Νομοθετική πρόταση για τη διάθεση άμεσων πληρωμών σε ευρώ, σε όλους τους πολίτες και τις επιχειρήσεις που διαθέτουν τραπεζικό λογαριασμό στην ΕΕ και στις χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου ΕΟΧ, ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 26 Οκτωβρίου 2022. Η πρόταση στοχεύει να διασφαλίσει ότι οι άμεσες πληρωμές σε ευρώ είναι προσιτές, ασφαλείς και διεκπεραιώνονται χωρίς εμπόδια σε ολόκληρη την ΕΕ.
Οι άμεσες πληρωμές θα επιτρέπουν στους πολίτες της ΕΕ και του ΕΟΧ να μεταφέρουν χρήματα ανά πάσα στιγμή, οποιασδήποτε ημέρας, μέσα σε δέκα δευτερόλεπτα. Αυτή η συνδιαλλαγή θα είναι πολύ πιο γρήγορη, σε σύγκριση με τις παραδοσιακές μεταφορές πίστωσης, οι οποίες λαμβάνονται από τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών μόνο κατά τις εργάσιμες ώρες και φτάνουν στον λογαριασμό του δικαιούχου την επόμενη εργάσιμη ημέρα, η οποία μπορεί να διαρκέσει έως και τρεις ημερολογιακές ημέρες.
Επιπλέον, οι άμεσες πληρωμές αυξάνουν σημαντικά την ταχύτητα και την ευκολία για τους καταναλωτές, για παράδειγμα κατά την πληρωμή λογαριασμών ή τη λήψη επείγουσας μεταφοράς (π.χ. σε περίπτωση επείγουσας ιατρικής ανάγκης). Επιπλέον, συμβάλλουν στη σημαντική βελτίωση των ταμειακών ροών και εξοικονομούν κόστος για τις επιχειρήσεις, ειδικά για τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜμΕ). Απελευθερώνοντας, ουσιαστικά, χρήματα που είναι κλειδωμένα σε διαμετακόμιση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, τη λεγόμενη «διακίνηση πληρωμών», τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν νωρίτερα για κατανάλωση ή επένδυση, (σχεδόν 200 δισεκατομμύρια ευρώ είναι κλειδωμένα κάθε μέρα). Μέσα στο 2022, μόνο το 11% όλων των μεταφορών πίστωσης σε ευρώ στην ΕΕ ήταν στιγμιαίες πληρωμές και η πρόταση αυτή αποσκοπεί στην άρση των φραγμών που εμποδίζουν τις άμεσες πληρωμές και τα οφέλη τους να γίνουν ευρύτερα διαδεδομένα.
Η πρόταση, η οποία τροποποιεί και εκσυγχρονίζει τον κανονισμό του 2012 για τον κανονισμό για τις ενιαίες πληρωμές σε ευρώ (SEPA), αποτελείται από τέσσερις απαιτήσεις σχετικά με τις άμεσες πληρωμές σε ευρώ:
Καθολική διάθεση άμεσων πληρωμών σε ευρώ, με υποχρέωση των παρόχων υπηρεσιών πληρωμών της ΕΕ που προσφέρουν ήδη μεταφορές πίστωσης σε ευρώ, να προσφέρουν και την άμεση έκδοσή τους εντός καθορισμένης περιόδου.
Κάνοντας τις άμεσες πληρωμές σε ευρώ προσιτές, με την υποχρέωση των παρόχων υπηρεσιών πληρωμών να διασφαλίζουν ότι η τιμή που χρεώνεται για άμεσες πληρωμές σε ευρώ δεν υπερβαίνει την τιμή που χρεώνεται για τις παραδοσιακές, μη άμεσες μεταφορές πίστωσης σε ευρώ.
Αύξηση της εμπιστοσύνης στις άμεσες πληρωμές, με υποχρέωση των παρόχων να επαληθεύουν την αντιστοιχία μεταξύ του αριθμού τραπεζικού λογαριασμού (IBAN) και του ονόματος του δικαιούχου που παρέχεται από τον πληρωτή, προκειμένου να ειδοποιηθεί ο πληρωτής για ένα πιθανό λάθος ή απάτη πριν από την πραγματοποίηση της πληρωμής.
Εξάλειψη της τριβής στη διεκπεραίωση άμεσων πληρωμών σε ευρώ, διατηρώντας παράλληλα την αποτελεσματικότητα του ελέγχου προσώπων που υπόκεινται σε κυρώσεις της ΕΕ, μέσω μιας διαδικασίας κατά την οποία οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών θα επαληθεύουν τουλάχιστον καθημερινά τους πελάτες τους έναντι των καταλόγων κυρώσεων της ΕΕ, αντί να ελέγχουν όλες τις συναλλαγές μία προς μία.
Η παρούσα πρόταση θα στηρίξει την καινοτομία και τον ανταγωνισμό στην αγορά πληρωμών της ΕΕ, σε πλήρη συμμόρφωση με τους ισχύοντες κανόνες για τις κυρώσεις και την καταπολέμηση του οικονομικού εγκλήματος. Θα συμβάλει επίσης στους ευρύτερους στόχους της Επιτροπής για την ψηφιοποίηση και την ανοιχτή στρατηγική αυτονομία. Αυτή η πρωτοβουλία ευθυγραμμίζεται με την προτεραιότητα της Επιτροπής να προσφέρει μια οικονομία που λειτουργεί για τους ανθρώπους και δημιουργεί ένα πιο ελκυστικό επενδυτικό περιβάλλον.
Το ΚΕΒΕ χαιρετίζει την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που στοχεύει στην επιτάχυνση της παροχής άμεσων πληρωμών και συστήνει προς την Κεντρική Τράπεζα και το Υπουργείο Οικονομικών να προχωρήσουν τάχιστα με την προσαρμογή της στην κυπριακή νομοθεσία. Η ταχεία και πανευρωπαϊκή διάδοση των άμεσων πληρωμών θα προσφέρει μια ψηφιακή ποιοτική υπηρεσία στον Κύπριο επιχειρηματία και καταναλωτή, αυξάνοντας συνάμα τον ανταγωνισμό σε υπηρεσίες πληρωμών χαμηλού κόστους, για πληρωμή αγαθών και υπηρεσιών τόσο σε καταστήματα, όσο και στο διαδίκτυο.
* Λειτουργός Υπηρεσιών, Εμπορίου και Ψηφιοποίησης, ΚΕΒΕ
