Ο κυρίαρχος Ντόναλντ Τραμπ

«Τα λάφυρα ανήκουν στον νικητή», δήλωσε με τη γνωστή του έπαρση ο πρόεδρος Τραμπ την Τρίτη στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Μίλησε με καμάρι για τη μεγάλη πετρελαϊκή συμφωνία των ΗΠΑ με τη Βενεζουέλα φέτος, μετά την απομάκρυνση του ισχυρού άνδρα Νικολά Μαδούρο.

Αλλά το μήνυμα –η πολλή τραμπική προσέγγιση στη γεωπολιτική πίσω από αυτό– ήταν σαφές: Ο νικητής τα παίρνει όλα.

Αναμενόμενο και εντυπωσιακό μήνυμα, που έπρεπε να ακουστεί  στην έδρα του μεγαλύτερου πολυμερή οργανισμού στον κόσμο. Λίγο πριν, ο Γ.Γ. του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, που αφυπηρετεί τον Δεκέμβριο, είχε υποστηρίξει το αντίθετο. «Η μεγαλύτερη δύναμη δεν είναι για να κυριαρχεί», είπε. «Πραγματική δύναμη είναι να χτίζεις ένα μέλλον λειτουργικό για όλους».

Το GZERO έγραψε για τη παρακμή της Αμερικής μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Δεν τη προκάλεσε ο Τραμπ. Την επιτάχυνε. Υιοθετώντας μια πιο μονομερή και συναλλακτική προσέγγιση συμμάχους και με αντιπάλους.

Αλλά μια από τις μεγαλύτερες αλλαγές στην πολιτική των ΗΠΑ απορρέει από τη μειωμένη δύναμη του ίδιου του ΟΗΕ. Ο Γκουτέρες επικρίνεται γιατί έφερε τον Οργανισμό σε άβολη θέση. Επιδίωξε να εκπροσωπήσει όλον τον κόσμο, αλλά παράλληλα εξαρτιόταν δυσανάλογα από τις ΗΠΑ για τη χρηματοδότηση του Οργανισμού.

Η Ουάσινγκτον πληρώνει το 22% του τακτικού προϋπολογισμού του ΟΗΕ και περίπου το 26% του προϋπολογισμού του για ειρηνευτικές αποστολές. Το 2025, οι τακτικές συνδρομές του στον προϋπολογισμό ήταν πάνω από $820 εκατ. και η Ουάσινγκτον ιστορικά έχει συνεισφέρει δισεκατομμύρια περισσότερα μέσω εξειδικευμένων οργανισμών και εθελοντικών ανθρωπιστικών προγραμμάτων.

Επί Τραμπ, οι ΗΠΑ μείωσαν τις εισφορές τους. Τον Ιανουάριο, ο Αμερικανός πρόεδρος διέταξε την Ουάσινγκτον να σταματήσει να συμμετέχει, ή και να χρηματοδοτεί 31 φορείς του ΟΗΕ, μαζί με κινήσεις αποδέσμευσης από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, την UNRWA και την UNESCO.

Ο Λευκός Οίκος θεωρεί ότι οι περισσότεροι από τους πιο πάνω οργανισμούς είναι αναποτελεσματικοί, εχθρικοί προς τα αμερικανικά συμφέροντα, ή και ότι παραβιάζουν, λέει, τη κυριαρχία των ΗΠΑ.

Στην ομιλία του Τρίτη, ο Τραμπ πήρε επάνω του την ευθύνη να αναγκάσει τον ΟΗΕ να μειώσει το κόστος. «Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν μεγάλο δυναμικό», είπε, «αλλά πρέπει να σταματήσουν να επιβάλλουν την ακροαριστερή ατζέντα των παγκοσμιοποιημένων γραφειοκρατών τους που κανείς δεν εξέλεξε ποτέ», πρόσθεσε.

Απέρριψε, επίσης, τυχόν διεθνείς περιορισμούς στη Τεχνητή Νοημοσύνη, η οποία, υποστήριξε, πρέπει να μετονομαστεί σε «υπερ-νοημοσύνη», φέρνοντάς τον σε αντίθεση με τον Γκουτέρες, ο οποίος έχει πιέσει για μεγαλύτερη διεθνή συνεργασία στη διαχείριση της τεχνολογίας.

