Συχνά παρίσταται ανάγκη ανανέωσης του κλητηρίου εντάλματος αγωγής, το οποίο ισχύει για 12 μήνες από της καταχώρησής του, διότι παρ’ όλες τις προσπάθειες του ενάγοντα δεν έγινε κατορθωτή η επίδοσή του προς τον εναγόμενο ή προς εναγόμενο, όταν είναι περισσότεροι από ένας στην αγωγή. Στην τελευταία περίπτωση, η ανανέωση θα αφορά τον εναγόμενο προς τον οποίον η επίδοση δεν έγινε. Η επίδοση γίνεται προσωπικά ή στον τόπο κατοικίας ή εργασίας του εναγόμενου ή, εάν είναι εταιρεία, στο εγγεγραμμένο γραφείο της.

Με άδεια του Δικαστηρίου μπορεί να διαταχθεί υποκατάστατη επίδοση με άλλον τρόπο, αρκεί να διασφαλίζεται ότι ο εναγόμενος θα λάβει γνώση του κλητηρίου εντάλματος της αγωγής που έχει εγερθεί εναντίον του. Σε περίπτωση που το κλητήριο ένταλμα επιδοθεί σε εναγόμενο μετά την πάροδο 12 μηνών από την καταχώρηση και έκδοση του, η επίδοση θεωρείται παρατυπία η οποία θεραπεύεται εάν καταχωρηθεί εμφάνιση χωρίς όρους από τον εναγόμενο. Δικαιούται όμως ο εναγόμενος να καταχωρήσει εμφάνιση υπό διαμαρτυρία και να υποβάλει αίτηση για ακύρωση της επίδοσης που έγινε προς αυτόν, εάν δικαίωμα του επηρεάζεται από την επίδοση, όπως η παραγραφή του αγώγιμου δικαιώματος του ενάγοντα.

Σχετική με το θέμα της ανανέωσης του κλητηρίου εντάλματος είναι η Δ.4 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, που προνοεί ότι κανένα κλητήριο ένταλμα θα ισχύει περισσότερο από 12 μήνες από την ημέρα που εκδίδεται συμπεριλαμβανομένης και της ημέρας εκδόσεως, αλλά, αν σε οποιοδήποτε εναγόμενο που αναφέρεται στο κλητήριο δεν έχει γίνει επίδοση, ο ενάγοντας μπορεί, προτού λήξουν οι 12 μήνες, να ζητήσει, κατόπιν αίτησης διάταγμα για ανανέωση του κλητηρίου εντάλματος.

Το Δικαστήριο, αν ικανοποιηθεί ότι γίνονται λογικές προσπάθειες για να γίνει η επίδοση στον εναγόμενο ή για άλλους λογικούς λόγους, μπορεί να διατάξει όπως το κλητήριο ένταλμα ανανεωθεί για 6 μήνες από την ημέρα ανανέωσης συμπεριλαμβανομένης και μπορεί να γίνεται έτσι από καιρού εις καιρό κατά τη διάρκεια της ισχύος του κλητηρίου εντάλματος.

Με το ζήτημα της ανανέωσης κλητηρίου εντάλματος πραγματεύεται η Δικαστής κα Ν. Ταλαρίδου – Κοντοπούλου στην απόφαση που εξέδωσε την 25.10.2022, στην οποία τόνισε ότι σκοπός της Δ.4 θ.1 είναι να προάγει την προώθηση της δικαστικής διαδικασίας και να εμποδίσει τον ενάγοντα από το να καταχωρήσει την αγωγή του και να την επιδώσει στον εναγόμενο μετά την παρέλευση 12 μηνών και/ή όταν οι συνθήκες για την προώθηση της αγωγής είναι ευνοϊκές μόνο για εκείνον.

Όπως αναφέρει, είναι γι’ αυτόν το λόγο που το Δικαστήριο κατά την εξέταση αίτησης για ανανέωση του κλητηρίου εντάλματος εξετάζει, πρώτον, ποιοι είναι οι λόγοι της μη επίδοσης της αγωγής και δεύτερον, κατά πόσο ο εναγόμενος στην περίοδο των 12 μηνών έχει καταβάλει εύλογες προσπάθειες για να επιδώσει την αγωγή. Αυτό που το Δικαστήριο εξετάζει στην ουσία, είναι κατά πόσο ο ενάγοντας έχει εκμεταλλευτεί τον χρόνο που έχει περάσει για να προωθήσει την αγωγή.

Πρόσθετα, αναφέρει, το Δικαστήριο εξετάζει κατά πόσο επηρεάζονται κεκτημένα δικαιώματα του εναγόμενου προτού δώσει παράταση στην περίοδο των 12 μηνών ακόμη και όταν η αίτηση για ανανέωση γίνει πριν την παρέλευση των 12 μηνών. Ο εναγόμενος αποκτά τέτοια δικαιώματα όταν παραγράφεται το δικαίωμα του ενάγοντα να καταχωρήσει την αγωγή λόγω της παρέλευσης του χρόνου. Σύμφωνα με τη Δ.4 θ.1 ο χρόνος που λογίζεται για να διαπιστωθεί κατά πόσο το δικαίωμα του ενάγοντα να καταχωρήσει την αγωγή έχει παραγραφεί, είναι από την ημέρα που ανανεώνεται το κλητήριο ένταλμα και όχι από την ημέρα που αρχικά καταχωρήθηκε η αγωγή.

Το Δικαστήριο κατέληξε ότι η νομολογία έχει διαμορφώσει ορισμένες βασικές αρχές που διέπουν την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου να εγκρίνει ή να αρνηθεί την ανανέωση κλητηρίων ενταλμάτων των οποίων η ισχύς έχει εκπνεύσει. Η επικρατέστερη προσέγγιση βασίζεται σε μια θεμελιώδους σημασίας διάκριση μεταξύ δύο κατηγοριών. Η πρώτη περιλαμβάνει τις περιπτώσεις στις οποίες είτε κατά το χρόνο που εκπνέει η ισχύς του εντάλματος, είτε κατά το χρόνο της καταχώρησης της αίτησης, το αγώγιμο δικαίωμα του ενάγοντα έχει νομοθετικά ή συμβατικά παραγραφεί. Η δεύτερη περιλαμβάνει τις περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν υπεισέρχεται θέμα παραγραφής του αγώγιμου δικαιώματος του ενάγοντα, είτε κατά το χρόνο που αναμένεται να λήξει η ισχύς του εντάλματος, είτε κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης για ανανέωση, αν καταχωρήθηκε μετά που το ένταλμα έχει λήξει.

* Δικηγόρος στη Λάρνακα