Amazon και ΔΕΗ δημιουργούν το πρώτο giga data center στην Ελλάδα

Μια επένδυση που μπορεί να αναβαθμίσει τη θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό χάρτη των ψηφιακών υποδομών δρομολογούν η ΔΕΗ και η Amazon Web Services (AWS), με την ανάπτυξη του πρώτου giga data center στην Ελλάδα.

Το δεσμευτικό Μνημόνιο Συνεργασίας απαντά στο βασικό ερώτημα που συνόδευε εδώ και περίπου ενάμιση χρόνο το σχέδιο της ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία: ποιος διεθνής τεχνολογικός όμιλος θα συμμετείχε σε ένα έργο τέτοιας κλίμακας.

Η επιλογή της AWS δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την κατασκευή ψηφιακής υποδομής ισχύος εκατοντάδων μεγαβάτ, με δυνατότητα επέκτασης έως το 1 GW. Πρόκειται για μέγεθος που συναντάται κυρίως στις μεγαλύτερες διεθνείς αγορές υποδομών cloud και τεχνητής νοημοσύνης.

Data center 300 MW στον Άγιο Δημήτριο

Το έργο θα αναπτυχθεί στον Άγιο Δημήτριο της Δυτικής Μακεδονίας, με αρχική ισχύ τροφοδοσίας 300 MW. Μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής, η AWS θα μισθώσει το data center για 15 χρόνια.

Η ΔΕΗ θα διαθέσει την έκταση, τα κτίρια και τις απαραίτητες ενεργειακές υποδομές, ενώ η AWS θα αναλάβει την εγκατάσταση και τη λειτουργία του εξοπλισμού πληροφορικής.

Η συμφωνία σηματοδοτεί τη μετάβαση του έργου από τον αρχικό σχεδιασμό σε μία δεσμευτική συνεργασία με έναν από τους μεγαλύτερους παρόχους υπηρεσιών cloud παγκοσμίως.

Από τον σχεδιασμό του 2025 στη συμφωνία με την AWS

Η ΔΕΗ παρουσίασε για πρώτη φορά το σχέδιο τον Μάρτιο του 2025. Ο αρχικός στόχος προέβλεπε την κατασκευή data center ισχύος 300 MW μέσα σε δύο χρόνια και τη δυνατότητα επέκτασής του στο 1 GW σε βάθος πενταετίας.

Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΗ, Γιώργος Στάσσης, είχε διευκρινίσει ότι η επιχείρηση δεν θα δέσμευε τα απαιτούμενα κεφάλαια χωρίς προηγουμένως να εξασφαλίσει συμφωνία με μεγάλο hyperscaler.

Τον Απρίλιο του 2025 έγινε γνωστό ότι η ΔΕΗ βρισκόταν σε επαφές με τουλάχιστον πέντε διεθνείς ομίλους, μεταξύ των οποίων οι Meta, Google, Amazon και Oracle. Οι συζητήσεις βρίσκονταν τότε σε διερευνητικό στάδιο, καθώς αναμενόταν σταδιακή αύξηση των επενδύσεων των αμερικανικών τεχνολογικών εταιρειών στην Ευρώπη.

Στόχος η επέκταση στο 1 GW

Η πρώτη φάση των 300 MW αποτελεί μόνο την αφετηρία του σχεδιασμού. ΔΕΗ και AWS θα εξετάσουν την επέκταση της εγκατάστασης έως το 1 GW, υπό την προϋπόθεση αμοιβαίας συμφωνίας, κατάλληλων συνθηκών στην αγορά και υπογραφής των αναγκαίων οριστικών συμβάσεων.

Η δυνατότητα επέκτασης αποτελεί βασικό στοιχείο της στρατηγικής σημασίας του έργου. Αντίστοιχες υποδομές είναι περιορισμένες στην Ευρώπη, ενώ το data center της Δυτικής Μακεδονίας σχεδιάζεται ώστε να εξυπηρετεί όχι μόνο την ελληνική αγορά αλλά και πελάτες ευρωπαϊκής εμβέλειας.

Η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από data centers αυξάνεται διεθνώς λόγω της εξάπλωσης του cloud και, κυρίως, της τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με πρόβλεψη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, την οποία είχε παρουσιάσει η ΔΕΗ, η παγκόσμια κατανάλωση ηλεκτρισμού από data centers ενδέχεται να ξεπεράσει τις 945 TWh το 2030, σχεδόν διπλάσια σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα.

Παράλληλα, η περιορισμένη διαθέσιμη ισχύς για νέα mega data centers στην Ευρώπη δημιουργεί ευκαιρίες ανάπτυξης εκτός των παραδοσιακών αγορών της Φρανκφούρτης, του Λονδίνου, του Άμστερνταμ, του Παρισιού και του Δουβλίνου.

Επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ

Η επίσημη ανακοίνωση δεν προσδιορίζει το τελικό ύψος της επένδυσης, καθώς οι σχετικές εκτιμήσεις έχουν μεταβληθεί κατά την ωρίμαση του σχεδιασμού.

Το 2025, το κόστος της πρώτης φάσης των 300 MW υπολογιζόταν σε περίπου 2,3 δισ. ευρώ. Ο σχεδιασμός προέβλεπε 4.000 θέσεις εργασίας κατά την κατασκευή και 500 κατά τη λειτουργία.

