«Γλώσσα…το μεγαλειώδες και μοναδικό δημιούργημα του ανθρώπου. Μόνο ο άνθρωπος έχει αυτό το πλεονέκτημα έναντι όλων των εμβίων της γης. Αντίστοιχα ο κόσμος και τα πράγματα είναι γέννημα της γλώσσας και του χρόνου. Στην αρχή, ο ήχος που πρωτόβγαλε ο άνθρωπος από τις φωνητικές του χορδές. Ο ήχος μεταβλήθηκε σε φθόγγους με διακυμάνσεις ώσπου να γεννηθούν οι λέξεις με τον συγκερασμό των φθόγγων. Και οι λέξεις δίδουν όνομα στα πράγματα, μεταδίδουν όμως και τις υψηλότερες σκέψεις, συγκινήσεις και διανοήσεις του ανθρώπου».
Στη συνέχει επαινείται το κολοσσιαίο, όπως χαρακτηρίζεται, έργο των μεταφραστών, που συντελεί στην κατανόηση των διαφορετικών γλωσσών και βεβαίως πολιτισμών.
«Η γλώσσα όμως, δημιούργημα του νου, όταν είναι άγνωστη χρειάζεται τη μεσολάβηση του μεταφραστή. Θυμίζω αυτό που είπα στην αρχή, ότι δηλαδή το μειονέκτημα αυτό της γλώσσας είναι φαινομενικό. Και τούτο γιατί η γλώσσα κάθε λαού είναι το σημαντικότερο στοιχείο της ταυτότητας του, σημείο αναφοράς της καταγωγής και πολιτισμού του. Γι’ αυτό και πρέπει να τυγχάνει απόλυτου σεβασμού».
Μετά γίνεται σύντομη αναφορά στην ιστορία του τόπου μας, για να συνδεθεί αυτή με τη «δεσπόζουσα» γλώσσα των κατοίκων που είναι η ελληνική. Ακολουθεί αναφορά στο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα Δικαστήρια μας, όταν οι διάδικοι είναι αλλοδαποί και πρέπει, καθώς είναι δικαίωμα τους, τα λεγόμενα τους να μεταφράζονται, οπόταν οι διαδικασίες αργοπορούν. Εφαρμόζεται όμως το δικαίωμα των διαδίκων να κατανοούν όσα λέγονται στην υπόθεση τους.
Παραθέτουμε ορισμένες περικοπές από το κείμενο:
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση ειδικότερα το δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ευαίσθητο στην πολυγλωσσία, και με πλήρη σεβασμό στην πραγματικότητα αυτή, δέχεται τα νομικά ερωτήματα από τα εθνικά δικαστήρια των κρατών μελών και τις προσφυγές διατυπωμένα στη γλώσσα του κράτους μέλους. Η διαδικασία αυτή δεν συνιστά μια τυπολατρική εφαρμογή ενός κανονισμού του Δικαστηρίου. Είναι η συνειδητή αναγνώριση της απόλυτης ισότητας των κρατών μελών μεταξύ τους, των πολιτών τους, αλλά είναι και πεποίθηση πως ο σεβασμός στις διαφορετικές γλώσσες των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης οδηγεί στην ειρηνική συμβίωση και ευημερία των λαών».
«Να μου επιτραπεί και μια παρατήρηση. Θα βοηθηθεί η συλλειτουργία των γλωσσών αν στον λόγο προφορικό ή γραπτό, επικρατήσει ολιγολογία και ακρίβεια. Σε αυτό βοηθά νομίζω και η καλλιέργεια της γλώσσας με το διάβασμα έργων μεγάλων συγγραφέων και λογοτεχνών. Αυτοί είναι οι δημιουργοί της γλώσσας. Γλώσσα γλαφυρή, ακριβής και απλή. Αυτό θα βοηθήσει και το έργο των μεταφραστών. Για να συνεννοούμαστε και να συνυπάρχουμε δηλαδή». Και συνεχίζει:
«Θα με ανεχθείτε ακόμα λίγο για την περιγραφή ενός φανταστικού επεισοδίου. Αν άκουγε ο Μότσαρτ τα τραγούδια της φυλής Μαορί, το θείο ταλέντο και μεγαλοφυΐα του θα τον οδηγούσε αμέσως στο πιάνο για να τα μεταφέρει σε παρτιτούρα, συνθέτοντας μια εξαίσια μελωδική-ρυθμική μουσική με τέλεια αντίστιξη. Και η μουσική αφηρημένη όπως είναι θα συγκινεί όλα τα έθνη της υφηλίου. Κανείς όμως δεν θα γνωρίζει τους στίχους των τραγουδιών. Η γλώσσα είναι δημιούργημα του νου, αναγνωρίζονται όμως οι έννοιες της εφόσον μεταφραστούν. Ο ιθαγενής λοιπόν της φυλής Μαορί, αν εμφανιστεί ενώπιον Δικαστηρίου το οποίο εφαρμόζει τα θεμελειώδη δικαιώματα θα μιλήσει τη γλώσσα της φυλής του. Λαμπρύνεται έτσι η ιδέα της δικαιοσύνης όπως η μουσική του Μότσαρτ, έστω σε μικρότερη γεωγραφική και εθνοτική εμβέλεια».
«Πρωτιά σε αυτή την υψηλή ιδέα της χρήσης δηλαδή της πολυγλωσσίας ως ατομικό ανθρώπινο δικαίωμα επικοινωνίας και αλληλοεκτίμησης πολιτισμών, έχει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο με τις 24 γλώσσες των 27 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
*Πρώην Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου. – Μερικά αποσπάσματα από το κείμενο του κ. Αρτεμίδη που έχει αναρτηθεί και στην ιστοσελίδα του Ανωτάτου Δικαστηρίου με θέμα την πολυγλωσσία που χρησιμοποιούν όλα τα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αποτελεί συστατικό στοιχείο της Δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου. Η εκπροσώπηση της χώρας μας έγινε μετά από σχετική πρόσκληση των αρμοδίων οργάνων του ΔΕΕ, στον Χρίστο Αρτεμίδη, πρώην Πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Όλα τα κείμενα έχουν μεταφραστεί στις 24 γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης γιόρτασε πρόσφατα τα 70χρόνια από την ίδρυση του. Το ΔΕΕ ανέθεσε σε μια προσωπικότητα από κάθε κράτος μέλος τη συγγραφή κειμένου για το συγκεκριμένο.
