To Top
03:58 Κυριακή
15 Δεκεμβρίου 2019
Επόμενο
Προηγούμενο
Η Ευρώπη σε πορεία κατάργησης του βέτο
ΑΡΧΙΚΗΕΙΔΗΣΕΙΣΠΟΛΙΤΙΚΗ • Η Ευρώπη σε πορεία κατάργησης του βέτο
Τελευταία Ενημέρωση: 17 Νοεμβρίου 2019, 6:32 μμ
Αποτελεί, λίγο ή πολύ, μια κοινή διαπίστωση των πολιτικών δυνάμεων στο Ευρωκοινοβούλιο πως είναι καιρός να ανοίξει η συζήτηση για αναθεώρηση της Συνθήκης της Λισαβόνας. Από το 2007 έχουν περάσει ήδη 12 χρόνια και στο μεταξύ υπήρξαν μια σειρά από γεγονότα τα οποία εκτιμάται πως επιβάλλουν την αλλαγή αυτή. Το νέο Ευρωκοινοβούλιο, όπως προέκυψε από τις τελευταίες εκλογές που είχαν γίνει στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι αποφασισμένο να πιέσει για να ανοίξει η συζήτηση των αλλαγών που πρέπει να γίνουν, ώστε, όπως είναι κάποιες των προσεγγίσεων, να καταστεί περισσότερο παραγωγική και ευέλικτη. 

Ο Μάνφρεντ Βέμπερ, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και μια από τις σημαντικότερες πολιτικές προσωπικότητες στον ευρωπαϊκό χώρο σήμερα, είναι αρκούντως ξεκάθαρος ως προς την κατεύθυνση που θα πρέπει να ακολουθήσουν. Σε συνάντησή του με Ευρωπαίους δημοσιογράφους νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο Γερμανός πρόεδρος του ΕΛΚ ήταν αρκούντως ξεκάθαρος ως προς την αναγκαιότητα να προχωρήσει η περαιτέρω εκδημοκρατικοποίηση στον τρόπο λήψης των αποφάσεων από την ίδια την ΕΕ. Αυτό, όπως είπε, πρέπει να γίνει μέσω του ανοίγματος της Συνθήκης της Λισαβόνας. Για τον χριστιανοδημοκράτη πολιτικό αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για να ανοίξει το θέμα, καθότι πιστεύει πως πρέπει να τερματιστεί το μπλοκάρισμα της λήψης αποφάσεων στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο λόγω εσωτερικών ή κομματικών σκοπιμοτήτων. +

Αυτό που ξεκάθαρα υποστηρίζει ο Μάνφρεντ Βέμπερ δεν είναι άλλο από το δικαίωμα που έχουν σήμερα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να θέτουν βέτο στη λήψη κάποιων από τις αποφάσεις. Το δικαίωμα της αρνησικυρίας χρησιμοποιείται πρωτίστως από τις εκάστοτε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είτε για το δικό τους εθνικό συμφέρον είτε για καθαρά λόγους ιδεολογικούς και πολιτικούς. Ένα από ζητήματα που θα προωθήσει το ΕΛΚ, όταν θα ανοίξει ο διάλογος για αλλαγές, είναι και η κατάργηση του βέτο, γιατί πιστεύεται ότι πλέον δεν εξυπηρετεί τους λόγους που κάποτε είχε μπει ως μια ρήτρα που διασφάλιζε ίσα δικαιώματα για όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. 

Ωστόσο, φαίνεται από την όλη προσέγγιση, αυτή η ρήτρα ασφαλείας για να έχουν όλοι ίσα δικαιώματα τυγχάνει εκμετάλλευσης για άλλους στόχους από εκείνους που είχαν τεθεί με την υιοθέτηση του δικαιώματος βέτο. Τα παραδείγματα που έδωσε ο Μάνφρεντ Βέμπερ αποτελούν προφανώς σημείο αναφοράς στις Βρυξέλλες. Πρώτο παράδειγμα η περίπτωση του Ούγγρου πρωθυπουργού, Βίκτορ Όρμπαν. Δεν μπορεί, είπε ο Βέμπερ, επειδή θέλει να διατηρεί φιλικές σχέσεις με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να μπλοκάρει αποφάσεις που αφορούν την Τουρκία στο θέμα του μεταναστευτικού. Δεύτερο παράδειγμα, η περίπτωση του τέως πρωθυπουργού της Ελλάδας, Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος χρησιμοποίησε το δικαίωμα του βέτο, όχι βεβαίως για κάτι που αφορούσε τη χώρα του ή άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με τον Μ. Βέμπερ, ο Αλέξης Τσίπρας χρησιμοποίησε το βέτο για να μπλοκάρει απόφαση που είχε να κάνει με τη Βενεζουέλα. 

