Στο μικροσκόπιο οι έξι Κύπριοι ευρωβουλευτές: Ποιοι και πώς ξεχωρίζουν στις Βρυξέλλες – Η συμμετοχή, το έργο και η επιρροή τους

Ανταπόκριση από Βρυξέλλες  

Δύο και πλέον χρόνια μετά την έναρξη της περιόδου 2024–2029, οι έξι Κύπριοι ευρωβουλευτές έχουν δώσει αρκετά δείγματα γραφής ώστε να γίνει μια πρώτη αποτίμηση του έργου τους στις Βρυξέλλες και το Στρασβούργο.

Η Κύπρος, μαζί με τη Μάλτα, διαθέτει τη μικρότερη εθνική αντιπροσωπεία στο 720μελές Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με έξι ευρωβουλευτές. Την Κύπρο εκπροσωπούν ο Γιώργος Γεωργίου του ΑΚΕΛ, ο οποίος ανήκει στην ομάδα της Αριστεράς (GUE/NGL), ο ανεξάρτητος Φειδίας Παναγιώτου, ο Λουκάς Φουρλάς και ο Μιχάλης Χατζηπαντέλα του ΔΗΣΥ και του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ), ο Κώστας Μαυρίδης του ΔΗΚΟ και της ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D), καθώς και ο Γεάδης Γεάδη του ΕΛΑΜ, ο οποίος ανήκει στην ομάδα των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR).

Με μόλις έξι έδρες, το έργο κάθε Κύπριου ευρωβουλευτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Η θεσμική επιρροή τους, ωστόσο, διαφέρει σημαντικά, ανάλογα με τις επιτροπές στις οποίες συμμετέχουν, τη στήριξη της πολιτικής τους ομάδας και τους νομοθετικούς φακέλους που αναλαμβάνουν.

Κανένας δείκτης δεν αποτυπώνει από μόνος του την απόδοση ενός ευρωβουλευτή. Η συμμετοχή στις ψηφοφορίες δείχνει συνέπεια, όχι κατ’ ανάγκη πολιτική επιρροή, ενώ οι παρεμβάσεις στην ολομέλεια καταγράφουν τη δημόσια δραστηριότητα χωρίς να αποδεικνύουν επιτυχία στη διαμόρφωση της νομοθεσίας. Οι θέσεις εισηγητή και σκιώδους εισηγητή δίνουν σαφέστερη εικόνα της συμμετοχής στις νομοθετικές διαπραγματεύσεις, πρέπει όμως να εξετάζονται σε συνδυασμό με το έργο στις επιτροπές.

Νομοθετική επιρροή

Ένας από τους σαφέστερους δείκτες συμμετοχής στη νομοθετική διαδικασία είναι η ανάληψη καθηκόντων εισηγητή.

Ο εισηγητής ορίζεται από την αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή για να συντάξει έκθεση πάνω σε ένα νομοθετικό, δημοσιονομικό ή άλλο ζήτημα. Διαμορφώνει τη θέση της επιτροπής, διαπραγματεύεται συμβιβαστικές τροπολογίες και συνεργάζεται με τους σκιώδεις εισηγητές που εκπροσωπούν τις υπόλοιπες πολιτικές ομάδες.

Οι σκιώδεις εισηγητές παρακολουθούν τον ίδιο φάκελο για λογαριασμό της πολιτικής τους ομάδας και συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις για τον τελικό συμβιβασμό.

Με βάση αυτό το κριτήριο, ο Μιχάλης Χατζηπαντέλα του ΕΛΚ έχει αναλάβει ορισμένες από τις σημαντικότερες νομοθετικές αρμοδιότητες μεταξύ των έξι Κύπριων ευρωβουλευτών.

Έχει οριστεί εισηγητής για τις εκτιμήσεις εσόδων και δαπανών του Κοινοβουλίου για το 2027, για έκθεση σχετικά με το πώς οι φορολογικοί κανόνες και ο κατακερματισμός της αγοράς επηρεάζουν την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, καθώς και για πρόταση που αφορά την πρόσβαση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και της OLAF σε πληροφορίες για τον ΦΠΑ.

Παράλληλα, έχει αναλάβει καθήκοντα εισηγητή και σκιώδους εισηγητή σε γνωμοδοτήσεις για τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ και το μελλοντικό Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ).

