Forbes Cyprus Summit: Πώς κερδίζει ένα μικρό νησί το Fintech

Το πώς η Κύπρος μπορεί να ενισχύσει τη θέση της στον τομέα του fintech, προσελκύοντας επιχειρήσεις που θα δημιουργήσουν πραγματική δραστηριότητα, θέσεις εργασίας και τεχνογνωσία, βρέθηκε στο επίκεντρο του πάνελ «How a Small Island Wins», στο Cyprus Next Gen Banking & Fintech Summit, με τους συμμετέχοντες στη συζήτηση να αναδεικνύουντην ανάγκη για σαφείς κανόνες, ταχύτερες διαδικασίες και εξειδικευμένο προσωπικό, χωρίς όμως εκπτώσεις στην εποπτεία και στην προστασία της αγοράς.

Στη συζήτηση, που πραγματοποιήθηκε στις 13 Οκτωβρίου στο Four Seasons στη Λεμεσό, στο πλαίσιο της συνόδου του Forbes Cyprus, το οποίο διοργάνωσε ο Όμιλος Φιλελεύθερος, συμμετείχαν ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, Χριστόδουλος Πατσαλίδης, ο υφυπουργός Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, Νικόδημος Δαμιανού, ο πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Κύπρου, Γιώργος Καρατζιάς, και ο πρόεδρος της Invest Cyprus, Ευγένιος Ευγενίου. Τον συντονισμό είχε ο Δημήτρης Ζόππος, της 33East.

Ο κ. Ζόππος αναφέρθηκε στην ομιλία του Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη στο συνέδριο, κατά την οποία μεταφέρθηκε το μήνυμα πως η κυβέρνηση θέλει η Κύπρος να καταστεί κόμβος στο fintech, θέτοντας το ερώτημα πώς μπορεί να πετύχει αυτή η στρατηγική.

«Στο πρώτο μέρος θα μιλήσουμε για την πρόοδο που έχει σημειώσει η Κύπρος και στο δεύτερο για την κατεύθυνση προς την οποία κινούμαστε ως χώρα», σημείωσε, παρουσιάζοντας τα δύο μέρη της συζήτησης. Απευθυνόμενος στον κ. Πατσαλίδη, ρώτησε τι έχει αλλάξει στο τραπεζικό σύστημα από το 2013.

Πατσαλίδης: Τι άλλαξε από το 2013

Συγκρίνοντας τη σημερινή εικόνα με εκείνη του 2013, ο διοικητής μίλησε για ισχυρότερες τράπεζες, με υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια, ρευστότητα και κερδοφορία. «Η τραπεζική δραστηριότητα βασίζεται στην εμπιστοσύνη», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι σήμερα η εμπιστοσύνη στο σύστημα δεν αμφισβητείται.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι κεφαλαιακοί δείκτες είναι οι υψηλότεροι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ υπάρχει ρευστότητα για χρηματοδότηση επιχειρήσεων και νοικοκυριών, λέγοντας πως σήμερα η κερδοφορία ενισχύει τα κεφάλαια των τραπεζών και η ποιότητα του ενεργητικού είναι καλύτερη από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, σε αντίθεση με την περίοδο κατά την οποία κυριαρχούσαν τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια.

Σε μια σοβαρή εξωτερική κρίση, πρόσθεσε, οι τράπεζες θα μπορούσαν να αντιδράσουν αποτελεσματικότερα, στηρίζοντας την οικονομία και την ανάπτυξη των επιχειρήσεων.

Στην εποπτεία, αναφέρθηκε στο νέο τμήμα για τα ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος και πληρωμών και στο προκαταρκτικό στάδιο πριν από την αίτηση αδειοδότησης. Η συζήτηση του επιχειρηματικού σχεδίου βοηθά τόσο την αρχή όσο και τον ενδιαφερόμενο να αποκτήσουν πληρέστερη εικόνα, είπε. «Πιστεύω ότι πρέπει να κινηθούμε ταχύτερα, δεδομένου ότι ο κόσμος κινείται ταχύτερα, και προσπαθούμε να το κάνουμε», όπως συμπλήρωσε.

