Δεν είναι όλοι στρατηγικοί κακοπληρωτές

Η αλήθεια τεκμηριώνεται μόνο κατόπιν έρευνας, εμπειρίας και αντικειμενικής γνώσης. Η ημιμάθεια είναι χειρότερη από την αμάθεια. Αναφέρω τα πιο πάνω γιατί τις τελευταίες δυο εβδομάδες άκουσα αρκετές ανακρίβειες σχετικά με τις ανησυχίες των τραπεζών, Κεντρικής Τράπεζας (ΚΤ), Υπουργείου Οικονομικών κ.λπ., αναφορικά με την τροποποίηση της νομοθεσίας για τις εκποιήσεις. Εξηγώ αμέσως. 
Άκουσα τον Υπ. Οικονομικών, (ήταν και σχόλιο ξένου επόπτη, όπως αναφέρθηκε σε οικονομικό ρεπορτάζ), να αναφέρει δημόσια για το ότι «δεν μπορούμε να γράφουμε και να ξαναγράφουμε μόνοι μας τους δικούς μας κανόνες για τραπεζικά ζητήματα –δεν γίνεται όλα τα κράτη μέλη να έχουν ένα πλαίσιο και το δικό μας να αλλάζει συνεχώς». Συμφωνώ μαζί του. Τι γίνεται όμως με λάθη σε δάνεια; 
Να θυμηθούμε το παράδειγμα της Αγγλίας: 
– Για το σκάνδαλο Libor (παρόμοιο παράδειγμα όπως της Κύπρου με το βασικό επιτόκιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας), οι εκεί Εποπτικές Αρχές επέβαλαν πρόστιμα στις Τράπεζες που παρανόμησαν, οι αρμόδιοι υπάλληλοι φυλακίστηκαν (από 2,5 μέχρι και 6,5 χρόνια) και αναγκάστηκαν να επιστρέψουν τόκους στους δανειολήπτες που αφορούσε το λάθος. 
Στην Κύπρο υπάρχουν ακόμα αρκετά δάνεια/τρεχούμενοι που χρήζουν διόρθωσης. Ο Χρηματοοικονομικός Επίτροπος, εμείς, τα ευρήματα του πορίσματος για τον Συνεργατισμό, όλοι αναφερόμαστε σε λάθη τόκων σε δάνεια και τρεχούμενους. Τα περισσότερα δε από αυτά είναι εξασφαλισμένα με πρώτη κατοικία. Η νέα νομοθεσία προνοεί δικαίωμα των δανειοληπτών, εφόσον υπάρχει εύλογη αιτία να ζητήσουν διόρθωση του χρέους τους. Σας διαβεβαιώνω ότι στις περισσότερες περιπτώσεις ο δανεισμός θα μετατραπεί σε βιώσιμο και θα διατηρηθεί η κύρια κατοικία. Έτσι απονέμεται δίκαιο. Αν η τράπεζα προχωρήσει και εκποιήσει την κύρια κατοικία για παρόμοιες περιπτώσεις και ο δανειολήπτης ακολούθως δικαιωθεί για επιστροφή τόκων, πώς θα αποκατασταθεί το δίκαιο, αφού έχασε την οικία του;
Οφείλω να αναφέρω ότι κάποια οικονομικά ρεπορτάζ συνήθως στερούνται επιστημονικής τεκμηρίωσης και έρευνας και στο τέλος παραπλανούν τους πολίτες.
