Οι αναλήψεις μετρητών μέσω ΑΤΜ εξακολουθούν να αποτελούν ένα σημαντικό κανάλι αυτοεξυπηρέτησης στον τραπεζικό τομέα στην Κύπρο, με τη συνολική αξία των αναλήψεων να ανέρχεται σε περίπου €2,6 δισεκατομμύρια κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025.
Η έκθεση στατιστικών πληρωμών της Κεντρικής Τράπεζας αναδεικνύει ενδιαφέροντα στοιχεία ως προς την πρόσβαση και αναλήψεις μετρητών.
Σημειώνεται ότι, παρόλο που η συνολική αξία των αναλήψεων μέσω ΑΤΜ παρέμεινε σχετικά σταθερή σε σύγκριση με το δεύτερο εξάμηνο του 2024, ο αριθμός αναλήψεων μέσω ΑΤΜ μειώθηκε, κάτι που παραπέμπει σε αύξηση του μέσου ποσού ανά ανάληψη.
Η τάση αυτή είναι εμφανής και σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, καθώς η μέση αξία ανά ανάληψη μέσω ΑΤΜ αυξήθηκε κατά 27%, από €307 το δεύτερο εξάμηνο του 2022 σε €390 το δεύτερο εξάμηνο του 2025.
Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα, υποδηλώνει ότι οι καταναλωτές πραγματοποιούν λιγότερες, αλλά υψηλότερης αξίας αναλήψεις μετρητών, γεγονός που ενδέχεται να συνδέεται με αλλαγές στον τρόπο πρόσβασης και χρήσης των μετρητών.
Ο συνολικός αριθμός των αυτόματων ταμειολογιστικών μηχανών (ΑΤΜ) στην Κύπρο παρέμεινε σχετικά σταθερός, παρουσιάζοντας οριακή μείωση από 398 στο τέλος του δεύτερου εξαμήνου του 2024 σε 396 στο τέλος του δεύτερου εξαμήνου του 2025. Παρόλο που κατά τη διάρκεια του 2025 εγκαταστάθηκαν νέες ΑΤΜ σε απομακρυσμένες και ορεινές περιοχές, με στόχο τη διευκόλυνση της πρόσβασης των τοπικών κοινοτήτων σε μετρητά, οι προσθήκες αυτές αντισταθμίστηκαν από την απομάκρυνση ΑΤΜ σε άλλες, πιο κεντρικές περιοχές.
Η Κεντρική Τράπεζα αναφέρει ότι ο συνολικός αριθμός των ΑΤΜ στη ζώνη του ευρώ κατέγραψε οριακή μείωση, από 252.249 στο τέλος του δεύτερου εξαμήνου του 2024 σε 248.888 στο τέλος του δεύτερου εξαμήνου του 2025. Η Κεντρική Τράπεζα σημειώνει ότι ο αριθμός των ΑΤΜ τόσο στην Κύπρο όσο και στη ζώνη του ευρώ έχει μειωθεί κατά περίπου 13% κατά την τελευταία πενταετία, αντανακλώντας αφενός τη σταδιακή μείωση της χρήσης μετρητών και αφετέρου τις προσπάθειες των τραπεζών για βελτιστοποίηση του λειτουργικού τους κόστους.
Επιπρόσθετα, περίπου το 73% των ΑΤΜ στην Κύπρο υποστήριζαν ανέπαφες συναλλαγές κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025, γεγονός που καταδεικνύει ένα σχετικά προηγμένο δίκτυο ΑΤΜ και υψηλό βαθμό ετοιμότητας για την ικανοποίηση των μεταβαλλόμενων προτιμήσεων των καταναλωτών στον τομέα των πληρωμών. Το ποσοστό υπερβαίνει κατά πολύ τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ, ο οποίος ανέρχεται στο 38%.
Μείωση στα μετρητά
Σύμφωνα με μελέτη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η Κύπρος κατέγραψε τη μεγαλύτερη μείωση στο μερίδιο του όγκου συναλλαγών με μετρητά στα σημεία πώλησης (POS) μεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ κατά την περίοδο 2022-2024.
Η εξέλιξη αυτή αντανακλά τη συνεχιζόμενη μετατόπιση της συμπεριφοράς των καταναλωτών προς τα ψηφιακά μέσα πληρωμής και αναδεικνύει την αυξανόμενη προτίμηση στις ηλεκτρονικές πληρωμές για τις καθημερινές συναλλαγές.
Παράλληλα, έχουν αναπτυχθεί εναλλακτικά κανάλια ανάληψης μετρητών, όπως η υπηρεσία cashback στα σημεία πώλησης (POS). Παρόλο που οι αναλήψεις μέσω ΑΤΜ εξακολουθούν να αποτελούν τον κύριο τρόπο πρόσβασης σε μετρητά στην Κύπρο, η υπηρεσία cashback σε τερματικά POS έχει κερδίσει έδαφος τα τελευταία χρόνια και σταδιακά καθιερώνεται ως ένα σημαντικό συμπληρωματικό κανάλι ανάληψης μετρητών στην κυπριακή αγορά.
Η Κεντρική Τράπεζα αναδεικνύει επίσης το γεγονός ότι η μετατόπιση προς εναλλακτικά και αυτοματοποιημένα κανάλια πρόσβασης μετρητών αποτυπώνεται και στη σημαντική μείωση των αναλήψεων στα ταμεία των τραπεζών.
Σύμφωνα με την έκθεση, ο όγκος των αναλήψεων μέσω ταμείων έχει μειωθεί σχεδόν κατά το ήμισυ κατά την τελευταία τριετία. Αυτή η εξέλιξη ενδέχεται να συνδέεται τόσο με τη στροφή των καταναλωτών προς τα ΑΤΜ και άλλες εναλλακτικές λύσεις εξυπηρέτησης, όσο και με την προτίμηση χρήσης καναλιών εξυπηρέτησης που συνεπάγονται χαμηλότερο κόστος για τον πελάτη σε ευθυγράμμιση με τις στρατηγικές προσπάθειες των τραπεζών για τη μείωση της εξάρτησης των πελατών τους από τα φυσικά τραπεζικά καταστήματα.
