Τα καύσιμα κατά κύριο λόγο συντηρούν τον πληθωρισμό και συνθέτουν ένα περιβάλλον στο οποίο ο φόβος των ανατιμήσεων παραπέμπει στις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης του 2023, λόγω των ανατιμήσεων στο πετρέλαιο κίνησης, της βενζίνης, αλλά και σε ένα ευρύ φάσμα ειδών διατροφής και υπηρεσιών.
Τα στοιχεία που ανακοίνωσε η Στατιστική Υπηρεσία δείχνουν ότι ο δείκτης τιμών καταναλωτή σημείωσε τον Μάϊο ρυθμό 2,6% σε ετήσια βάση και η πορεία του θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της σύγκρουσης στην Μέση Ανατολή, που παραμένει βασική πηγή αβεβαιότητας και ανεβοκατεβάζει την τιμή του πετρελαίου Brent.
Η αύξηση στο πετρέλαιο κίνησης (diesel) σημείωσε άνοδο 31,2%, σε σχέση με υποχώρηση 11,7% που κατέγραψε πέρυσι. Αν πάμε χρονικά ακόμη πιο πίσω, τον Μάϊο του 2024, σε σχέση με το 2023 η τιμή του πετρελαίου κίνησης είχε αυξηθεί 11,75% και το 2023 σε σχέση με το 2022 η υποχώρηση του δείκτη ήταν 20,7%. Ωστόσο, οι καταναλωτές είδαν τη μεγαλύτερη αύξηση (44,9%) τον Μάϊο του 2022, σε σύγκριση με το 2021.
Κατά συνέπεια, η γεωπολιτική αστάθεια έχει επηρεάσει και την τιμή της βενζίνης με τους καταναλωτές να νιώθουν την ακρίβεια, αφού ο δείκτης τιμών στο συγκεκριμένο είδος αυξήθηκε 17,8% τον Μάϊο σε ετήσια βάση ενώ το 2025 σε σύγκριση με το 2024 η τιμή υποχώρησε 14,5%.
Τον Μάϊο 2024 σε σχέση με το 2023 η τιμή της βενζίνης αυξήθηκε 11% και ένα χρόνο νωρίτερα η υποχώρηση στην τιμή ήταν 12,9%. Τσουχτερή ήταν η αύξηση στην τιμή 32,1% τον Μάϊο του 2022 σε σύγκριση με το 2021 και ένα χρόνο προηγουμένως η άνοδο στην τιμή ήταν 26,2%.
Τα καλά νέα έρχονται από την τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος με τον δείκτη τον Μάιο να καταγράφει μείωση 4,3%, πέρυσι είχε καταγράψει υποχώρηση 8,5% ενώ το 2024 σε σύγκριση με το 2023 η άνοδος στην τιμή ήταν 2%.
Τον Μάϊο του 2023 σε σχέση με το 2022 η αύξηση στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος ήταν 8,3% και ένα χρόνο νωρίτερα η άνοδος ήταν κατακόρυφη της τάξης του 40,8%.
Να σημειώσουμε ότι η κυβέρνηση έλαβε ορισμένα μέτρα για να μετριάσει τις αυξήσεις στις τιμές καυσίμων και ηλεκτρικού ρεύματος ως αποτέλεσμα των επιπτώσεων του πολέμου στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Συγκεκριμένα, αποφασίστηκε μείωση του ΦΠΑ στον ηλεκτρισμό στο 5% για όλους τους οικιακούς καταναλωτές από τον Μάιο 2026 έως τον Μάρτιο 2027. Μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα (βενζίνη και πετρέλαιο κίνησης) κατά περίπου 8,3 σεντ το λίτρο για την περίοδο Απριλίου–Ιουνίου 2026. Μηδενικός ΦΠΑ σε κρέας, πουλερικά και ψάρια από τον Απρίλιο έως τον Σεπτέμβριο του 2026 και διατήρηση του μηδενικού ΦΠΑ σε φρούτα και λαχανικά, που είχε ήδη εφαρμοστεί προηγουμένως.
Oι τιμές δύσκολα να επιστρέψουν έξι χρόνια πίσω, όταν στην οικονομία υπήρχε αποπληθωρισμός, όπως άλλωστε συνέβη και τον Μάϊο του 2020 και το πρόσημο ήταν στο -1,5%.
Τον Μάϊο 2021, σε σύγκριση με το 2020 ο δείκτης τιμών καταναλωτή είχε ρυθμό 2,4% ενώ το 2022 η άνοδος ήταν 9,1%, η μεγαλύτερη που καταγράφεται από το 2020.
Αν και τους προηγούμενους μήνες η ένταση των ανατιμήσεων δεν είναι αντίστοιχη με εκείνη του προηγούμενου έτους, στην παρούσα φάση, θα πρέπει να συνυπολογιστεί το γεγονός ότι κάθε επιπλέον ανατίμηση που γίνεται, όσο μικρή κι αν είναι αυτή, έρχεται να προστεθεί στις προηγούμενες, με αποτέλεσμα η συνολική επιβάρυνση να είναι μεγάλη.
