Υγείας της Κυπριακής Δημοκρατίας και σε διεθνείς αποστολές, από τη Μανίλα και το Ταγκαϊτάι στις Φιλιππίνες μέχρι την Ερμπίλ, το Ντοχούκ και τη Σουλεϊμανίγια στο Ιράκ,  ο συγγραφέας μάς μεταφέρει με αμεσότητα στα παρασκήνια μιας ζωής γεμάτης ιατρική, ανθρωπιά και καθολικό ενδιαφέρον για τον συνάνθρωπο.

Ο εκδοτικός οίκος Ρίζες σημειώνει στην παρουσίαση του βιβλίου πως αυτό  πλαισιώνεται από σπάνιο φωτογραφικό υλικό που αποτυπώνει σε εικόνες τον πλούτο μιας ζωής αφοσιωμένης στην επιστήμη και στην κοινωνική προσφορά. Μέσα από τις σελίδες του, ο αναγνώστης ανακαλύπτει όχι μόνο τη διαδρομή ενός ιατρού που έζησε την εξέλιξη της δημόσιας υγείας από τη δεκαετία του 1970 έως σήμερα, αλλά και ενός ανθρώπου που υπερασπίστηκε με συνέπεια την αξία της ζωής, της αλληλεγγύης και της γνώσης.

Ο συγγραφέας, συνοψίζοντας την εμπειρία μιας ζωής αφιερωμένης στην ιατρική και στον άνθρωπο, μας καλεί να στοχαστούμε για το πώς ο χρόνος, η επιστήμη και η πίστη στην πρόοδο μπορούν να γεφυρώσουν δύο αιώνες συνεχούς προσφοράς.

 Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει μεταξύ άλλων στον πρόλογό του ο Πρόεδρος της Κυπριακής Ακαδημίας Επιστημών, Γραμμάτων και Τεχνών, δρ Αχιλλέας Αιμιλιανίδης:

«Το βιβλίο χαρακτηρίζεται από το όραμα ενός ανθρώπου, που ακόμα και σήμερα που πλησιάζει πλέον την όγδοη δεκαετία της ζωής του, εξακολουθεί να έχει ουμανιστική προσέγγιση, τολμηρή σκέψη και ρεαλισμό. Η επιθυμία για προσφορά προς τον συνάνθρωπο υπήρξε πάντοτε ο πρώτιστος στόχος του συγγραφέα. Τον στόχο αυτό υπηρέτησε σε ολόκληρη τη ζωή του και η αυτοβιογραφία του μας διδάσκει ότι ο στόχος αυτός, ανεξάρτητα από τις δυσκολίες ή τις αποτυχίες που αναπόφευκτα υπάρχουν, σε γεμίζει ικανοποίηση και σου δίνει κίνητρο για να συνεχίσεις. Και κυρίως μας θυμίζει πως ο πρωταρχικός ρόλος του ιατρού είναι να υπηρετεί εκείνους που έχουν ανάγκη, πλούσιους ή φτωχούς, και όχι μόνο εκείνους που έχουν περισσότερα χρήματα». 

Ο κ. Αιμιλιανίδης εξηγεί γιατί θεωρεί σημαντικό το βιβλίο «Ένα Ταξίδι ανάμεσα σε Δύο Αιώνες»:
«Το παρόν σύγγραμμα, το όγδοο του Μιχάλη και το πρώτο που δεν είναι καθαρά ιατρικής φύσης, συνιστά ουσιαστικά την αυτοβιογραφία ενός ανθρώπου με τεράστια κοινωνική και επιστημονική προσφορά. Οι ανθρώπινες κοινωνίες συνδημιουργούνται από ανθρώπους όπως ο Μιχάλης, οι οποίοι προσφέρουν στο κοινωνικό σύνολο από όποια θέση και αν αναλάβουν. Οι ιστορίες των ανθρώπων αυτών είναι ουσιαστικά η ιστορία της κοινωνίας μας και η κατανόηση των ανθρώπων συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση των κοινωνιών μας και στην αναζήτηση τρόπων βελτίωσής τους.
Η προσωπική ιστορία του Μιχάλη είναι εντυπωσιακή. Τα δεκάδες ταξίδια του, κυρίως ως εμπειρογνώμονας του WHO, διεύρυναν τις εμπειρίες του και τον καθιστούν τον κατεξοχήν εκπρόσωπο της διεθνοποίησης της επιστήμης και της ιατρικής. Το βιβλίο του διαβάζεται συχνά και ως ταξιδιωτικό αφήγημα, που κατευθύνεται όμως από την επιθυμία του Μιχάλη για συνεισφορά στους συνανθρώπους του, ανεξαρτήτως φυλής, θρησκείας, πλούτου ή φτώχειας . Δεν νομίζω πως υπάρχει άλλος Κύπριος ιατρός με τις διεθνείς εμπειρίες του Μιχάλη και τα βιώματά του μπορούν να μας διδάξουν πολλά, ιδίως σε μια εποχή που η διεθνής κοινωνία φαίνεται ταυτόχρονα τόσο κοντινή, αλλά και τόσο απόμακρη.