Από δύο οπτικές γωνίες 

Παρά το γεγονός ότι στην Κύπρο υπάρχει διαχρονικά μια σχετική αδιαφορία ως προς τα τεκτενόμενα στην Ευρώπη, στην προκειμένη περίπτωση θα είναι αναγκασμένη να κοιτάξει τα θέματα των αλλαγών από δύο οπτικές γωνίες, ενδεχομένως αντίθετες μεταξύ τους. Το βέτο στη λήψη των αποφάσεων μπήκε για να εξασφαλίζει ίσα δικαιώματα σε ισχυρά, λιγότερα ισχυρά και αδύναμα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Για μικρές χώρες όπως η Κύπρος το βέτο είναι εκείνο που την καθιστά ίσο εταίρο με χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία. Και από την ώρα που η συζήτηση θα αφορά την κατάργηση του βέτο σημαίνει ότι η Κύπρος, η Μάλτα και άλλα μικρά ευρωπαϊκά κράτη ή χώρες με λιγότερη ισχύ και επιρροή θα χάσουν αυτό το όπλο που έχουν σήμερα στα χέρια τους. Και ενδεχομένως να κινδυνεύουν να αποτελέσουν έρμαιο των αποφάσεων που θα λαμβάνει μια πλειοψηφία, η οποία ελάχιστα ή καθόλου δεν θα ασχολείται με ζητήματα που αφορούν τη δική τους χώρα ή περιοχή. Η κυπριακή κυβέρνηση ενδεχομένως όταν θα ανοίξει αυτή η συζήτηση θα μπορεί να είναι μεταξύ εκείνων που θα υποστηρίζουν διατήρηση του βέτο. 
 

Θα είναι όμως ειλικρινής εάν το πράξει αυτό; Εάν το δει κάποιος από την πλευρά των Βρυξελλών τότε μπορεί να πει ότι και η Κύπρος έχει αυτό το δικαίωμα ως μια μικρή χώρα στο ανατολικό άκρο της Ευρώπης. Εάν το κοιτάξει όμως εκ των έσω και από καθαρά οπτική γωνία τότε θα αναμένει ότι η Λευκωσία θα υπεραμυνθεί της κατάργησης του βέτο. Γιατί αυτή τη θέση έχει και σ’ ό,τι αφορά το δικό της θέμα. 

Η επίσημη θέση της ελληνοκυπριακής πλευράς, όπως αυτή εκφράζεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στις συνομιλίες και την οποία σίγουρα έχει κατ’ επανάληψη εξηγήσει στους Ευρωπαίους ομολόγους του, είναι πως το βέτο όπως το ζητά σήμερα η τουρκοκυπριακή πλευρά δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό. Η περίπτωση του Βίκτορ Όρμπαν θα μπορούσε να ήταν ένα καλό παράδειγμα να το χρησιμοποιεί ο Νίκος Αναστασιάδης προς τους Ευρωπαίους συνομιλητές του, όταν θα επιχειρεί να τους εξηγήσει τη θέση του στο Κυπριακό και γιατί διαφωνεί με την τουρκοκυπριακή πλευρά στο θέμα του βέτο. 

Αυτό που για την Κύπρο είναι ένα ισχυρό όπλο στον χώρο της Ευρώπης για τη δική της περίπτωση τα πράγματα λειτουργούν αντίστροφα και θεωρείται ως ένα αρνητικό που δεν επιτρέπει στο κράτος να λειτουργήσει. Όπως περίπου το έθεσε και ο Μάνφρεντ Βέμπερ, ότι δηλαδή κάποιες από τις υφιστάμενες ρήτρες στις Συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν τις επιτρέπουν να λειτουργήσει όπως θα ήθελε. 

Μεταξύ του θετικού και του αρνητικού στο θέμα του βέτο υπάρχει και μια ενδιάμεση οδός, την οποία η κυπριακή πλευρά μπορεί να οδηγήσει τους Ευρωπαίους εταίρους της ώστε να αποφύγουν τα αδιέξοδα. Η οδός αυτή είναι η πρόταση που ο ίδιος ο Νίκος Αναστασιάδης έχει θέσει στις διαπραγματεύσεις για λύση του Κυπριακού. Δηλαδή, το δικαίωμα του βέτο να χρησιμοποιείται εκεί και όπου η πλειοψηφία λαμβάνει αποφάσεις που επηρεάζουν τη μειοψηφία. Η τουρκοκυπριακή πλευρά να χρησιμοποιεί το βέτο όταν η ελληνοκυπριακή πλευρά θελήσει να επιβληθεί μέσω αποφάσεων. 

Και σ’ ό,τι αφορά την Ευρώπη το βέτο να διατηρηθεί μόνο ως δικαίωμα στην περίπτωση που οι αποφάσεις της πλειοψηφίας των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αφορούν και επηρεάζουν ένα κράτος μέλος. Να μην χρησιμοποιείται δηλαδή όταν θα είναι ευρύτερα ζητήματα πολιτικής. 