Για την επέκταση στο 1 GW είχε εκτιμηθεί ότι θα απαιτούνταν επιπλέον επένδυση 5,4 δισ. ευρώ και ενεργειακά έργα ύψους 1,2 δισ. ευρώ.

Στον σχεδιασμό του Μαΐου του 2026, η συνολική κινητοποίηση κεφαλαίων για την πρώτη φάση τοποθετήθηκε κοντά στα 4 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των ενεργειακών και συνοδευτικών υποδομών της ΔΕΗ, καθώς και του ψηφιακού εξοπλισμού του hyperscaler.

Σε περίπτωση πλήρους ανάπτυξης του έργου στο 1 GW, το συνολικό επενδυτικό αποτύπωμα εκτιμήθηκε ότι θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 10 δισ. ευρώ.

Τα πλεονεκτήματα της Δυτικής Μακεδονίας

Η επιλογή της Δυτικής Μακεδονίας συνδέεται άμεσα με την ενεργειακή και βιομηχανική κληρονομιά της περιοχής.

Οι εκτάσεις που απελευθερώνονται από την απολιγνιτοποίηση, τα ισχυρά ηλεκτρικά δίκτυα, οι υφιστάμενες ενεργειακές εγκαταστάσεις, η πρόσβαση σε νερό και φυσικό αέριο, το εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και το δίκτυο οπτικών ινών δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για μια τόσο μεγάλη επένδυση.

Παράλληλα, η ΔΕΗ αναπτύσσει στην περιοχή σημαντικά έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και αποθήκευσης.

Για ένα giga data center, το κυριότερο ζητούμενο δεν είναι μόνο η διαθέσιμη έκταση ή η τηλεπικοινωνιακή σύνδεση. Είναι κυρίως η δυνατότητα εξασφάλισης πολύ μεγάλων ποσοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας σε σταθερή, 24ωρη βάση.

Πράσινη ενέργεια μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων

Η συμφωνία διαθέτει και ισχυρή ενεργειακή διάσταση. Η AWS θα προμηθεύεται από τη ΔΕΗ ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από ΑΠΕ μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων αγοράς ενέργειας, γνωστών ως PPAs.

Η συνεργασία συνδέεται με τον στόχο της Amazon για επίτευξη μηδενικών καθαρών εκπομπών άνθρακα στο σύνολο των δραστηριοτήτων της έως το 2040.

Για τη ΔΕΗ, το data center μπορεί να αποτελέσει έναν μεγάλο και μακροχρόνιο αγοραστή πράσινης ενέργειας. Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να περιορίσει την έκθεσή της στις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς και να δημιουργήσει σταθερότερες ροές εσόδων.

Ένα συνεχές φορτίο εκατοντάδων MW δημιουργεί, επίσης, νέα ζήτηση για την ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ, σε μια περίοδο κατά την οποία η ταχεία διείσδυσή τους καθιστά κρίσιμη την εξασφάλιση μεγάλων και σταθερών καταναλωτών.

Από τον λιγνίτη στην τεχνητή νοημοσύνη

Η χωροθέτηση της πρώτης φάσης στην αυλή λιγνίτη του Αγίου Δημητρίου έχει πρακτικό αλλά και συμβολικό χαρακτήρα.

Στον χώρο όπου για δεκαετίες βρισκόταν η καρδιά της λιγνιτικής ηλεκτροπαραγωγής σχεδιάζεται τώρα μία από τις μεγαλύτερες ψηφιακές υποδομές της ευρύτερης περιοχής.

Η αλλαγή δεν αφορά μόνο τη μετάβαση από τον λιγνίτη στις ΑΠΕ. Αφορά τη διαμόρφωση ενός νέου παραγωγικού μοντέλου, στο οποίο η ενέργεια, τα δίκτυα και οι πρώην βιομηχανικές εκτάσεις θα χρησιμοποιούνται για την προσέλκυση δραστηριοτήτων cloud, τεχνητής νοημοσύνης και υψηλής υπολογιστικής ισχύος.

Εάν το έργο αναπτυχθεί πλήρως στο 1 GW, προηγούμενα σχέδια της ΔΕΗ προέβλεπαν έως 20.000 θέσεις εργασίας κατά την κατασκευή και 2.000 κατά τη λειτουργία. Οι εκτιμήσεις αυτές θα πρέπει να επαναβεβαιωθούν κατά την οριστικοποίηση του επενδυτικού σχεδίου με την AWS.

Η Ελλάδα στον χάρτη των υποδομών AI

Η Ελλάδα έχει ήδη προσελκύσει επενδύσεις σε data centers, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να διαθέτει έργο αντίστοιχης κλίμακας.

Η είσοδος ενός παγκόσμιου hyperscaler σε εγκατάσταση 300 MW, με προοπτική επέκτασης στο 1 GW, μπορεί να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για τη δημιουργία ενός ευρύτερου οικοσυστήματος ψηφιακών υποδομών, τηλεπικοινωνιών, cloud και τεχνητής νοημοσύνης.

Παράλληλα, μπορεί να ενισχύσει τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού και ψηφιακού κόμβου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η συμφωνία αποκτά πρόσθετη διάσταση από την πρόθεση ΔΕΗ και AWS να εξετάσουν πολυετή συνεργασία στις τεχνολογίες cloud και τεχνητής νοημοσύνης, με στόχο και τον ψηφιακό μετασχηματισμό της ελληνικής επιχείρησης ηλεκτρισμού.

Forbes