Οι απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων βάσει της CRSD (Οδηγία Αναφοράς για την Εταιρική Βιωσιμότητα) είναι η νέα πραγματικότητα στην ευρωπαϊκή αγορά.
Η Οδηγία για την υποβολή εκθέσεων για την εταιρική βιωσιμότητα, όπως εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Νοέμβριο του 2022, θα θέσει το πρότυπο, βάσει του οποίου σχεδόν 50.000 εταιρείες στην ΕΕ θα πρέπει να αναφέρουν τις δράσεις τους για τη βιωσιμότητα.
Clear it up
Στις 10 Νοεμβρίου 2022, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την Οδηγία Αναφοράς για την Εταιρική Βιωσιμότητα (“CSRD”). Στις 28 Νοεμβρίου 2022, το Συμβούλιο της ΕΕ ακολούθησε δίνοντας το πράσινο φως στην CSRD. Όταν η Οδηγία τεθεί σε ισχύ, όλα τα κράτη μέλη θα υποχρεούνται να μεταφέρουν τη νέα Οδηγία στο εθνικό νομοθετικό τους πλαίσιο.
Η CSRD θα αντικαταστήσει και θα ενισχύσει την ισχύουσα Οδηγία για τη μη χρηματοοικονομική αναφορά (Non-Financial reporting Directive, “NFRD”) και θα δημιουργήσει νέες, λεπτομερείς απαιτήσεις αναφοράς βιωσιμότητας στον σημαντικά αυξημένο αριθμό εταιρειών που υπόκεινται στο πλαίσιο αναφοράς βιωσιμότητας της ΕΕ.
Η ανάγκη για ένα ευρύτερο πλαίσιο αναφοράς, προέκυψε για να διασφαλιστεί ότι οι φορείς της αγοράς (καταναλωτές και επενδυτές) έχουν επαρκείς και αξιόπιστες πληροφορίες στα χέρια τους σχετικά με τις επιπτώσεις βιωσιμότητας των δραστηριοτήτων στις οποίες επενδύουν. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε και ενέκρινε τη CSRD, αφού πιστεύει στην αναγκαιότητα μιας κουλτούρας δημόσιας λογοδοσίας, που θα επιτευχθεί με τη γνωστοποίηση υψηλής ποιότητας αξιόπιστων πληροφοριών.
Οι απαιτούμενες εκθέσεις βιωσιμότητας θα παρέχουν σε εσωτερικά και εξωτερικά ενδιαφερόμενα μέρη των εταιρειών, μια ολοκληρωμένη εικόνα των δραστηριοτήτων τους, πέραν από τις περιβαλλοντικές διαστάσεις και την κλιματική αλλαγή, σε κοινωνικά θέματα και θέματα εταιρικής διακυβέρνησης, περιγράφοντας κατ’ επέκταση τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις συμβάλλουν στην αειφόρο ανάπτυξη.
Ποιος είναι λοιπόν υπόλογος;
Η CSRD επεκτείνει τον αριθμό των εταιρειών που απαιτείται να αναφέρουν τις πρακτικές τους που σχετίζονται με το ESG κατά περισσότερο από τέσσερις φορές, συγκεκριμένα σχεδόν 50.000 εταιρείες στην ΕΕ, σε αντίθεση με την ισχύουσα NFRD, που καλύπτει περίπου 11.000 οντότητες δημοσίου συμφέροντος (“PIEs”).
Η CSRD καθορίζει τέσσερις τύπους επηρεαζόμενων εταιρειών:
Εταιρείες που ήδη υπόκεινται στην NFRD
Εταιρείες που πληρούν δύο από τα παρακάτω τρία κριτήρια: περισσότεροι από 250 εργαζόμενοι ή/και, πάνω από €40 εκατ. κύκλος εργασιών ή/και πάνω από €20 εκατ. σύνολο ενεργητικού
Εισηγμένες Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (“MME”)
Εταιρείες με μητρικές εταιρείες εκτός ΕΕ με συνδυασμένο κύκλο εργασιών του ομίλου στην ΕΕ άνω των €150 εκατ. για δύο συνεχή έτη
Αναπόφευκτα, η Oδηγία θα επηρεάσει και την κυπριακή αγορά, με τις μεγαλύτερες εταιρείες να καλούνται να αναφέρουν τις προτεραιότητες και τις δράσεις τους για τη βιωσιμότητα μόλις τεθεί σε ισχύ.
Ποια πρότυπα αναφοράς βιωσιμότητας θα ισχύουν;
Η Ευρωπαϊκή Συμβουλευτική Ομάδα για θέματα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (European Financial Reporting Advisory Group, “EFRAG”) έχει αναπτύξει περαιτέρω απαιτήσεις για τις υπό αναφορά γνωστοποιήσεις, με τη θέσπιση 12 ευρωπαϊκών προτύπων αναφοράς βιωσιμότητας (EU Sustainability Reporting Standards, “ESRS”), τα οποία θα έχουν συμβουλευτικό χαρακτήρα για τις υποχρεώσεις με βάση την CSRD.
Στις 23 Νοεμβρίου 2022, η EFRAG ανακοίνωσε την υποβολή της πρώτης δέσμης προτύπων ESRS στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα οποία υπερβαίνουν την αναφορά για περιβαλλοντικά ζητήματα και την κλιματική αλλαγή, καλύπτοντας κοινωνικά θέματα και θέματα διακυβέρνησης.