Καρατζιάς: Απαντήσεις εγκαίρως

Ο κ. Καρατζιάς τόνισε ότι οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να γνωρίζουν εγκαίρως αν η πρότασή τους μπορεί να προχωρήσει. Άλλο να ενημερώνονται μέσα στους πρώτους μήνες και άλλο ύστερα από δύο ή τρία χρόνια. Η απάντηση που έρχεται με καθυστέρηση «δεν μπορεί να αποτελεί τον κανόνα», υπογράμμισε.

Περιγράφοντας τη στρατηγική της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, αναφέρθηκε ιδιαίτερα στους ελέγχους εταιρειών υψηλού κινδύνου. Όπως συμπλήρωσε, επιβλήθηκαν πρόστιμα, αναστολές και ανακλήσεις αδειών, ενισχύθηκαν τα φίλτρα εισόδου στην αγορά και η συνεργασία με ξένες αρχές αλλά και με την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA), τονίζοντας πως ο αποκλεισμός προβληματικών φορέων προστατεύει τις υπόλοιπες επιχειρήσεις και τη φήμη του κλάδου.

Όπως ανέφερε, η ESMA ολοκλήρωσε στις αρχές του 2024 την αξιολόγηση των διαρθρωτικών και εποπτικών ανησυχιών που είχε διατυπώσει το 2022. Η περίοδος υποβολής εκθέσεων ολοκληρώθηκε στις αρχές Οκτωβρίου, εξέλιξη που παρουσίασε ως επιβεβαίωση της στρατηγικής.

Δαμιανού: Προσωπικό και στρατηγική

Για τις ξένες επιχειρήσεις, η διαθεσιμότητα προσωπικού και ειδικών στην τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται ψηλά στις προτεραιότητες, ανέφερε ο Υφυπουργός Καινοτομίας, παραπέμποντας στο εξειδικευμένο δυναμικό της Κύπρου και στις πολιτικές για προσέλκυση προσωπικού.

«Οι περισσότεροι δεν ξεκινούν ρωτώντας για τα φορολογικά κίνητρα. Τα περισσότερα από αυτά τα γνωρίζουν ήδη. Θέλουν να κατανοήσουν τη στρατηγική μας», σημείωσε, σχετικά με το τι ψάχνουν οι νέες εταιρείες και τις επαφές του Προέδρου στις ΗΠΑ, περιγράφοντας την ίδια ώρα τη μετάβαση της Κύπρου σε ένα μοντέλο ανάπτυξης με κινητήριες δυνάμεις τη γνώση, την καινοτομία και την τεχνολογία. Ο κ. Δαμιανού, συνέδεσε αυτή την κατεύθυνση με την έρευνα και το οικοσύστημα νεοφυών επιχειρήσεων, αναφέροντας ότι ο αριθμός των startups είναι πενταπλάσιος, ενδεχομένως εξαπλάσιος, σε σχέση με το 2020.

Η φήμη της Κύπρου, παρατήρησε, δεν τίθεται συχνά ως ερώτημα στις επαφές αυτές. «Αυτό είναι ένα καλό σημάδι», ανέφερε, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι παραμένει σημαντικό για την κυβέρνηση η εικόνα της χώρας στο εξωτερικό.

Να σημειωθεί πως στο αρχικό μέρος της συζήτησης ο κ. Ζόππος είχε διαχωρίσει την εμπιστοσύνη στις επαγγελματικές υπηρεσίες από τις αξιολογήσεις των δημοσιονομικών από τους οίκους αξιολόγησης, λέγοντας πως οι καλύτεροι οικονομικοί δείκτες δεν ταυτίζονται με την εμπιστοσύνη στη λειτουργία της χώρας ως επιχειρηματικού προορισμού.

Ποιος αναλαμβάνει τον συντονισμό

Στο ερώτημα του κ. Ζόππου για τον χρόνο εγκατάστασης μιας εταιρείας, ο κ. Δαμιανού υπογράμμισε ότι ο επιχειρηματίας, ή ο ιδρυτής μιας εταιρείας δεν πρέπει να συντονίζει ο ίδιος τις κρατικές υπηρεσίες. Παρέπεμψε στο Κέντρο Εξυπηρέτησης Επιχειρήσεων, αναφέροντας ότι το νέο σύστημα του Εφόρου Εταιρειών αναμένεται στα μέσα του 2027. «Μπορούμε να είμαστε ταχύτεροι; Ασφαλώς και μπορούμε», σημείωσε.

