Πρόσφατα ανακοινώθηκε επίσημα ότι η απασχόληση στην Κυβέρνηση τον Ιούλιο του 2022 αυξήθηκε κατά 161 άτομα (0,3%) σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2021 και έφτασε τα 53.118 άτομα. Στο μόνιμο προσωπικό καταγράφηκε μείωση κατά 697 άτομα (-2,6%), από 26.599 σε 25.902 άτομα. Στο έκτακτο προσωπικό καταγράφηκε αύξηση κατά 824 άτομα (4,6%) φθάνοντας τα 18.722 σε σχέση με 17.898 άτομα τον Ιούλιο του 2021.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, αύξηση έχει καταγραφεί σε όλες τις κατηγορίες προσωπικού, με εξαίρεση το προσωπικό των Δυνάμεων Ασφαλείας (μείωση -1,9%). Η μεγαλύτερη αύξηση παρουσιάζεται στο προσωπικό της Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας (2,3%) και οφείλεται σε αύξηση του έκτακτου προσωπικού (9,9%).

 

53.118 κρατικοί υπάλληλοι

Σήμερα οι κυβερνητικοί υπάλληλοι ανέρχονται σε 53.118 σε σύγκριση με 52.880 το 2021. Είναι δηλαδή αυξημένοι κατά 238 σε σχέση με το περσινό έτος. Το ερώτημα είναι πού θα φθάσει ο αριθμός των κυβερνητικών υπαλλήλων στο τέλος του έτους, καθώς πολλές είναι οι διαδικασίες προσλήψεων που βρίσκονται σε εξέλιξη. Σημειώστε πως τα στοιχεία για την Κυβέρνηση -όπως είναι ο επίσημος όρος- δεν περιλαμβάνονται οι ημικρατικοί οργανισμοί και οι λεγόμενοι «Μη Κερδοσκοπικοί Οργανισμοί». Περιλαμβάνονται μόνο η Δημόσια Υπηρεσία, η Εκπαιδευτική Υπηρεσία, η Αστυνομία, η Πυροσβεστική Υπηρεσία, οι ωρομίσθιοι κυβερνητικοί εργάτες και οι Δυνάμεις Ασφαλείας. Στα συνολικά στοιχεία που αφορούν στην Κεντρική Κυβέρνηση περιλαμβάνονται και οι «Μη Κερδοσκοπικοί Οργανισμοί».

 

Προεκλογικές προσλήψεις 

Γενικά οι εκάστοτε κυβερνήσεις προωθούν προσλήψεις κατά το έτος που προηγείται των προεδρικών εκλογών. Και όντως οι αριθμοί το αποδεικνύουν. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύει η Στατιστική Υπηρεσία, πριν τις προηγούμενες προεδρικές εκλογές, το 2017 οι υπάλληλοι στην Κυβέρνηση αυξήθηκαν κατά 2081. Από 54.620 το 2016 ανήλθαν το 2017 στους 56.620. 

Πριν τις προεδρικές εκλογές του 2013 η εικόνα ήταν αντίστροφη. Οι κυβερνητικοί υπάλληλοι μειώθηκαν κατά 1042, από 57.689 το 2011 σε 56.647 το 2012. Αυτό συνέβη καθώς τότε πολλοί κρατικοί υπάλληλοι αφυπηρέτησαν πρόωρα υπό τον φόβο της φορολόγησης του εφάπαξ τους. 

Πριν τις προεδρικές εκλογές του 2008 οι κρατικοί υπάλληλοι αυξήθηκαν κατά 1974 από 50.827 το 2006 σε 52.801 το 2007. Αύξηση παρατηρήθηκε και πριν τις προεδρικές εκλογές του 2003. Οι κρατικοί υπάλληλοι αυξήθηκαν κατά 1610 από 44.357 το 2001 σε 45.967 το 2002. Αύξηση καταγράφηκε και πριν τις προεδρικές εκλογές του 1998. Από 39.247 το 1996 αυξήθηκαν σε 40.303 το 1997, μια αύξηση της τάξης των 1056 υπαλλήλων.

 

3.643 περισσότεροι επί Αναστασιάδη

Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι καμία κυβέρνηση δεν απέφυγε τον πειρασμό των προσλήψεων και της εξυπηρέτησης ημετέρων. Η Κυβέρνηση Αναστασιάδη κατά την πρώτη θητεία της παρέλαβε το 2013 μια κρατική κεντρική μηχανή με 49.475 και την παρέδωσε το 2018, με 51.818. Δηλαδή με 2.343 υπαλλήλους παραπάνω κι αυτό σε μια πενταετία όπου τα πρώτα χρόνια επικρατούσε μορατόριουμ προσλήψεων λόγω μνημονίου. Μέχρι στιγμής, κατά τη δεύτερη θητεία της, ο αριθμός των κρατικών υπαλλήλων είναι αυξημένος κατά 1300 (2018, 51.818 – Ιούλιος 2022, 53.118). Από 2013 μέχρι σήμερα οι δύο Κυβερνήσεις Αναστασιάδη αύξησαν τους κυβερνητικούς υπαλλήλους κατά 3.643. Σημειώστε ότι τα πρώτα χρόνια της διακυβέρνησης Αναστασιάδη ο αριθμός των κρατικών υπαλλήλων είχε μειωθεί λόγω του μορατόριουμ στις προσλήψεις και του κύματος πρόωρων αφυπηρετήσεων εξαιτίας του φόβου φορολόγησης του εφάπαξ φιλοδωρήματος. 