Στη συνέχεια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συμβουλευτεί διάφορα όργανα και κράτη μέλη σχετικά με τα σχέδια προτύπων, προτού εγκρίνει τα τελικά πρότυπα ως κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις τον Ιούνιο του 2023.
Οι απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων θα ενσωματωθούν σταδιακά για διαφορετικά είδη εταιρειών. Οι κανόνες θα αρχίσουν να ισχύουν μεταξύ 2024 και 2028:
1η Ιανουαρίου 2024: Μεγάλες εταιρείες δημοσίου συμφέροντος που ήδη υπόκεινται στο NFRD, με εκθέσεις που πρέπει να υποβάλλονται το 2025
1η Ιανουαρίου 2025: Μεγάλες εταιρείες που πληρούν δύο από τα τρία προαναφερόμενα κριτήρια, με εκθέσεις που πρέπει να υποβάλλονται το 2026.
1η Ιανουαρίου 2026: Εισηγμένες ΜΜΕ και άλλες επιχειρήσεις, με τις εκθέσεις να υποβάλλονται το 2027.
Στο μεταξύ, η EFRAG θα προετοιμάσει το πακέτο 2 του σχεδίου ESRS για συγκεκριμένους κλάδους, που θα περιλαμβάνει επίσης πρότυπα ESRS για ΜΜΕ οι οποίες θα μπορούν να υποβάλλουν χωριστές και αναλογικές εκθέσεις.
Προκλήσεις και ευκαιρίες με τη CSRD
Η Οδηγία θα απαιτήσει την ολοκληρωτική δέσμευση των εταιρειών, αφού θα πρέπει να εφαρμόσουν στρατηγικές με μετρήσιμους και εφικτούς στόχους, για την πρόοδο των οποίων θα πρέπει να υποβάλουν εκθέσεις. Αυτό θα απαιτήσει σημαντικές επενδύσεις πόρων και χρόνου από τις εταιρείες, προκειμένου να είναι επαρκώς προετοιμασμένες για την αναφορά. Είναι σημαντικό, επίσης, οι πληροφορίες που θα γνωστοποιούνται, να είναι στραμμένες προς το μέλλον και αναδρομικές, και σχετικές με ολόκληρη την αλυσίδα αξίας της εταιρείας. Επιπλέον, οι εταιρείες που εμπίπτουν στο πεδίο της Ευρωπαϊκής Ταξινομίας και της Task Force on Climate-related Financial Disclosures (“TCFD”), θα πρέπει να υποβάλουν ανάλογα ευθυγραμμισμένες αναφορές.
Τέλος, οι εταιρείες θα πρέπει επίσης να συνυπολογίσουν στον σχεδιασμό και την προετοιμασία τους την ανεξάρτητη υποχρεωτική διασφάλιση των σχετικών εκθέσεων που προϋποθέτει η CSRD.
Τελικές σκέψεις
Οι εταιρείες μπορούν να αποκτήσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα επανεξετάζοντας την CSRD, όχι ως απλό εργαλείο συμμόρφωσης, αλλά να την αξιοποιήσουν ως καθοδήγηση για την ενσωμάτωση κινδύνων και ευκαιριών που σχετίζονται με τα θέματα ESG στην εταιρική στρατηγική και την υποβολή εκθέσεων αειφορίας.
Η υποβολή αναφορών σχετικά με τις επιδόσεις που σχετίζονται με τη βιωσιμότητα θα είναι ζωτικής σημασίας για τις εταιρείες, καθώς θα πρέπει να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των επενδυτών και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, οι οποίοι πλέον λαμβάνουν όλο και περισσότερο υπόψη τις επιδόσεις των εταιρειών σε θέματα ESG. Η διαφάνεια σχετικά με την αντιμετώπιση ζητημάτων βιωσιμότητας σε έναν οργανισμό οικοδομεί εμπιστοσύνη με επενδυτές και καταναλωτές, ενώ παράλληλα, προάγει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και ανθεκτικότητα μιας εταιρείας.
Παρόλο που οι περισσότερες εταιρείες στην Κύπρο δεν θα έχουν υποχρέωση να υποβάλουν σχετικές αναφορές μέχρι το 2026, είναι σημαντική η απόδειξη των ηθικών και κοινωνικά υπεύθυνων επιχειρηματικών πρακτικών τους σε επενδυτές, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και καταναλωτές. Βιομηχανίες υψηλού αντίκτυπου όπως η ενέργεια, οι τηλεπικοινωνίες, οι φαρμακευτικές και οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, βρίσκονται στο στόχαστρο επενδυτών και καταναλωτών, επομένως θα υπόκεινται θεωρητικά στις ίδιες κανονιστικές υποχρεώσεις. Το 2025 δεν είναι μακριά – όσο πιο γρήγορα οι επιχειρήσεις αρχίσουν να προετοιμάζονται για την CSRD, τόσο πιο εύκολο θα είναι για αυτές να υποβάλουν τις αναφορές τους όταν τεθεί σε ισχύ η Οδηγία.
* Manager Risk Consulting | KPMG ESG KPMG Κύπρου
