Τίποτα δεν θυμίζει πια την Αγιά Σοφιά στην Κωνσταντινούπολη, όπως ήταν ως μουσείο.
Το ιστορικό μνημείο είναι πλέον αγνώριστο! Αυτό βεβαιώνει το ρεπορτάζ, που πρόβαλε η ΕΡΤ. Η ανταποκρίτρια της ΕΡΤ στην Κωνσταντινούπολη, Αριάνα Φερεντίνου, επισκέφθηκε τον χώρο, κατέγραψε τη σημερινή εικόνα του μοναδικού μνημείου και μίλησε με επισκέπτες.
Τα σύμβολα του Χριστιανισμού και τα σπάνια ψηφιδωτά έχουν καλυφθεί και τίποτε στο εσωτερικό του ναού δεν θυμίζει τον χαρακτήρα που είχε ως παγκόσμιο μνημείο.
Η ανταποκρίτρια της ΕΡΤ διαπίστωσε ησυχία, καμία σχέση με τη βοή και τις κραυγές του πλήθους των 350.000 πιστών, που έσπευσαν να προσευχηθούν στο πρώτο ναμάζι στο οποίο ήταν παρών ο Ταγίπ Ερντογάν.
Η Αριάνα Φερεντίνου, περιγράφει στο ρεπορτάζ: «προς την είσοδο, είδαμε ότι ο χώρος αριστερά και δεξιά της εισόδου, είχε χωριστεί. Δεκάδες χαλάκια για την προσευχή, για όσους δεν χωράνε μέσα στην Αγιά Σοφιά. Αριστερά οι γυναίκες, δεξιά οι άνδρες. Παντού αστυνομικοί. Στην είσοδο του μνημείου, δεν μας σταματούν για έλεγχο παρά μόνο για να μας δώσουν την υποχρεωτική μαντήλα, για να μπούμε. Δεν πιστεύουμε την τύχη μας».
Στον έσω νάρθηκα, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της ίδιας, έχουν τοποθετηθεί τα οριζόντια ράφια για τα παπούτσια των επισκεπτών. «Όποιος μπει στον κυρίως χώρο πρέπει να βγάλει τα παπούτσια του όπως επιβάλλει το Ισλάμ. Κάνουμε και εμείς το ίδιο».
Η πρώτη της αίσθηση η κλειστοφοβία. «Τα πάντα καλυμμένα με ύφασμα. Το περίφημο ψηφιδωτό της ένθρονης Παναγίας της Βρεφοκρατούσας ψηλά στην αψίδα του ναού, που έβλεπε κανείς μόλις έμπαινε, είναι τώρα καλυμμένο με λωρίδες από καραβόπανο. Όλα τα χριστιανικά σύμβολα έχουν καλυφθεί, ακόμη και οι σκαλωσιές από σκούρο κόκκινο πανί. Το χοντρό μάλλινο χαλί, σε πετρόλ χρώμα καλύπτει όλο το υπέροχο μαρμάρινο δάπεδο με τους μοναδικούς κυματισμούς».
Η Αριάνα Φερεντίνου, επισημαίνει πως: «Μόνο το ομφάλιο έχει μείνει ακάλυπτο, εκεί που στέφονταν οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες, ένα κιγκλίδωμα το προστατεύει. Ζητάμε να πάμε πάνω στον γυναικωνίτη για να δούμε τουλάχιστον αν το υπέροχο ψηφιδωτό της Δέησης είναι ακάλυπτο. Η είσοδος στον γυναικωνίτη, απαγορεύεται».
Στο ρεπορτάζ η δημοσιογράφος ανέφερε μεταξύ άλλων: «Μέσα στον κυρίως ναό, άνθρωποι κάθε ηλικίας, κυρίως Τούρκοι πιστοί που έρχονται να προσευχηθούν στο νέο τζαμί της Πόλης. Επίσης, μουσουλμάνοι από το εξωτερικό, από την Αγγλία, από τη Γερμανία, από την ΝΑ Ασία, από τις Αραβικές χώρες. Όταν ρωτάμε, αν ξέρουν ότι το κτήριο χτίστηκε ως εκκλησία, πριν τη γέννηση του Μωάμεθ, μας απαντούν “Ο Σουλτάνος Μωάμεθ, που πήρε την Πόλη, μας το άφησε ως κληροδότημα”. Κάποιοι άλλοι όμως θα ήθελαν τα χριστιανικά σύμβολα, οι αγιογραφίες και τα ψηφιδωτά να είναι ανοικτά για να υπάρχει ειρήνη ανάμεσα στις θρησκείες».
Και ο επίλογος του ρεπορτάζ: «Από τα 100 παράθυρα του “Μεγάλου Τζαμιού της Αγίας Σοφίας”, οι ακτίνες του ηλίου δεν στέλνουν πια το ίδιο φως».
Η Παναγία Σουμελά
Η λήξη των εργασιών ανακαίνισης και το άνοιγμα της Μονής της Παναγίας Σουμελά για επίσκεψη και της Αγίας Σοφίας Τραπεζούντας (τέμενος από το 2013) για μουσουλμανική προσευχή έγινε παρόντος του Τούρκου υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού, Νουρί Έρσοϊ. Ο κ. Έρσοϊ είπε ότι στη Μονή Σουμελά έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες αποκατάστασης σε έναν τομέα που αντιστοιχεί στο 65% της συνολικής έκτασης, οι οποίες συμπεριέλαβαν μία σειρά από έρευνες που προηγήθηκαν και έργα γεωλογικά, γεωτεχνικά, τοπογραφικά, συντήρησης και αποκατάστασης.
Κατά τη διάρκεια των εγκαινίων στη Μονή Σουμελά, πραγματοποιήθηκε απ’ ευθείας σύνδεση με τον Τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος απηύθυνε μήνυμα. Ο Ερντογάν ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι «οι Ορθόδοξοι πολίτες μας» θα μπορέσουν στις 15 Αυγούστου να τελέσουν λειτουργία στην Παναγία Σουμελά.
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο ανακοίνωσε ότι τελικά δόθηκε χθες η άδεια από τις τουρκικές Αρχές για την τέλεση Θείας Λειτουργίας τον Δεκαπενταύγουστο στην Παναγία Σουμελά. Αρχικά δεν είχε δοθεί άδεια, «λόγω της συνεχιζόμενης πανδημίας του κορωνοϊού».