Καθήκοντα εισηγητή έχουν αναλάβει και άλλοι Κύπριοι ευρωβουλευτές. Ο Λουκάς Φουρλάς, επίσης μέλος του ΕΛΚ, ορίστηκε εισηγητής για έκθεση σχετικά με την αντιμετώπιση της κρίσης ανθρώπινου δυναμικού στον τομέα της υγείας στην ΕΕ. Η έκθεση, η οποία εξετάζει τη βιωσιμότητα των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης, την απασχόληση και τις συνθήκες εργασίας στον κλάδο, εγκρίθηκε τον Ιούνιο του 2026 και αφορούσε τόσο την Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων (EMPL) όσο και την Επιτροπή Δημόσιας Υγείας (SANT).

Ο Γιώργος Γεωργίου της Αριστεράς έχει επίσης αναλάβει καθήκοντα εισηγητή, μεταξύ άλλων για έκθεση της SANT το 2026. Παράλληλα, ως σκιώδης εισηγητής στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων (AFET), έχει χειριστεί φακέλους που αφορούν τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, τη Βόρεια Μακεδονία, το Μαυροβούνιο, την Τουρκία και το Ουζμπεκιστάν.

Ο Κώστας Μαυρίδης των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών έχει χειριστεί μεγάλο αριθμό φακέλων ως σκιώδης εισηγητής. Κατά την περίοδο 2025–2026, μεταξύ των αρμοδιοτήτων του περιλαμβάνονται η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Μαυροβούνιο το 2025, η μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή προς την Ιορδανία και η υλοποίηση του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Στο έργο του περιλαμβάνονται επίσης προηγούμενες υποθέσεις που αφορούν την Αίγυπτο και άλλα διεθνή οικονομικά ζητήματα.

Ο Φουρλάς έχει αναλάβει επιπλέον καθήκοντα σκιώδους εισηγητή, κυρίως μέσω των επιτροπών Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (FEMM), Πολιτισμού και Παιδείας (CULT) και Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (LIBE). Στις πρόσφατες υποθέσεις που έχει χειριστεί περιλαμβάνονται γνωμοδοτήσεις για την απαλλαγή από την εκτέλεση του προϋπολογισμού της ΕΕ, τη Συμφωνία Εμπορίου και Συνεργασίας ΕΕ–Ηνωμένου Βασιλείου και την πολιτική για την ισότητα των φύλων.

Ο Γεάδης Γεάδη του ΕΛΑΜ, ο οποίος ανήκει στη δεξιά πολιτική ομάδα των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών, έχει δώσει ιδιαίτερη έμφαση στις εξωτερικές υποθέσεις και στις σχέσεις της ΕΕ με τις γειτονικές χώρες. Έχει επικεντρωθεί στην Τουρκία, την ευρύτερη γειτονία της ΕΕ και τις εξωτερικές σχέσεις, ενώ έχει καταθέσει ερωτήσεις και πραγματοποιήσει παρεμβάσεις στην ολομέλεια για διεθνή και εσωτερικά ζητήματα.

Η αποτίμηση, επομένως, δεν μπορεί να βασιστεί μόνο στον αριθμό των θέσεων εισηγητή. Ο Χατζηπαντέλα έχει αναλάβει τους περισσότερους κύριους εισηγητικούς ρόλους σε σημαντικούς οικονομικούς, φορολογικούς και δημοσιονομικούς φακέλους. Άλλοι Κύπριοι ευρωβουλευτές, όμως, έχουν αποκτήσει ουσιαστικό ρόλο μέσα από τη δουλειά τους ως εισηγητές, σκιώδεις εισηγητές και μέλη κοινοβουλευτικών επιτροπών.

Επιτροπές

Μεγάλο μέρος του νομοθετικού έργου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου γίνεται στις εξειδικευμένες επιτροπές. Εκεί εξετάζονται οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καταρτίζονται εκθέσεις, συζητούνται τροπολογίες και διαμορφώνεται η διαπραγματευτική θέση του Κοινοβουλίου προτού ένα ζήτημα φτάσει στην ολομέλεια.

Η συμμετοχή στις επιτροπές καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τους τομείς στους οποίους ένας ευρωβουλευτής μπορεί να αποκτήσει τεχνογνωσία και να ασκήσει επιρροή.

Ο Χατζηπαντέλα είναι τακτικό μέλος της Επιτροπής Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής (ECON), της Επιτροπής Δημόσιας Υγείας (SANT) και της Υποεπιτροπής Φορολογικών Θεμάτων (FISC). Είναι επίσης αναπληρωματικό μέλος των επιτροπών Προϋπολογισμών (BUDG), Περιβάλλοντος (ENVI) και Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας (ITRE).

