Καρκίνος: Νέοι θεραπευτικοί συνδυασμοί φέρνουν ελπίδα – Τι έδειξαν οι μελέτες για προστάτη και πάγκρεας

Περισσότερος χρόνος χωρίς επιδείνωση της νόσου για ασθενείς με καρκίνο του παγκρέατος και μικρότερος κίνδυνος μετάστασης ή θανάτου για άνδρες με καρκίνο του προστάτη.

Δύο νέοι θεραπευτικοί συνδυασμοί, δύο διαφορετικές μορφές καρκίνου και αποτελέσματα που ανοίγουν νέες προοπτικές στην αντιμετώπιση της νόσου.

Το ενδιαφέρον στην προκειμένη περίπτωση δεν βρίσκεται στην ανακάλυψη κάποιου νέου φαρμάκου, αλλά στον τρόπο με τον οποίο συνδυάζονται θεραπευτικές επιλογές που ήδη χρησιμοποιούνται στην ογκολογία, με στόχο να επιτευχθούν καλύτερα αποτελέσματα για τους ασθενείς.

Οι αριθμοί που προκύπτουν από τις δύο κλινικές μελέτες είναι ενθαρρυντικοί. Στη μία περίπτωση, ο διάμεσος χρόνος χωρίς εξέλιξη ή επανεμφάνιση του καρκίνου αυξήθηκε από τους 6,3 στους 11,9 μήνες. Στην άλλη, το ποσοστό των ασθενών που παρουσίασαν μετάσταση ή απεβίωσαν μέσα σε τέσσερα χρόνια περιορίστηκε από το 11% στο 5%.

Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ιατρικής Ογκολογίας (ESMO 2026), στη Μαδρίτη, και αναδείχθηκαν εκ νέου μέσα από ενημέρωση του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ στις 30 Οκτωβρίου.

Καρκίνος παγκρέατος: Κέρδος σχεδόν έξι μηνών

Ο καρκίνος του παγκρέατος παραμένει μία από τις πιο δύσκολες μορφές καρκίνου στην αντιμετώπισή του. Η επιθετική συμπεριφορά της νόσου και οι περιορισμένες θεραπευτικές δυνατότητες σε αρκετές περιπτώσεις καθιστούν ιδιαίτερα σημαντική κάθε εξέλιξη που μπορεί να προσφέρει περισσότερο χρόνο στους ασθενείς.

Σε αυτό το πεδίο επικεντρώθηκε η κλινική μελέτη φάσης 2, με την ονομασία MASTERPLAN, στην οποία συμμετείχαν 74 ασθενείς με υψηλού κινδύνου εντοπισμένο καρκίνο του παγκρέατος.

Οι ερευνητές εξέτασαν κατά πόσο η προσθήκη στοχευμένης ακτινοθεραπείας στη χημειοθεραπεία θα μπορούσε να βελτιώσει τα αποτελέσματα της αντιμετώπισης.

Η διαφορά που καταγράφηκε ήταν αξιοσημείωτη.

Ο διάμεσος χρόνος χωρίς εξέλιξη ή επανεμφάνιση της νόσου έφθασε τους 11,9 μήνες στους ασθενείς που έλαβαν τον συνδυασμό, έναντι 6,3 μηνών σε όσους υποβλήθηκαν μόνο σε χημειοθεραπεία.

Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η αριθμητική διαφορά στη διάμεση συνολική επιβίωση, η οποία έφθασε τους 22 μήνες στην ομάδα του συνδυασμού, έναντι 14 μηνών στην ομάδα σύγκρισης.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα στοιχεία για την τοπική ή περιοχική επανεμφάνιση της νόσου. Στους 12 μήνες, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 20,2% στην ομάδα που έλαβε τη συνδυασμένη θεραπεία, έναντι 52% στην ομάδα της χημειοθεραπείας.

Με άλλα λόγια, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η προσθήκη ακτινοθεραπείας συνδέθηκε με καλύτερο έλεγχο της νόσου στην περιοχή όπου είχε εμφανιστεί ο καρκίνος.

Τα αποτελέσματα, ωστόσο, δεν σημαίνουν ότι έχει βρεθεί μια νέα καθιερωμένη θεραπεία. Η μελέτη ήταν σχετικά μικρή και ολοκληρώθηκε με λιγότερους συμμετέχοντες από όσους είχαν αρχικά προγραμματιστεί. Συνεπώς, απαιτούνται μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές για να επιβεβαιωθεί το όφελος και να προσδιοριστεί ποιοι ασθενείς μπορούν να επωφεληθούν περισσότερο.

Καρκίνος προστάτη: Από το 11% στο 5%

Εξίσου ενδιαφέροντα είναι τα αποτελέσματα της δεύτερης μελέτης, η οποία αφορά άνδρες με πολύ υψηλού κινδύνου εντοπισμένο ή τοπικά προχωρημένο καρκίνο του προστάτη.

Πρόκειται για ασθενείς στους οποίους, παρά τη θεραπεία, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος η νόσος να εξαπλωθεί σε άλλα σημεία του σώματος.

Οι ερευνητές εξέτασαν την προσθήκη του darolutamide στη συνήθη αντιμετώπιση, η οποία περιλαμβάνει ορμονοθεραπεία και ακτινοθεραπεία.

Το darolutamide είναι φάρμακο που εμποδίζει τη δράση των ανδρογόνων στα καρκινικά κύτταρα, περιορίζοντας ένα από τα ερεθίσματα που μπορούν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη του καρκίνου του προστάτη.

Τα αποτελέσματα της μελέτης DASL-HiCaP, στην οποία συμμετείχαν 1.106 ασθενείς, έδειξαν ότι, σε διάστημα τεσσάρων ετών, το ποσοστό των ασθενών πουπαρουσίασαν μετάσταση ή απεβίωσαν ήταν 5% στην ομάδα που έλαβε τον νέο συνδυασμό, έναντι 11% στην ομάδα σύγκρισης.

Πρόκειται για διαφορά έξι ποσοστιαίων μονάδων, η οποία αποκτά ιδιαίτερη σημασία εάν ληφθεί υπόψη ότι η μελέτη επικεντρώθηκε σε ασθενείς με αυξημένο κίνδυνο επιδείνωσης της νόσου.

Το φάρμακο δεν είναι καινούριο. Εκείνο που εξετάζεται είναι κατά πόσο η προσθήκη του σε συγκεκριμένο στάδιο της θεραπείας μπορεί να προσφέρει πρόσθετη προστασία έναντι της εξέλιξης του καρκίνου.

Προς το παρόν, πάντως, τα δεδομένα παραμένουν ενδιάμεσα. Η παρακολούθηση των ασθενών συνεχίζεται, ώστε να διαπιστωθεί κατά πόσο το όφελος διατηρείται μακροπρόθεσμα και ποια είναι η επίδραση στη συνολική επιβίωση.