Ενεργειακή κρίση: Το σχέδιο της Αθήνας για την ΕΕ

Τη συγκρότηση ευρωπαϊκής συμμαχίας για προσωρινές μειώσεις στη φορολογία των ορυκτών καυσίμων επιδιώκει η Αθήνα, καθώς η άνοδος των τιμών ενέργειας εντείνει τις πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις ενόψει ενός δύσκολου χειμώνα.

Παράλληλα με τα εθνικά μέτρα στήριξης, τα οποία επικεντρώνονται κυρίως στο πετρέλαιο θέρμανσης, ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης προετοιμάζει σειρά διπλωματικών επαφών με στόχο να ανοίξει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο η συζήτηση για μια κοινή απάντηση των «27» στην ενεργειακή κρίση.

Το αίτημα για ευρωπαϊκή εξαίρεση

Ο Πρωθυπουργός έχει προειδοποιήσει για έναν ιδιαίτερα δύσκολο χειμώνα, εξαιτίας των αναταράξεων που προκαλούν στις διεθνείς αγορές ο παρατεταμένος πόλεμος στην Ουκρανία και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή και στον Κόλπο.

Η κυβέρνηση διατηρεί ως βασική προτεραιότητα την προστασία των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων μέσω των διαθέσιμων δημοσιονομικών πόρων. Εκτιμά, ωστόσο, ότι η έκταση της ενεργειακής κρίσης υπερβαίνει τις δυνατότητες μεμονωμένης παρέμβασης των κρατών μελών.

Η Αθήνα παραπέμπει στην κοινή ευρωπαϊκή αντίδραση κατά την πανδημία, όταν δημιουργήθηκε το Ταμείο Ανάκαμψης, υποστηρίζοντας ότι απαιτείται αντίστοιχη κινητοποίηση για την αντιμετώπιση των σημερινών εξωγενών κρίσεων.

«Η Ευρώπη, όχι μόνο η Ελλάδα, πρέπει να σταθεί κοντά στους πολίτες», δήλωσε ο κ. Μητσοτάκης κατά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Ο Πρωθυπουργός αναμένεται να θέσει στη Σύνοδο Κορυφής του Οκτωβρίου τις οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες του ενεργειακού σοκ. Σύμφωνα με πληροφορίες, επιδιώκεται η δημιουργία ευρύτερης συμμαχίας απέναντι στις επιφυλάξεις των “φειδωλών” χωρών του Βορρά, οι οποίες τάσσονται υπέρ αυστηρής δημοσιονομικής πολιτικής.

Ο κ. Μητσοτάκης έχει ήδη συζητήσει τις ελληνικές θέσεις με πρόσωπα-κλειδιά στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ενώ δεν αποκλείεται να αποστείλει νέα επιστολή στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Κεντρικό σημείο της ελληνικής πρότασης θα αποτελέσει ο ειδικός φόρος κατανάλωσης. Μόνο για το πετρέλαιο θέρμανσης, τα σχετικά έσοδα υπολογίζονται σε €300 εκατ. στον κρατικό προϋπολογισμό.

«Αυτήν τη στιγμή δεν έχουμε τη δυνατότητα να τον μειώσουμε χωρίς να περικόψουμε κάποια άλλη δαπάνη ή να αυξήσουμε κάποιον άλλο φόρο. Αυτό θα μπορεί να γίνει εφικτό μόνο εάν συνολικά στην Ευρώπη υπάρξει μια εξαίρεση για μειώσεις στη φορολογία των ορυκτών καυσίμων, προσωρινή μείωση, το τονίζω, για να αντιμετωπίσουμε τις ανάγκες ενός δύσκολου χειμώνα», ανέφερε ο Πρωθυπουργός.

Πρόσθεσε ότι θα θέσει προσωπικά το θέμα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, χωρίς να μπορεί να προεξοφλήσει εάν η στρατηγική θα αποδώσει.

«Πιστεύω όμως ότι και οι συνάδελφοί μου αλλά και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αναγνωρίσουν το γεγονός ότι, όσο σημαντική και αν είναι η πράσινη μετάβαση στην οποία επενδύουμε, άλλο τόσο σημαντικό είναι να στηρίξουμε και τα νοικοκυριά μας», σημείωσε.

Σύνδεση ενέργειας και ανταγωνιστικότητας

Οι ελληνικές προειδοποιήσεις προς τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δεν αφορούν μόνο τις επιπτώσεις στους καταναλωτές. Η Αθήνα επισημαίνει ότι το αυξημένο ενεργειακό κόστος απειλεί και την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει των διαπραγματεύσεων για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ, οι οποίες αναμένεται να είναι δύσκολες.

Η Ελλάδα θα επαναλάβει στη Σύνοδο Κορυφής του Οκτωβρίου την ανάγκη ο επόμενος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός να ανταποκρίνεται στις φιλοδοξίες και στις νέες ανάγκες των κρατών μελών.

Στις αδιαπραγμάτευτες προτεραιότητες της ελληνικής πλευράς περιλαμβάνεται η διατήρηση των πόρων της Πολιτικής Συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.

«Οι θέσεις μας είναι γνωστές. Όχι μόνο εμείς, αλλά και πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες επιμένουν στη διατήρηση των κονδυλίων της Συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής», δήλωσε ο κ. Μητσοτάκης.

Η Αθήνα τάσσεται παράλληλα υπέρ μεγαλύτερης ευελιξίας στη χρήση των πόρων, ώστε να εξασφαλιστεί η μέγιστη δυνατή στήριξη των αγροτών, της περιφέρειας και της ανταγωνιστικότητας.

Κοινή χρηματοδότηση για ενέργεια και άμυνα

Το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο βρέθηκε στο επίκεντρο της τελευταίας συνάντησης του κ. Μητσοτάκη με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, στο Μέγαρο Μαξίμου.

Η ελληνική πλευρά υποστηρίζει ότι οι σημερινοί αλλά και οι νέοι ευρωπαϊκοί πόροι θα πρέπει να κατευθυνθούν στις στρατηγικές και επενδυτικές προτεραιότητες της Ένωσης.

Στην πρώτη γραμμή της ελληνικής ατζέντας βρίσκεται η κοινή ευρωπαϊκή χρηματοδότηση επενδύσεων στην ενέργεια και την άμυνα.

Η Αθήνα ζητεί επίσης να δοθεί προτεραιότητα στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας και στην αντιμετώπιση του εμπορικού ελλείμματος έναντι της Κίνας και των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ο Αντόνιο Κόστα επιδιώκει ουσιαστική πρόοδο στις διαπραγματεύσεις κατά τη Σύνοδο του Οκτωβρίου. Η συνολική συμφωνία για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό θα μπορούσε να κλείσει είτε σε πιθανή έκτακτη Σύνοδο στα τέλη Νοεμβρίου είτε, το αργότερο, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου.

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα «Κεφάλαιο»