Από την πλευρά του ο κ. Ευγενίου ανέφερε πως ο Invest Cyprus, ορίζει πρόσωπο που διευκολύνει τον επενδυτή, σε συνεργασία με το Κέντρο. Σε πολλές περιπτώσεις, από την απόφαση μέχρι την εγκατάσταση μεσολαβούν έως πέντε εβδομάδες. Το διάστημα αυτό, διευκρίνισε, δεν περιλαμβάνει την εποπτική αδειοδότηση.

Ψηφιοποίηση και γραφειοκρατία

«Η ψηφιοποίηση από μόνη της δεν θα εξαλείψει τη γραφειοκρατία», υπογράμμισε ο Υφυπουργός, φέρνοντας ως παράδειγμα τις τράπεζες, όπου η τεχνολογική τους πρόοδος συνυπάρχει με ρυθμιστικές απαιτήσεις και διαδικασίες που χρειάζονται απλοποίηση.

Για το Δημόσιο, χαρακτήρισε το χαρτοφυλάκιο έργων ψηφιοποίησης το μεγαλύτερο που έχει διαχειριστεί κυβέρνηση. Περιέγραψε τον εκσυγχρονισμό πληροφοριακών συστημάτων στις κοινωνικές ασφαλίσεις, στα ταχυδρομεία, στην εκπαίδευση και στη δικαιοσύνη.

Νέες ψηφιακές υπηρεσίες που διατέθηκαν τους προηγούμενους 12 έως 18 μήνες έχουν χρησιμοποιηθεί περισσότερες από 250.000 φορές, πρόσθεσε, αναγνωρίζοντας όμως παράλληλα ελλείψεις στη διασύνδεση των συστημάτων.

Πρόσθεσε ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός περιλαμβάνει επίσης τις υποδομές, τη συνδεσιμότητα, την αξιοποίηση της τεχνολογίας από τις επιχειρήσεις και τις ψηφιακές δεξιότητες.

Ευγένιος Ευγενίου: Επενδύσεις με πραγματική παρουσία

Ο Πρόεδρος του Invest Cyprus, συνέδεσε την προσέλκυση επιχειρήσεων με την ανάπτυξη, την απασχόληση και τη αλλαγή του μοντέλου της οικονομίας. Επικαλούμενος μελέτη του Πανεπιστημίου Κύπρου, απέδωσε στις ετήσιες ροές άμεσων ξένων επενδύσεων συμβολή 3,5% στο ΑΕΠ.

Η συνεισφορά του ευρύτερου τεχνολογικού τομέα υπολογίζεται στο 14%-15% του ΑΕΠ, ανάλογα με τη μέτρηση των έμμεσων και προκαλούμενων επιδράσεων, ανέφερε, εκτιμώντας τις εταιρείες fintech σε περίπου 120.

«Δεν θέλουμε ανθρώπους που θέλουν να χρησιμοποιήσουν την Κύπρο χωρίς να δημιουργήσουν πραγματική παρουσία και ουσιαστική δραστηριότητα εδώ», ξεκαθάρισε. Ζητούμενο, όπως είπε, είναι οι προσλήψεις, η τεχνογνωσία και η επέκταση από την Κύπρο στην ευρωπαϊκή αγορά.

Όπως επεξήγσε, το μικρό μέγεθος της κυπριακής αγοράς ναι μεν μπορεί να διευκολύνει τη δοκιμή νέων ιδεών, ωστόσο ακολούθως οι επιχειρήσεις αναπτύσσονται εκτός των κυπριακών συνόρων.

Στα πλεονεκτήματα της Κύπρου περιέλαβε την ένταξη μας στην ΕΕ, το φορολογικό καθεστώς και τη μετεγκατάσταση προσωπικού από τρίτες χώρες. Αναφέρθηκε επίσης στο Ρυθμιστικό Δοκιμαστήριο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και στον Κόμβο Καινοτομίας της Κεντρικής Τράπεζας.

«Το κανονιστικό πλαίσιο δεν αποτελεί εμπόδιο στην ανάπτυξη και στην ανταγωνιστικότητα. Εμπόδιο είναι η αβεβαιότητα», τόνισε.