Ο Μιχάλης υπηρέτησε σε κρίσιμες θέσεις, όχι μόνο διεθνώς, αλλά και στην ιδιαίτερή του πατρίδα στην Κύπρο. Ως γιατρός του δημόσιου τομέα, ως σύμβουλος Υπουργού, ως ιδιώτης και τα τελευταία χρόνια ως Πρόεδρος του Δευτεροβάθμιου Ιατρικού Συμβουλίου. Η συνεισφορά του, όχι μόνο σε ασθενείς, αλλά κυρίως στη δημόσια υγεία, υπήρξε καθοριστική και οι παρατηρήσεις του μπορούν να μας διδάξουν πολλά για το μέλλον. Διάβασα με ιδιαίτερο, για παράδειγμα, ενδιαφέρον, το σχόλιό του για το πώς η στάση ενός πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας έναντι της πρότασης του Υπουργού του, οδήγησε στην αποδυνάμωση της προσπάθειας για καθιέρωση συστήματος δημόσιας υγείας δεκαετίες πριν το ΓΕΣΥ, ή για το πώς οι προσωπικές αντιζηλίες διαδραμάτισαν ρόλο στην προώθηση (ή και αποτυχία προώθησης) σημαντικών πολιτικών δημόσιας υγείας».

Πρόσθετα σημειώνει ότι με ιδιαίτερο ενδιαφέρον διάβασε και το μικρό αφιέρωμα στον πατέρα του, τον αείμνηστο τυπογράφο Νικόλαο Βωνιάτη Πύρκο, και τη σχέση του με τον κορυφαίο Κύπριο ποιητή Δημήτρη Λιπέρτη. «Τα  χειρόγραφα και δακτυλογραφημένα σημειώματα  του πατέρα του για τον Λιπέρτη συνιστούν ένα πρόσθετο μοναδικό τεκμήριο που διασώζεται με την έκδοση αυτή, και που υπενθυμίζουν πως ο καθένας από εμάς μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην κοινωνία μέσα από τις σχέσεις του με τους συνανθρώπους του και το επάγγελμα που κλήθηκε να υπηρετήσει».

>>H παρουσίαση  του βιβλίου θα πραγματοποιηθεί στο Πολιτιστικό Κέντρο Στροβόλου στο Στρόβολο την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026 ώρα 6:30 μμ. Η εκδήλωση γίνεται με την στήριξη του Δήμου Στροβόλου και υπό την αιγίδα του έντιμου Δημάρχου Στροβόλου κύριου Σταύρου Σταυρινίδη. Το βιβλίο θα παρουσιάσουν η δρ Άννα Μαραγκού, Αρχαιολόγος και Ιστορικός Τέχνης και η Φιλόλογος Μαρία Ελευθεριάδου-Παπαπολυβίου. Χαιρετισμό θα απευθύνει ο δήμαρχος Στροβόλου. Το βιβλίο προλογίζει ο ακαδημαϊκός δρ Αχιλλέας Κ. Αιμιλιανίδης

Who is who

Ο δρ Μιχάλης Βωνιάτης γεννήθηκε στον Στρόβολο της Λευκωσίας το 1947. Είναι ιατρός Υγιεινολόγος-Επιδημιολόγος-Εμπειρογνώμονας στη φυματίωση και έχει διατελέσει για τέσσερις σχεδόν δεκαετίες εμπειρογνώμονας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας σε θέματα φυματίωσης, άλλων μεταδοτικών νοσημάτων, πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, καταπολέμησης του καπνίσματος και βασικών παιδικών εμβολιασμών.

Έχει υπηρετήσει σε διευθυντικές θέσεις σε δημόσια νοσοκομεία αλλά και ως σύμβουλος του Γενικού Διευθυντή του Υπουργείου Υγείας της Κύπρου σε θέματα δημόσιας υγείας, μεταδοτικών νοσημάτων και πρόληψης.

Στον ιδιωτικό τομέα εργάστηκε από το 1990 μέχρι το 2002 ως Διευθυντής του Κέντρου Αλλεργικών και Μεταδοτικών Νοσημάτων και Σύμβουλος τοπικών μη κυβερνητικών οργανισμών. Υπήρξε μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου του European Cancer Leagues (ECL) (2000-2003). Από το 2011 μέχρι το 2015 υπηρέτησε ως κρατικός αξιωματούχος στη θέση του Προέδρου της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής Κύπρου.

Τον Νοέμβριο 2015 με πρόταση του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου διορίστηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο στη θέση του Προέδρου του Δευτεροβάθμιου Ιατροσυμβουλίου στο Υπουργείο Εργασίας, Πρόνοιας & Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

Από τον Φεβρουάριο του 2020 διδάσκει ως έκτακτος Αναπληρωτής Καθηγητής Επιδημιολογίας στη Νοσηλευτική Σχολή του Πανεπιστημίου FREDERICK.

Από τον Δεκέμβριο 2021 είναι μέλος της Συμβουλευτικής Επιστημονικής Επιτροπής του Υπουργείου Υγείας για τη Διαχείριση της Πανδημίας του Covid-19. Έχει λάβει μέρος σε μεγάλο αριθμό ιατρικών συνεδρίων τόσο στην Κύπρο όσο και στο εξωτερικό και έχει εκπονήσει με επιτυχία αριθμό κοινοτικών μελετών υγείας στην Κύπρο.

Είναι συγγραφέας αριθμού βιβλίων με θέματα της δημόσιας υγείας, μεγάλου αριθμού επιδημιολογικών και άλλων εκθέσεων όπως και ερευνητικών επιστημονικών εργασιών και μελετών. Από το 1994 μέχρι το 1997 διετέλεσε Πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Λευκωσίας-Κερύνειας ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ. Τα τελευταία 10 χρόνια είναι επισκέπτης Καθηγητής σε θέματα φυματίωσης και Επιδημιολογικού Ελέγχου στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Λευκωσίας. Είναι νυμφευμένος με την Ντία Βωνιάτη, Ανοσολόγο και Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στην Ιατρική Σχολή του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου. Έχει 3 θυγατέρες και 5 εγγόνια. Είναι μέλος της Λέσχης LIONS εδώ και 32 χρόνια. Τον Ιούλιο 2021 έλαβε την ανώτατη διάκριση των Διεθνών LIONS Melvin Jones Fellow.