Η Ουάσινγκτον δεν αποχωρεί πλήρως από τον ΟΗΕ. Τη περασμένη εβδομάδα κατέβαλε $725 εκατ. σε ληξιπρόθεσμες οφειλές για να διατηρήσει την ψήφο της στη Γενική Συνέλευση, μαζί με $102 εκατ. για δράσεις ειρηνευτικές.

Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να οφείλουν άλλα $1,3 δισ. στον τακτικό προϋπολογισμό. Αντί να εγκαταλείψει τον Οργανισμό, η κυβέρνηση Τραμπ λέει ότι θέλει να τον αναδιαμορφώσει σε ένα «πιο λιτό, πιο εστιασμένο» όργανο, που θα επικεντρώνεται περισσότερο στις προτεραιότητες των ΗΠΑ και με τη συναλλακτική προσέγγιση του Τραμπ στη γεωπολιτική.

Ο ΟΗΕ έχει αρχίσει να προσαρμόζεται. Η μεταρρυθμιστική προσπάθεια του Γκουτέρες μείωσε τον τακτικό προϋπολογισμό του 2026 κατά 7% από το 2025, στα $3,45 δισ. Τον Ιούνιο, τα κράτη-μέλη άλλαξαν επίσης έναν 75χρονο λογιστικό κανόνα, επιτρέποντας στον ΟΗΕ να διατηρεί $400 εκατ. σε πιστώσεις τακτικού προϋπολογισμού και περισσότερα από $900 εκατ. σε πιστώσεις διατήρησης της ειρήνης στα βιβλία του, για να αποτρέψει αυτό που οι αξιωματούχοι ονόμασαν «επικείμενη οικονομική κατάρρευση» – τουλάχιστον στα χαρτιά.

Μέχρι τις 16 Σεπτεμβρίου, 140 κράτη-μέλη είχαν καταβάλει όλες τις οφειλές τους στον τακτικό προϋπολογισμό του 2026. Αλλά η απόσυρση των ΗΠΑ δημιουργεί μεγαλύτερο πρόβλημα σχεδιασμού για τους αξιωματούχους του ΟΗΕ: Η αμερικανική χρηματοδότηση μπορεί πλέον να μεταβάλλεται δραματικά από τη μία προεδρική κυβέρνηση στην άλλη.

Θα μπορούσαν οι ΗΠΑ να επιστρέψουν; Ο Τραμπ έδωσε μια γεύση για «μεταβαλλόμενη δυναμική». Σε θέματα από την οικονομία των ΗΠΑ, τις ενδιάμεσες εκλογές, έως τη Γροιλανδία και τη Τεχνητή Νοημοσύνη.

Καθώς τα έλεγε αυτά, οι παρόντες στη Γ.Σ. του ΟΗΕ φάνηκαν να χάνουν το ενδιαφέρον τους. Ξύπνησαν μόνο όταν ο Τραμπ στράφηκε στο Ιράν. «Να τους οδηγήσω στην κόλαση;», ρώτησε.

Όπως σημειώνει, όμως, ο Μπρέμερ στο GZERO, ο Τραμπ δυσκολεύτηκε να αναγκάσει το Ιράν να λυγίσει, στρατιωτικά ή οικονομικά.

Μπορεί, όμως, ένας μελλοντικός πρόεδρος των ΗΠΑ να αλλάξει τα πράγματα; Η ​​δημόσια υποστήριξη για τη συνεχιζόμενη εμπλοκή των ΗΠΑ στον ΟΗΕ παραμένει ισχυρή: Το 79% των Αμερικανών θέλουν να παραμείνει.

Η πρόσφατη ιστορία δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί να αλλάξει η πολιτική των ΗΠΑ. Ο Τζο Μπάιντεν ανέτρεψε αρκετές αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ στη πρώτη θητεία του, επανεντάσσοντας στον ΠΟΥ τη συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, και ξαναβάζοντας τις ΗΠΑ στην UNESCO.