 

Μέχρι +2043 επί Χριστόφια

Η Κυβέρνηση Χριστόφια παρέδωσε την κρατική μηχανή με λιγότερους υπαλλήλους από ό,τι την παρέλαβε, ωστόσο αυτό δε δείχνει την πραγματική εικόνα και την αύξηση των κρατικών υπαλλήλων κατά τη θητεία της. Η μείωση το 2012 – 2013 οφειλόταν στο μεγάλο αριθμό των κρατικών υπαλλήλων που αποχώρησαν φοβούμενοι τη φορολόγηση του εφάπαξ φιλοδωρήματός τους. Η Κυβέρνηση Χριστόφια παρέλαβε το 2008 μια κρατική μηχανή με 50.155 υπαλλήλους και μέχρι το 2011 την ανέβασε στους 52.198, μια αύξηση 2043 υπαλλήλων. Ακολούθως, λόγω των πολλών αφυπηρετήσεων, ο αριθμός του μειώθηκε το 2012 στις 51.153 και το 2013 στις 49.475.    

 

­Η αύξηση επί Τάσσου και Κληρίδη

Ούτε ο Τάσσος Παπαδόπουλος δεν απέφυγε την πεπατημένη. Μάλιστα επί θητείας του παρουσιάζεται η δεύτερη μεγαλύτερη αύξηση στον αριθμό των κρατικών υπαλλήλων κατά τις τελευταίες πέντε πενταετίες. Η Κυβέρνηση Παπαδόπουλου παρέλαβε το 2003 μια κρατική μηχανή με 45.180 υπαλλήλους και την παράδωσε το 2008 με 50.155 υπαλλήλους, μια αύξηση 4.975 υπαλλήλων.

Η πιο μεγάλη αύξηση της 25ετίας καταγράφηκε κατά τη διακυβέρνηση Γλαύκου Κληρίδη. Παρέλαβε το 1998 μια κεντρική κυβέρνηση με 39.825 κρατικούς υπαλλήλους και την παρέδωσε το 2003 με 45.180, μια αύξηση 5.355 υπαλλήλων.

 

€1,82 δισ. για μισθούς κρατικών

Γενικότερα οι κρατικοί υπάλληλοι αυξήθηκαν αυτά τα 25 χρόνια (1998 – Ιούλιος 2012) κατά 13.293. Από 39.825 σε 53.118, μια αύξηση της τάξης των 33,3%. Την ίδια στιγμή περισσότερα από ένα στα τρία ευρώ αφορά δαπάνες για το προσωπικό. Συγκεκριμένα, με βάση τα στοιχεία του προϋπολογισμού για το 2022, οι δαπάνες προσωπικού ανέρχονται σε 3,06 δισ. ευρώ από ένα σύνολο δαπανών ύψους 8.39 δισ. ευρώ (εξαιρουμένων των δαπανών για αποπληρωμή δανείων). Οι συνολικές δαπάνες προσωπικού περιλαμβάνουν τις δαπάνες για το μισθολόγιο των κρατικών υπαλλήλων και ωρομίσθιου προσωπικού, των κρατικών αξιωματούχων, τις συντάξεις και τα φιλοδωρήματα και τις συνεισφορές στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, στο Γενικό Σχέδιο Υγείας και σε άλλα ταμεία. 

Σε ό,τι αφορά πιο συγκεκριμένα τις δαπάνες προσωπικού των κρατικών υπαλλήλων, αυτές το 2019 ήταν €1,57 δισ., το 2010 €1,61 δισ., το 2021 €1,76 δισ., ενώ για το 2022 προϋπολογίστηκαν δαπάνες €1,82 δισ.

 

Μύρια κακά έπονται μιας κακής πρόσληψης

Οι αριθμοί, λέγεται, λένε πάντα την αλήθεια. Και στη συγκεκριμένη περίπτωση δείχνουν πως καμία κυβέρνηση δεν απέφυγε το λούκι των προσλήψεων. Όλες, από το 1998 μέχρι σήμερα που υπάρχουν καταγραμμένα συγκεντρωτικά στοιχεία, αύξησαν τον αριθμό των κρατικών υπαλλήλων. Οι προσλήψεις και οι προαγωγές ημετέρων ήταν και είναι μία από τις γάγγραινες που ταλανίζουν αυτό τον τόπο και αυτή την κοινωνία. Το ζήτημα των προσλήψεων κατά τρόπο αναξιοκρατικό δεν είναι μία απλή πράξη τακτοποίησης ημέτερων. Ένα άτομο που δεν έχει τα προσόντα και τις δεξιότητες να χειριστεί τα θέματα της θέσης για τον οποία προσλήφθηκε, η ζημιά που προκαλεί και το κόστος στην κοινωνία δεν περιορίζεται στο μισθό του και τα άλλα ωφελήματά του.

Επεκτείνεται σε όσα δεν κάνει, σε όσα κάνει λάθος και σε όσα αλυσιδωτά προκύπτουν. Πολλές φορές μάλιστα με τραγικά αποτελέσματα!

*Δημοσιογράφος (panicoscharal.j@jmail.com)