Στο Μουσείο της Arsenal F.C., στο Λονδίνο, υπάρχει, όπως και στο Αρχείο του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών, μία φωτογραφία τραβηγμένη στο Προεδρικό Μέγαρο της Κύπρου, την 1η Ιουνίου 1967. Σε αυτήν, ο Πρόεδρος, Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄, ανταλλάζει χειραψίες και συνομιλεί με παίκτες και παράγοντες της λονδρέζικης ομάδας. H Arsenal βρέθηκε, τότε, στην Κύπρο, ως προσκεκλημένη του ΑΠΟΕΛ και αναμετρήθηκε, φιλικά, με τον ΑΠΟΕΛ, την Ομόνοια, τη Μεικτή Λεμεσού (Απόλλωνα και ΑΕΛ) και τη Σαλαμίνα.
Ο ΑΠΟΕΛ στο Λονδίνο: μία νίκη, μία ήττα και μια ισοπαλία
Προηγήθηκε, από τις 24 Απριλίου έως τις 6 Μαΐου η παρουσία του ΑΠΟΕΛ στο Λονδίνο, για φιλικούς αγώνες με Μεικτή Παροικιακή, Charlton και Arsenal. Οι συγκεκριμένοι αγώνες τελούσαν υπό την αιγίδα της Ελληνικής Κυπριακής Αδελφότητας του Λονδίνου και την υψηλή προστασία του Ύπατου Αρμοστή της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Λονδίνο Κώστα Ασσιώτη.
Χιλιάδες Κύπριοι απόδημοι, επώνυμοι και ανώνυμοι, συνέρρευσαν, μαζί με πλήθος Βρετανούς και 120 εκδρομείς μέλη του ΑΠΟΕΛ στο Hendon Football Ground, το Valley Floyd Road και το Highbury Stadium για τα παιχνίδια.
Η λευκωσιάτικη ομάδα επιβλήθηκε της Μεικτής Παροικιακής με 8-1, ηττήθηκε από την Charlton με 9-0 και απέσπασε ισοπαλία 1-1 από την Arsenal. Η ισοπαλία πανηγυρίστηκε και από τον κυπριακό Τύπο, ο οποίος, υπό θριαμβευτικούς τίτλους, έγραψε για ένα αναπάντεχο και εξόχως τιμητικό αποτέλεσμα απέναντι στους «Κανονιέρηδες της θρυλικής Άρσεναλ». Συγχρόνως, επαινέθηκαν η άριστη άμυνα του ΑΠΟΕΛ και η μαχητικότητα, ο δυναμισμός και η μεθοδικότητα των παικτών του.
Περιγράφοντας αναλυτικά τον αγώνα, ο ανταποκριτής του «Φιλάθλου» Α.Δ. Δράκος επισήμανε: «Η ιαχή ΑΠΟΕΛ γέμισε την ατμόσφαιρα του Highbury και ανέβηκε ψηλά στον ουρανό του Λονδίνου. Εκατοντάδες Κυπρίων μεταναστών και Αγγλοπούλων κατέκλυσαν τον αγωνιστικό χώρο του γηπέδου της Άρσεναλ και περικύκλωσαν τα παιδιά με τις γαλαζοκίτρινες φανέλλες. Το κύπελλο δόθηκε τρόπαιο του κατορθώματος στην Κυπριακή ομάδα και υψώθηκε θριαμβευτικά στα χέρια του Παντέλα. Οι παίκτες ήσαν χαμένοι στις αγκαλιές των μεταναστών, ο Βαρνάβας βρισκόταν στους ώμους των θαυμαστών του κι όλοι, από τον Ύπατο Αρμοστή μέχρι τον τελευταίο Κύπριο και οι Άγγλοι, χειροκροτούσαν την ομάδα που πέτυχε το αδιανόητο, το ΑΠΟΕΛ!!!».
Ο πρόεδρος του ΑΠΟΕΛ Τάκης Σκαρπάρης, αφού εξέφρασε την υπερηφάνεια του για την απόδοση των παικτών και το αποτέλεσμα, εξήγησε τη σημασία της εμπειρίας για το σύνολο και τον κάθε ποδοσφαιριστή ξεχωριστά.
Ομάδα και συνοδοί επέστρεψαν στην Κύπρο στις 6 Μαΐου. Εκπρόσωποι της Κυπριακής Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου (ΚΟΠ), μέλη του ΑΠΟΕΛ και πλήθος οπαδών του επεφύλαξαν αποθεωτική υποδοχή στους «ήρωες ποδοσφαιριστές».