Οι θέσεις αυτές του δίνουν ισχυρή παρουσία σε ζητήματα οικονομικής διακυβέρνησης, φορολογίας, δημόσιας υγείας και προϋπολογισμού και συνδέονται άμεσα με το νομοθετικό έργο που έχει αναλάβει.

Ο Μαυρίδης συμμετέχει σε επιτροπές με ευρύ φάσμα αρμοδιοτήτων. Είναι τακτικό μέλος των επιτροπών Εξωτερικών Υποθέσεων (AFET), Ασφάλειας και Άμυνας (SEDE) και Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής (ECON). Το έργο του καλύπτει, επομένως, την εξωτερική πολιτική, την άμυνα, την ασφάλεια και την οικονομία. Είναι επίσης αναπληρωματικό μέλος των επιτροπών Διεθνούς Εμπορίου (INTA) και Αναφορών (PETI).

Ο Γεάδη είναι τακτικό μέλος της AFET και συμμετέχει σε αρκετές αντιπροσωπείες εξωτερικών σχέσεων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η Μικτή Κοινοβουλευτική Επιτροπή ΕΕ–Τουρκίας και αντιπροσωπείες που ασχολούνται με την Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, τη Γεωργία και την ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου. Είναι επίσης αναπληρωματικό μέλος των επιτροπών Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων και Πολιτικών Ελευθεριών. Το μεγαλύτερο μέρος του έργου του αφορά, συνεπώς, την εξωτερική πολιτική, τη γειτονία της ΕΕ και τις σχέσεις με την Τουρκία και άλλες χώρες της περιοχής.

Ο Φουρλάς είναι τακτικό μέλος της AFET και προεδρεύει της αντιπροσωπείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη Μικτή Κοινοβουλευτική Επιτροπή Σταθεροποίησης και Σύνδεσης ΕΕ–Σερβίας. Η βασική του δραστηριότητα στις επιτροπές αφορά την εξωτερική πολιτική, ενώ η έκθεση για το ανθρώπινο δυναμικό στον τομέα της υγείας επεκτείνει τη δράση του και στην κοινωνική και υγειονομική πολιτική.

Το έργο του Γεωργίου επικεντρώνεται επίσης σε μεγάλο βαθμό στις εξωτερικές υποθέσεις. Ως σκιώδης εισηγητής έχει χειριστεί σειρά εκθέσεων για τη διεύρυνση της ΕΕ και τις σχέσεις της με γειτονικές χώρες, μεταξύ των οποίων η Βοσνία και Ερζεγοβίνη, η Βόρεια Μακεδονία, το Μαυροβούνιο και η Τουρκία. Παράλληλα, έχει αναλάβει καθήκοντα στον τομέα της πολιτικής υγείας, τόσο ως εισηγητής στη SANT όσο και ως σκιώδης εισηγητής σε σχετικούς φακέλους.

Η περίπτωση του Φειδία Παναγιώτου διαφέρει από εκείνες των υπόλοιπων πέντε ευρωβουλευτών. Δεν ανήκει σε πολιτική ομάδα, ενώ οι πολιτικές ομάδες διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην οργάνωση του έργου του Κοινοβουλίου και στην κατανομή πολλών νομοθετικών αρμοδιοτήτων. Χωρίς αυτή την πολιτική και οργανωτική στήριξη, μπορεί να είναι δυσκολότερο να αναλάβει θέσεις και διαπραγματευτικούς ρόλους αντίστοιχους με εκείνους των μελών των μεγαλύτερων πολιτικών ομάδων.

Συνολικά, η κυπριακή αντιπροσωπεία δραστηριοποιείται σε ένα σχετικά ευρύ φάσμα τομέων, από την οικονομία, τη φορολογία και τη δημόσια υγεία έως την εξωτερική πολιτική, την ασφάλεια και την κοινωνική πολιτική. Το μεγαλύτερο βάρος, πάντως, πέφτει στις επιτροπές Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής και Εξωτερικών Υποθέσεων.