Η νομοθεσία όπως τροποποιήθηκε προνοεί, μεταξύ άλλων, ότι τα δικαστήρια θα πρέπει να ελέγχουν εάν οι τράπεζες προέβησαν στις ενέργειες που προνοούνται στη σχετική οδηγία της Κεντρικής Τράπεζας για αναδιάρθρωση και ότι ο δανειολήπτης μπορεί να προσφύγει στο δικαστήριο για διάταγμα αναστολής της εκποίησης εάν υπάρχει εύλογη αιτία (π.χ. λάθος στα έγγραφα, επιστολές, τόκους). Σημειωτέο, η συγκεκριμένη νομοθεσία δεν ισχύει ακόμα. Αλήθεια, ποιον μπορεί να ενοχλεί η απονομή δικαίου;
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αποδέχθηκε τροπολογία που δίνει το δικαίωμα σε δανειολήπτες να αμφισβητήσουν χρεώσεις τραπεζών. Έγινε μάλιστα και συνεννόηση με το Ανώτατο Δικαστήριο για εκδίκαση τέτοιων υποθέσεων κατά προτεραιότητα και σε σύντομο χρόνο. Το θέμα ακόμα είναι υπό συζήτηση. 
Έχοντας υπόψη ότι ο εκάστοτε Διοικητής της ΚΤ ανά πάσα στιγμή μπορεί να αναθεωρήσει τις οδηγίες της Τράπεζας, ο νυν Διοικητής έθεσε εαυτόν στη διάθεση της Βουλής σχετικά με τις συζητήσεις που γίνονται και που αφορούν τροποποιήσεις της σχετικής νομοθεσίας. Ας προχωρήσει από μόνος του για να διασκεδάσει και τις ανησυχίες μας.
Οι προτάσεις κόμματος, που μεταξύ άλλων φαίνεται να ενόχλησαν, (ειλικρινά διερωτώμαι ποιος τους συμβουλεύει) προνοούν την αξία του ενυπόθηκου ακινήτου να παραμένει ως η αρχική του αξία κατά τον χρόνο σύναψης της αρχικής σύμβασης και, στην περίπτωση που η τράπεζα καταφύγει στους εγγυητές, να γίνεται ισόποση κατανομή του υπολοίπου. 
Κατά την άποψή μου, είναι προτάσεις που δίνουν αφορμή στον Υπ. Οικ. και στις τράπεζες να εναντιώνονται στις αλλαγές, γιατί πράγματι τα πιο πάνω δεν έχουν λογική και δεν εφαρμόζονται σε καμία χώρα. Ειδικά για την πρώτη πρόταση δεν μπορώ να διανοηθώ τα αρνητικά σχόλια που γίνονται για την Κύπρο σε σοβαρούς κύκλους της ΕΚΤ. Η οικονομία ως γνωστόν κινείται σε κύκλους, τα ακίνητα φουσκώνουν και ξεφουσκώνουν, η αγορά είναι ελεύθερη και δεν μπορεί κανένας να επιβάλει σε τράπεζα να υπολογίζει εσαεί την ίδια αξία σε ακίνητο.
Οι ανησυχίες των τραπεζών, της ΚΤ, του Υπ. Οικ. κ.ά. αφορούν στην αργή απόδοση της δικαιοσύνης και έχουν δίκιο. Γνωρίζουμε όλοι ότι αυτό ήταν το όπλο των στρατηγικών κακοπληρωτών. Είναι στα χέρια των προαναφερθέντων να αλλάξει αυτό. Ο προηγούμενος Υπουργός Δικαιοσύνης ανέφερε τη δημιουργία Εμπορικών Δικαστηρίων που θα εργάζονται και απογεύματα.
Εναλλακτικά ή και επιπρόσθετα, προτείνουμε να δημιουργηθεί και στην Κύπρο Financial Conduct Authority, που θα εξετάζει τέτοιου είδους παράπονα εντός 6 μηνών το αργότερο. 
Δεν μπορεί κανένας να αρνείται το δικαίωμα του δανειολήπτη να προσφύγει στη Δικαιοσύνη. Δεν είναι όλοι στρατηγικοί κακοπληρωτές. Υπενθυμίζω την «εύλογη αιτία» και τουλάχιστον πρέπει να πιστώσουμε τους δικαστές μας ότι μπορούν να το ξεχωρίσουν αυτό.