Περιμένοντας την Arsenal
Το απόγευμα της ίδιας ημέρας πραγματοποιήθηκε δημοσιογραφική διάσκεψη στο οίκημα του σωματείου. Σε αυτήν ο Μάρκος Σπανός, γενικός γραμματέας της ΚΟΠ και του ΑΠΟΕΛ, υπογράμμισε τη δημιουργία προοπτικών για στενότερες επαφές ανάμεσα στους Κυπρίους της Αγγλίας και τα σωματεία της Κύπρου καθώς και για ανταλλαγές επισκέψεων ανάμεσα σε κυπριακές και βρετανικές ομάδες. Τέλος, αναφέρθηκε στην επικείμενη έλευση της Arsenal στην Κύπρο –κατόπιν πρόσκλησης από τον ΑΠΟΕΛ και εξασφάλισης άδειας από την ΚΟΠ– για φιλικά παιχνίδια και αναψυχή.
Η σημασία του γεγονότος, αναδείχθηκε και στο Λονδίνο, από τον οργανωτικό γραμματέα της Arsenal, Jack Kelsey, ο οποίος και τόνισε: «Η επίσκεψις του ΑΠΟΕΛ εις Λονδίνον και η κάθοδος της Arsenal εις Κύπρον ισοδυναμούν με χίλιες πολιτικές επισκέψεις μεταξύ των δύο χωρών».
Εξάλλου, το Διοικητικό Συμβούλιο του ΑΠΟΕΛ έλαβε τον κοινό δημοσιογραφικό έπαινο τόσο για την κάθοδο της Arsenal στην Κύπρο όσο και για τις προσιτές τιμές των εισιτηρίων.
H Arsenal στην Κύπρο – η υποδοχή
Η αποστολή της Arsenal –έβδομης, στο ολοκληρωθέν Αγγλικό Πρωτάθλημα– προσγειώθηκε στο Αεροδρόμιο Λευκωσίας το βράδυ της 18ης Μαΐου. Παρόντες στη θερμή υποδοχή ήταν αθλητικοί παράγοντες και πλήθος φιλάθλων.
Χώρος διαμονής των φιλοξενουμένων ήταν το ξενοδοχείο «Famagusta Palace», στην Αμμόχωστο. Η ποδοσφαιρική αποστολή αποτελείτο από 18 παίκτες: C. Addisson, G. Amstrong, T. Coackley, D. Court, J. Furnell, G. Graham, D. Howe, D. Jenkins, G. Johnston, J. McGill, B. McNab, F. McLintock, T. Neill, J. Radford, J. Sammels, Simpson, P. Storey και B. Wilson. Τους συνόδευσαν ο πρόεδρος της ομάδας D. Hill-Wood, ο οργανωτικός γραμματέας J. Kelsey, ο μάνατζερ, ο προπονητής D. Sexton και o βοηθός του. Μαζί έφτασε και ο πρόεδρος της Ελληνικής Κυπριακής Αδελφότητας Σωφρόνιος Μάντης.
Τρεις βρετανικές νίκες και μια ισοπαλία
Ο πρώτος αγώνας διεξήχθη στις 20 Μαΐου στο ΓΣΠ, με αντίπαλο την Ομόνοια, παρουσία των υπουργών Πολύκαρπου Γιωρκάτζη (Εσωτερικών & Άμυνας), Τάσσου Παπαδόπουλου (Εργασίας) και Ανδρέα Αραούζου (Εμπορίου), αξιωματούχων της Βρετανικής Ύπατης Αρμοστείας και χιλιάδων φιλάθλων. Υποκύπτοντας «στην ανωτερότητα της θρυλικής Arsenal», η Ομόνοια ηττήθηκε με σκορ 4-1.
Ακολούθησε, στις 24 Μαΐου, η αναμέτρηση με τη Μεικτή Λεμεσού στο ΓΣΟ, η οποία ολοκληρώθηκε με αποτέλεσμα 7-0 υπέρ της Arsenal. «Η Μεικτή έπαιξε με ενθουσιασμόν και μαχητικότητα· υπέκυψεν όμως φυσιολογικά προ της ανωτερότητος του αντιπάλου της», επισήμανε, χαρακτηριστικά, η «Ελευθερία».
Ο πολυαναμενόμενος αγώνας με τον ΑΠΟΕΛ έλαβε χώρα στο ΓΣΠ, στις 27 Μαΐου, Σάββατο, 4:30 το απόγευμα, παρουσία επισήμων και 8.000 περίπου θεατών. Για τον ΑΠΟΕΛ έπαιξαν οι Χ. Αλωνεύτης, Σ. Ανδρέου, Α. Ασσιώτης, Α. Ευσταθίου, Λ. Λεωνίδου, Λ. Λουκά, Νικάκης, Νίκαρος, Α. Πάκκος, Παντέλας, Μ. Πάπαλλος, Λ. Πούλιας (πρώτος Ελλαδίτης ποδοσφαιριστής του ΑΠΟΕΛ, στο ντεμπούτο με την ομάδα), Σ. Χαριτάκης και Δ. Χιώτης.