Συμμετοχή και ψηφοφορίες

Η παρουσία στις ψηφοφορίες αποτελεί ακόμη ένα μέτρο κοινοβουλευτικής συμμετοχής, χρειάζεται όμως προσεκτική ερμηνεία.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο χρησιμοποιεί διαφορετικές διαδικασίες ψηφοφορίας και δεν καταγράφεται σε κάθε περίπτωση η ατομική ψήφος κάθε ευρωβουλευτή. Οι ονομαστικές ψηφοφορίες είναι ιδιαίτερα χρήσιμες για την αξιολόγηση της συμμετοχής, επειδή καταγράφουν πώς ψήφισε κάθε μέλος.

Ο ανεξάρτητος ιστότοπος παρακολούθησης WheresMyMEP υπολογίζει το ποσοστό παρουσίας στις ονομαστικές ψηφοφορίες κατά τις προηγούμενες 180 ημέρες και όχι για ολόκληρο το κοινοβουλευτικό έτος. Τα στοιχεία του, επομένως, δεν αντιστοιχούν στο συνολικό ποσοστό των ψηφοφοριών στις οποίες συμμετείχε ένας ευρωβουλευτής, αλλά δείχνουν πόσο συχνά έλαβε μέρος στις ονομαστικές ψηφοφορίες κατά τη συγκεκριμένη περίοδο.

Με βάση τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία, ο Γεάδης καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό παρουσίας, με 87,8%, ενώ ο Παναγιώτου βρίσκεται τελευταίος με 60%. Ακολουθούν ο Χατζηπαντέλα με 81,9%, ο Μαυρίδης με 70,7%, ο Γεωργίου με 69,1% και ο Φουρλάς με 66%.

Η παρουσία, πάντως, δεν ταυτίζεται με την αποτελεσματικότητα. Ένας ευρωβουλευτής μπορεί να συμμετέχει σχεδόν σε κάθε ονομαστική ψηφοφορία χωρίς να έχει αναλάβει σημαντικό νομοθετικό ρόλο. Ούτε το ποσοστό παρουσίας αποκαλύπτει κατά πόσον οι επιλογές του στις ψηφοφορίες συμβαδίζουν με τις προτεραιότητες που είχε παρουσιάσει στους ψηφοφόρους.

Ποιος, λοιπόν, έχει την καλύτερη απόδοση;

Κανένας δείκτης δεν αρκεί για να δοθεί οριστική απάντηση.

Με κριτήριο την ανάληψη κεντρικών νομοθετικών ρόλων, ο Χατζηπαντέλα προβάλλει μέχρι στιγμής ως ο ισχυρότερος από τους έξι. Οι θέσεις εισηγητή που έχει αναλάβει καλύπτουν σημαντικούς οικονομικούς, φορολογικούς και δημοσιονομικούς φακέλους, ενώ η συμμετοχή του στις επιτροπές ενισχύει τη δραστηριότητά του στους ίδιους τομείς.

Στις εξωτερικές υποθέσεις, η σύγκριση είναι πιο αμφίρροπη. Ο Μαυρίδης δραστηριοποιείται στην εξωτερική πολιτική, την ασφάλεια, την οικονομία και το διεθνές εμπόριο, ενώ ο Γεωργίου έχει αναλάβει σειρά υποθέσεων που αφορούν τη διεύρυνση και τις σχέσεις της ΕΕ με την ανατολική και νότια γειτονία της.

Ο Φουρλάς συνδυάζει τη δραστηριότητά του στην AFET με τον ρόλο του εισηγητή για την κρίση ανθρώπινου δυναμικού στον τομέα της υγείας. Ο Γεάδης, από την πλευρά του, έχει διαμορφώσει σαφές εξωτερικοπολιτικό στίγμα, με έμφαση στην Τουρκία και τη γειτονία της ΕΕ.

Η περίπτωση Φειδία Παναγιώτου παραμένει ξεχωριστή. Η απουσία του από πολιτική ομάδα σημαίνει ότι δεν διαθέτει την πολιτική και οργανωτική υποστήριξη των υπόλοιπων πέντε, γεγονός που δυσχεραίνει την άμεση σύγκριση μαζί τους αποκλειστικά βάσει των θέσεων στις επιτροπές και των νομοθετικών ρόλων.

Δεν προκύπτει, επομένως, απόλυτη κατάταξη των έξι Κύπριων ευρωβουλευτών. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν, όμως, ποιοι έχουν εξασφαλίσει τις ουσιαστικότερες θεσμικές αρμοδιότητες και σε ποιους τομείς έχει ενισχυθεί η παρουσία της Κύπρου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.