Το δίλημμα είναι εμφανές για την Κύπρο: Εάν καταργηθεί το βέτο στην Ευρώπη αποκτά ένα ακόμα όπλο στις διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό, την ίδια ώρα όμως χάνει η ίδια την ισχύ που έχει όταν κάθεται μαζί με τα ισχυρά κράτη της ΕΕ. Η πρόταση Βέμπερ δεν είναι μια ακόμα πολιτική κουβέντα, είναι ένα ζήτημα που θα μπει στην ατζέντα της Ευρώπης πολύ σύντομα. Και κάποιοι θα πρέπει να αρχίσουν να κάνουν την κατ’ οίκον εργασία τους. 
 
Οι σημερινές προτεραιότητες στις Βρυξέλλες
 
Η θεματολογία με την οποία απασχολούνται κατά κανόνα στις Βρυξέλλες είναι περίπου η ίδια με εκείνη που απασχολεί τα πλείστα κράτη μέλη. Με ελάχιστες εξαιρέσεις όπως η Κύπρος που έχει το Κυπριακό και κάποιες άλλες χώρες. Οι ηγέτες των πολιτικών ομάδων στο Ευρωκοινοβούλιο παρουσίασαν αυτή την εβδομάδα τις προτεραιότητές τους για τη νέα κοινοβουλευτική περίοδο. 

Περιβάλλον, οικονομία, ανθρώπινα δικαιώματα είναι τα τρία βασικά ζητήματα που απασχολούν τις πολιτικές δυνάμεις στο Ευρωκοινοβούλιο όπως τις έχουν θέσει. Με την κάθε πολιτική δύναμη να έχει διαφορετικές προτεραιότητες και να προτάσσει τις δικές της διεκδικήσεις. 

Για το ΕΛΚ, είπε ο Μάνφρεντ Βέμπερ, πρώτα είναι η κοινωνική διάσταση, μετά είναι η οικονομική σταθερότητα που συμβάλλουν στο να έχουν οι πολίτες δουλειά και το τρίτο είναι οι κλιματικές αλλαγές. 
 

Η Ιράτξε Γκαρσία Πέρες, επικεφαλής της ομάδας Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, βάζει πρώτο στη λίστα το θέμα της κλιματικής αλλαγής, τονίζοντας πως η Ευρώπη θα πρέπει να βγει μπροστά και να ηγηθεί των προσπαθειών. Στη δεύτερη θέση μπαίνει η κοινωνική διάσταση και ακολουθούν τα ανθρώπινα δικαιώματα και η νομιμότητα. 
Ο επικεφαλής της ομάδας Renew Europe (Ανανέωση της Ευρώπης), Ντασιάν Τσιόλος, υποστηρίζει την έναρξη του διαλόγου που θα οδηγήσει σε μια νέα συνθήκη παρά το γεγονός ότι δεν θεωρεί εύκολη μια τέτοια συζήτηση. Θεωρεί ότι πρέπει να γίνουν αλλαγές και να υπάρξει βελτίωση. 

Η Σκα Κέλερ, συμπρόεδρος της ομάδας των Πρασίνων, ξεκάθαρα τοποθετείται υπέρ της πράσινης ανάπτυξης θεωρώντας θετικό το γεγονός ότι τα ζητήματα της κλιματικής αλλαγής μπαίνουν και στην ατζέντα άλλων πολιτικών δυνάμεων και της νέας προέδρου της Επιτροπής.

Η ομάδα της Ταυτότητας και Δημοκρατίας, σύμφωνα με τον Μάρκο Ζάννι, έχει ως στόχο να αντιμετωπίσει μια σειρά από αποφάσεις της ΕΕ που προκύπτουν από τη συνθήκη του Μάαστριχτ. Καθαρά υπέρ της εθνικής κυριαρχίας και λιγότερες εξουσίες. Κάθετα υπέρ της δημιουργίας ενός «τείχους» που να αφήνει έξω όλους τους μετανάστες. 
Οι συμπρόεδροι της Ευρωπαϊκής Αριστεράς (GUE/NGL), Μανόν Όμπρι και Μάρτιν Σίρντβαν, θεωρούν ότι η ομάδα τους αποτελούν τους προασπιστές της δημοκρατίας στον χώρο της Ευρώπης. Στο θέμα της κλιματικής αλλαγής θέτουν το ερώτημα για το ποιος θα πρέπει να πληρώσει το κόστος με ξεκάθαρη θέση πως αυτές που θα πρέπει να πληρώσουν είναι μεγάλες εταιρείες. 
  Ανδρέας Πιμπίσιης   
Σχολιάστε ή διαβάστε πατώντας εδώ...