Νέα διαδικασία για να ξεμπλοκάρουν οι προσφορές των δημόσιων έργων

Το Γενικό Λογιστήριο του κράτους προωθεί τροποποίηση της διαδικασίας η οποία αφορά τις προσφορές έργων του δημοσίου, με σκοπό να σμικρυνθεί χρονικά η διαδικασία εξέτασης των προσφυγών ενώπιον της Αναθεωρητικής Αρχής.

Παράλληλα, προωθούνται ρυθμίσεις οι οποίες θα συμβάλουν στη μείωση του αριθμού των προσφυγών που επιτυγχάνουν αλλά και του χρόνου έναρξης των κατασκευαστικών εργασιών των διαφόρων έργων.

Όπως έγραψε ήδη ο «Φ», με βάση τις εκθέσεις της Αναθεωρητικής Αρχής Προσφορών, ο μέσος χρόνος ολοκλήρωσης της διαδικασίας εξέτασης μιας προσφυγής κυμαίνεται στις 107 ημέρες (3,6 μήνες). Ωστόσο, υπάρχουν και περιπτώσεις κατά τις οποίες ο χρόνος έκδοσης μιας απόφασης κυμαίνεται μεταξύ 41 – 159 ημερών, δηλαδή μεταξύ 1,4 – 5,3 μήνες.

Η σχετική πρόταση που προωθεί το Γενικό Λογιστήριο έχει διαβιβαστεί στη Νομική Υπηρεσία για νομοτεχνική επεξεργασία.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ», μία από τις πρόνοιες της προωθούμενης αλλαγής της διαδικασίας εξέτασης των προσφυγών προβλέπει εξέταση όλων των λόγων που επικαλείται η εταιρεία που προσφεύγει ενώπιον της Αναθεωρητικής Αρχής, κάτι το οποίο σε πολλές περιπτώσεις δεν συμβαίνει με την τρέχουσα διαδικασία.

Συγκεκριμένα, σήμερα, αν ένας προσφοροδότης καταχωρήσει προσφυγή, επικαλούμενος π.χ. δέκα λόγους για τους οποίους θεωρεί ότι η απόφαση της Αναθέτουσας Αρχής (δηλαδή της κρατικής υπηρεσίας που προκηρύσσει την προσφορά) πρέπει να ακυρωθεί και η Αναθεωρητική Αρχή κρίνει ότι ο αιτητής έχει δίκιο από τον πρώτο λόγο που επικαλείται, τότε αποφασίζεται ακύρωση της απόφασης για κατακύρωση της προφοράς. Αυτό σημαίνει ότι η Αναθεωρητική Αρχή δεν εξετάζει τους υπόλοιπους λόγους τους οποίους επικαλέστηκε ο προσφοροδότης που προσέφυγε ενώπιον της Αναθεωρητικής, αφού ουσιαστικά κρίνεται ότι κάτι τέτοιο αποτελεί χάσιμο χρόνου, δεδομένου ότι η προσφυγή πέτυχε από την εξέταση του πρώτου λόγου τον οποίο επικαλέστηκε ο προσφοροδότης.

Αυτό είναι μεν βάσιμο, αλλά την ίδια στιγμή σημαίνει πως η υπηρεσία του δημοσίου η οποία είχε προκηρύξει την προσφορά θα επαναλάβει τη διαδικασία για να κατακυρώσει την προσφορά σε όποιον κρίνει ότι πληροί τα κριτήρια. Ωστόσο, κάτι τέτοιο αφήνει ανοιχτή την πόρτα καταχώρησης νέας προσφυγής στην οποία θα προτάσσονται και λόγοι οι οποίοι δεν είχαν εξεταστεί στην αρχική προσφυγή. Αυτό συνεπάγεται, με τη σειρά του, την ανάλωση νέου χρόνου για εξέταση των λόγων οι οποίοι δεν είχαν εξεταστεί στην αρχική προσφυγή και κατ’ επέκταση παράταση της διαδικασίας κατακύρωσης της προφοράς αλλά και έναρξης των κατασκευαστικών έργων.

Πάντως, το Γενικό Λογιστήριο υποδεικνύει, πως τα τελευταία δύο χρόνια μειώθηκε ο αριθμός των προσφυγών που επιτυγχάνουν ενώπιον της Αναθεωρητικής Αρχής. Συγκεκριμένα, σύμφωνα πάντα με το Λογιστήριο το 2025 πέτυχαν μία στις έξι προσφυγές που καταχωρήθηκαν ενώ φέτος (μέχρι σήμερα) πέτυχαν μία στις δέκα προσφυγές.

Πάντως, ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι λόγοι για τους οποίους επιτυγχάνουν οι προσφυγές ενώπιον της Αναθεωρητικής Αρχής. Σύμφωνα με την ίδια την Αναθεωρητική Αρχή, οι προσφυγές συνήθως επιτυγχάνουν για τους ακόλουθους λόγους:

> Κρίνεται λανθασμένος ο λόγος αποκλεισμού μιας προσφοράς (είτε επειδή αυτός δεν προνοείται από τους όρους του διαγωνισμού, είτε διότι η Αναθέτουσα Αρχή παρερμήνευσε τους όρους του διαγωνισμού, τους σχετικούς κανονισμούς ή τη σχετική νομοθεσία, είτε ένεκα του ότι η Αναθέτουσα Αρχή δεν καθορίζει με σαφήνεια τους όρους και τις προδιαγραφές στα έγγραφα του διαγωνισμού με αποτέλεσμα να δημιουργούνται προβλήματα στην ερμηνεία τους).

> Δεν τηρούνται τα απαιτούμενα από τους νόμους και κανονισμούς πρακτικά των συνεδριάσεων των οργάνων που εμπλέκονται σε μια διαδικασία διαγωνισμού, με αποτέλεσμα είτε να μην υπάρχει καταγραμμένη η αιτιολογία λήψης μιας απόφασης, είτε η αιτιολογία αυτή να είναι ελλιπής σε σημείο που να μην προσδιορίζεται ο λόγος αποκλεισμού ή μη ενός προσφοροδότη.

Βεβαίως, εγείρεται το ερώτημα γιατί ύστερα από 20 χρόνια προσφορών οι αναθέτουσες Αρχές εξακολουθούν να διαπράττουν λάθη στους όρους των προσφορών ή στη διαδικασία κ.ο.κ., κάτι το οποίο αφήνει στους προσφοροδότες (οι οποίοι χάνουν τις προφορές) πρόσφορο έδαφος να καταχωρούν προσφυγές και να τις κερδίζουν.