Ήταν σύντομη αλλά ουσιαστική η παρέμβαση του Χριστάκη Παπαβασιλείου στην εκδήλωση της 16ης Ιουλίου 2026 στη Λευκωσία όπου παρουσιάστηκε το ερευνητικό έργο με τίτλο «Βρετανικά στρατόπεδα κράτησης Εβραίων επιζώντων του Ολοκαυτώματος στην Κύπρο 1946-1949: Μαρτυρίες Κυπρίων». Αφορούσε τον πατέρα του Πρόδρομο Παπαβασιλείου πολύτιμο φίλο του εβραϊκού λαού που εκείνα τα χρόνια είχε ενεργοποιήσει ένα μεγάλο δίκτυο αλληλεγγύης προς τους κρατούμενους Εβραίους και είχε βοηθήσει στη δραπέτευση εκατοντάδων από αυτούς .
Ο Χριστάκης Παπαβασιλείου περίγραψε ένα χαρακτηριστικό περιστατικό που του είχε αφηγηθεί ο πατέρας του και συνέβη τον Φεβρουάριο 1949 όταν οι Βρετανοί έκλεισαν τα στρατόπεδα κράτησης στην Κύπρο και έκαναν την τελική καταμέτρηση των κρατουμένων όλων των «κάμπων» στην Αμμόχωστο, Δεκέλεια και Ξυλοτύμπου. Ένας Βρετανός αξιωματικός εντόπισε ένα σοβαρό πρόβλημα κι αυτό ήταν ότι έλειπαν από τον κατάλογο των περισσότερων από 50 χιλιάδων ονομάτων Εβραίων κρατουμένων, τα ονόματα χίλιων περίπου. Έπρεπε να δώσει αναφορά για τους απόντες. Απευθύνθηκε στον Πρόδρομο Παπαβασιλείου και του είπε ότι υπάρχει πρόβλημα και τότε ο πατέρας μου του είπε «κύριε, είμαι σίγουρος ότι πρόκειται για αριθμητικό λάθος, αφού κάποιοι από αυτούς για να παίρνουν διπλό μερίδιο φαγητού, δηλώνονταν…δύο φορές». Και ο αξιωματικός συμφώνησε αμέσως μαζί του και άφησε το ζήτημα εκεί, χωρίς περαιτέρω διερεύνηση».
Το περιστατικό αυτό επιβεβαίωσε ο Ισραηλινός καθηγητής Πολιτικών Επιστημών Emanuel Gutmann σε συνέντευξη που παραχώρησε στον υπογράφοντα τον Οκτώβρη 2011 παρόντος του Χριστάκη Παπαβασιλείου, όταν ήρθε για σχετική διάλεξη στο Πανεπιστήμιο Κύπρου. Ο Gutmann είχε γνωρίσει τον Πρόδρομο Παπαβασιλείου στη διάρκεια της παραμονής του στον «κάμπο» της Δεκέλειας, όπου δίδασκε τα νεαρά Εβραιόπουλα την εβραϊκή γλώσσα, λογοτεχνία και ιστορία. Ανέφερε ότι τα ονόματα που έλειπαν από τον βρετανικό κατάλογο, ήταν βέβαια των κρατουμένων που είχαν αποδράσει από τους «κάμπους» με τη βοήθεια του ίδιου του Πρόδρομου Παπαβασιλείου και άλλων Ελληνοκυπρίων και είχαν μεταφερθεί με πλοιάρια στην Παλαιστίνη!
