Το KPMG Global Family Business Report 2026 αποκαλύπτει ότι οι οικογενειακές επιχειρήσεις παγκοσμίως βρίσκονται μπροστά σε μια ιστορική καμπή, όπου η ανάγκη για επαγγελματικοποίηση, τεχνολογική ωρίμανση και ενίσχυση της διακυβέρνησης γίνεται πιο επιτακτική από ποτέ. Η έρευνα, στην οποία συμμετείχαν 1.927 οικογενειακές επιχειρήσεις από 41 χώρες, ανάμεσα τους και αρκετές κυπριακές επιχειρήσεις, δείχνει ότι η παραδοσιακή ανθεκτικότητα του οικογενειακού μοντέλου παραμένει ισχυρή, αλλά οι προκλήσεις αυξάνονται με ρυθμούς που δεν επιτρέπουν αργές προσαρμογές.
Οι επιχειρήσεις εμφανίζουν υψηλή στρατηγική αυτοπεποίθηση: 83% δηλώνουν ότι έχουν ξεκάθαρη στρατηγική ανάπτυξης, ενώ 78% πιστεύουν ότι η οικογενειακή ιδιοκτησία τις βοηθά να αξιοποιούν ευκαιρίες πιο γρήγορα. Παρ’ όλα αυτά, 59% αναγνωρίζουν ότι η ανάπτυξη θα είναι δυσκολότερη την επόμενη δεκαετία, με το ποσοστό να ανεβαίνει στο 64% για επιχειρήσεις άνω των 100 ετών, που έχουν βιώσει πολλαπλούς κύκλους οικονομικής μεταβολής.
Ένα από τα πιο κρίσιμα ευρήματα είναι η αναμενόμενη μετατόπιση από το μοντέλο family στο professionally managed: το ποσοστό των επιχειρήσεων που διοικούνται άμεσα από την οικογένεια προβλέπεται να μειωθεί από 49% σε περίπου 12% έως το 2035. Η αλλαγή αυτή δεν είναι απλώς οργανωτική· σηματοδοτεί μια νέα εποχή όπου η οικογένεια λειτουργεί περισσότερο ως στρατηγικός ιδιοκτήτης παρά ως καθημερινός διαχειριστής.
Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί τον ισχυρότερο μοχλό αλλαγής. 64% των επιχειρήσεων χρησιμοποιούν ήδη AI, αλλά 38% δηλώνουν ότι δεν διαθέτουν πλαίσιο διακυβέρνησης για την εποπτεία της, δημιουργώντας κενά που αυξάνουν τον κίνδυνο λειτουργικών, κανονιστικών και φήμης. Παράλληλα, η κυβερνοασφάλεια αναδεικνύεται σε στρατηγική προτεραιότητα, καθώς οι απειλές αυξάνονται και απαιτούν πιο ώριμες δομές εποπτείας.
Η προσέλκυση ταλέντου αποτελεί πλέον την κορυφαία πρόκληση, με 36% των επιχειρήσεων να τη θεωρούν το μεγαλύτερο εμπόδιο, καθώς η μετάβαση σε επαγγελματική διοίκηση απαιτεί στελέχη υψηλής εξειδίκευσης. Την ίδια στιγμή, μόνο 33% διαθέτουν ολοκληρωμένο Enterprise Risk Management framework, ενώ λιγότερο από 20% δηλώνουν ότι οι ρόλοι διαχείρισης κινδύνου είναι ξεκάθαρα ορισμένοι.
Μερικά από τα στοιχεία που ξεχωρίζουν ως ιδιαίτερα σημαντικά είναι:
∙ 83% έχουν ξεκάθαρη στρατηγική ανάπτυξης.
∙ 59% θεωρούν ότι η ανάπτυξη θα είναι δυσκολότερη τα επόμενα 5-10 χρόνια.
∙ 64% χρησιμοποιούν ήδη τεχνητή νοημοσύνη.
∙ 38% δεν έχουν πλαίσιο διακυβέρνησης για την AI.
∙ Το ποσοστό των family επιχειρήσεων αναμένεται να πέσει από 49% σε ~12% έως το 2035.
∙ Μόνο 33% διαθέτουν ολοκληρωμένο Enterprise Risk Management framework.
∙ 66% δηλώνουν ότι θα έβαζαν την οικογενειακή συνοχή πάνω από την απόδοση, αν χρειαστεί.
Το report καταλήγει ότι η επιτυχία των οικογενειακών επιχειρήσεων έως το 2035 θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο θα μπορέσουν να εξελίξουν ταυτόχρονα τη διακυβέρνηση, τη διαχείριση κινδύνων, την τεχνολογική τους ετοιμότητα και το μοντέλο λειτουργίας τους. Η ανθεκτικότητα παραμένει πλεονέκτημα, αλλά η ταχύτητα προσαρμογής θα είναι ο καθοριστικός παράγοντας της επόμενης εποχής.
* Διοικητικός Σύμβουλος & Επικεφαλής Ομάδας Οικογενειακών Επιχειρήσεων, KPMG Κύπρου
