Η ΡΑΕΚ έκανε τέλη Μαΐου, έστω με καθυστέρηση, το πρώτο βήμα για την ενεργοποίηση του μηχανισμού ισχύος, που προβλέπεται από το άρθρο 34 του νόμου περί ηλεκτρισμού, αλλά το έκανε για να προλάβει τις σοβαρές ελλείψεις ηλεκτρικής ενέργειας από τις αρχές του 2030, νοουμένου ότι στα τέλη του 2029 θα αποσυρθούν από την Κυπριακή Δημοκρατία οι γνωστές μονάδες στη Δεκέλεια, όπως προβλέπει η δέσμευση προς την ΕΕ.
Και το Υπουργείο Ενέργειας ανταποκρίθηκε, ζητώντας από τη ρυθμιστική Αρχή όλα τα στοιχεία που δικαιολογούν την ενεργοποίηση του μηχανισμού ισχύος και την προκήρυξη προσφορών για εξασφάλιση νέων γεννητριών και πρόσθετης παραγωγής ηλεκτρισμού. Αλλά και το υπουργείο «συγκινήθηκε» για το 2030.
Εδώ και 2-3 χρόνια είναι πολλοί οι τεχνοκράτες, συνδικαλιστές της ΑΗΚ, κόμματα και ΜΜΕ που προειδοποίησαν πως η έλλειψη επάρκειας ηλεκτρισμού δεν μας απειλεί μόνο για το 2030 και μετά. Είναι ήδη εδώ και δείχνει απειλητικά τα δόντια της στα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις, την οικονομία.
Δεν υπάρχει εδώ και καιρό επάρκεια ηλεκτρισμού όπως την εννοούν η νομοθεσία και οι κανονισμοί και αυτό έχει επισημανθεί πολλές φορές, εν είδει προειδοποίησης. Πέρσι δεν αποφύγαμε κάποιες, περιορισμένες έστω, διακοπές ηλεκτροδότησης για μερίδα καταναλωτών επειδή κάποιες βλάβες αποκάλυψαν την έλλειψη εφεδρείας και υποχρέωσαν τον Διαχειριστή Μεταφοράς να προχωρήσει σε εκ περιτροπής αποσυνδέσεις καταναλωτών νωρίς το βράδυ. Πέρασε ένας χρόνος χωρίς καμία ουσιαστική παρέμβαση από το κράτος και φτάσαμε φέτος να είμαστε στο ίδιο σημείο και ήδη χθες είχαμε τις πρώτες αποκοπές στην ηλεκτροδότηση.
Προκλήθηκαν και πέρσι αντιδράσεις και πιστέψαμε, ως πολίτες, πως, δεν γίνεται, κάποιοι θα συγκινηθούν και θα κάνουν ό,τι πρέπει για να μην επαναληφθούν τέτοια φαινόμενα. Μας είχαν πει ότι θα έσπευδαν για κεντρική αποθήκευση ή και για αποθήκευση στη Δεκέλεια, αλλά και πάλι δεν τηρήθηκαν τα χρονοδιαγράμματα. Μόλις προ διμήνου συμφωνήθηκε με εργολάβο η εγκατάσταση της κεντρικής αποθήκευσης στο δίκτυο και είναι ένα ζήτημα αν θα προλάβουν να έχουν διαθέσιμο έστω αυτό το αποθηκευτικό σύστημα τον Ιούνιο του 2027.
Δεδομένης της επιδείνωσης των κλιματικών συνθηκών αλλά και της αύξησης στην κατανάλωση ηλεκτρισμού είναι αμφίβολο αν η ισχύς -και οι τεχνικοί περιορισμοί- της κεντρικής αποθήκευσης θα επιτρέψουν στον Διαχειριστή Μεταφοράς να ικανοποιήσει τις ολοένα αυξανόμενες ανάγκες τις ώρες που δεν παράγουν τα φωτοβολταϊκά, αν παρουσιαστούν βλάβες όπως τις χθεσινές.
Πέρσι μάς υπόσχονταν κεντρική αποθήκευση για το καλοκαίρι του 2026 και έπεσαν έξω. Φέτος υπόσχονται πάλι εγγυημένη αποθήκευση για το επόμενο καλοκαίρι αλλά καλύτερα να ξανακάνουν τα μαθηματικά τους, ώστε να βρουν τρόπο να έχουμε αυξημένη διαθέσιμη παραγωγή από νέες μονάδες, έστω σε προσωρινή βάση, είτε τα καταφέρουν να λειτουργήσει η κεντρική αποθήκευση, είτε όχι. Έτσι κι αλλιώς, οφείλουν να έχουν επαρκή ισχύ ως εφεδρεία, για να ξεπερνούν τα όποια προβλήματα από βλάβες σε μεγάλες μονάδες της ΑΗΚ.
Και οφείλουν να ανησυχούν και για το 2028 και για το 2029, όταν πλέον η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας θα είναι μεγαλύτερη και από τη φετινή και από αυτήν του 2027. Δεν γνωρίζουμε τι ακριβώς δείχνουν οι μελέτες του Διαχειριστή, αλλά δεν χρειάζεται να τις έχουμε διαβάσει για να αντιλαμβανόμαστε ότι ζούμε σε εποχή συνειδητού εξηλεκτρισμού και πρέπει πρώτοι απ’ όλους να προετοιμαστούν το αρμόδιο υπουργείο, η ΡΑΕΚ και ο Διαχειριστής.
Ορθώς μελετούν την ενεργοποίηση του άρθρου 34 για το 2030, αλλά όφειλαν να το έχουν κάνει προ πολλού και οφείλουν να το κάνουν, σήμερα, για τα επόμενα τρία καλοκαίρια, όχι απλά για το ‘30.
Ήδη αστόχησαν για το φετινό καλοκαίρι. Δεν τιμά τους αρμοδίους αυτή η κατάσταση και δεν τιμά γενικότερα τη χώρα.