Ο αγώνας ολοκληρώθηκε με ισοπαλία 1-1. Η Arsenal άνοιξε το σκορ στο 36ο λεπτό με τον Radford. Η απάντηση έφτασε 10 λεπτά αργότερα, με εύστοχο σουτ του Νίκαρου. Το τρόπαιο του αγώνα, μία βαρύτιμη ασπίδα –χορηγία του αντιπροσώπου των Littlewoods στην Κύπρο A. Giles– απονεμήθηκε, τιμής ένεκεν, στην Arsenal από τον Υπουργό Π. Γιωρκάτζη.
Σε μακροσκελές αφιέρωμα «Ο Φιλελεύθερος» έγραψε: «Απίθανο σε ενθουσιασμό, μαχητικότητα και ποδοσφαιρική αξιωσύνη, το ΑΠΟΕΛ ανέκοψε χθες τη νικηφόρο πορεία της Άρσεναλ με ισοπαλία 1-1. Ύστερα ακριβώς από ένα μήνα υπεχρέωσε για άλλη μια φορά τη μεγάλη Άρσεναλ να το παραδεχθή σαν άξιο αντίπαλο. Το 1-1 του Λονδίνου έχει από χθες ένα αδελφάκι. Το 1-1 της Λευκωσίας. Και τα δύο μαζί γράφονται πολύ τιμητικά στην ιστορία του Κυπριακού ποδοσφαίρου».
Περιγράφοντας γλαφυρά και αξιολογώντας τον αγώνα, ο αθλητικογράφος του «Φιλάθλου» Μ. Αβρααμίδης τόνισε, σε πολυσέλιδο, διθυραμβικό αφιέρωμα: «Εσκόρπισε αφάνταστη χαρά, συγκίνηση και υπερηφάνεια στις τάξεις του μεγάλου κόσμου του ΑΠΟΕΛ και σ’ ολόκληρη την αγνή φίλαθλή μας παράταξη, το πολύ καταπληκτικό, εντυπωσιακό μα δίκαιο 1-1 που έφερε η δημοφιλής πρωτευουσιάνικη ομάδα, παίζοντας ενάντια εις τον θρύλο της Αγγλικής Arsenal. Ομολογουμένως περικλείει αυτό το 1-1 στιγμές ανυπολογίστου ωραιότητος, εξάλλου πανηγυρισμού και εκρηκτικού παλμού για το ποδόσφαιρο του τόπου μας. Συχνά στο ποδόσφαιρο η τεχνική ανωτερότης ηττάται πρακτικώς από τον αγωνιστικό ενθουσιασμό, την σιδηρά πίστη, τον φλογερό αυθορμητισμό, την μαχητικότητα και συνεχή προσπάθεια σ’ όλο τον αγώνα. Καμμιά ενδεκάδα δεν χάνει στον αγωνιστικό χώρο όταν κατεβαίνη για να μην χάση».
Το βράδυ ο Ύπατος Αρμοστής της Μεγάλης Βρετανίας στην Κύπρο Sir Norman Costar παρέθεσε δεξίωση προς τιμήν του ΑΠΟΕΛ και της Arsenal. Σε αυτήν παρέστησαν, επίσης, υπουργοί, παράγοντες της ΚΟΠ και άλλοι αξιωματούχοι.
Η Arsenal έπαιξε και στις 31 Μαΐου, στο ΓΣΕ, με αντίπαλο τη Νέα Σαλαμίνα, παρουσία 6.000 περίπου φιλάθλων. Το τελικό σφύριγμα βρήκε νικητές τους Λονδρέζους, με σκορ 0-2. Όπως γράφτηκε, η λονδρέζικη ομάδα χρειάστηκε να μοχθήσει για τη νίκη απέναντι στην αντίπαλό της, η οποία είχε κάτω από τα δοκάρια τον «αίλουρο διεθνή τερματοφύλακα» Βαρνάβα. Το βράδυ η Νέα Σαλαμίνα δεξιώθηκε την Arsenal στο «Φάληρο».
Η σημασία της καθόδου της Arsenal στην Κύπρο αντανακλάται και στη συνάντηση ποδοσφαιριστών και παραγόντων με τον Πρόεδρο, Αρχιεπίσκοπο Μακάριο Γ΄, στο Προεδρικό Μέγαρο, την 1η Ιουνίου. Την επομένη, η αποστολή αναχώρησε για το Λονδίνο, με τέσσερα κύπελλα και άριστες εντυπώσεις για το νησί.
Υγ.: Στις 3 Ιουνίου 1967 ο ΑΠΟΕΛ, ο οποίος, μετά από 21 αγώνες για το Παγκύπριο Πρωτάθλημα βρισκόταν στη δεύτερη θέση με 52 βαθμούς –όσους και ο Ολυμπιακός, ο οποίος διέθετε καλύτερη αναλογία τερμάτων– έπαιξε το τελευταίο παιχνίδι με αντίπαλο τον Άρη. Παρά την ευρύτερη νίκη της ιστορίας του (17-1), η νίκη (6-1) του Ολυμπιακού επί του Πεζοπορικού του στέρησε το πρωτάθλημα.
*Δρ Ιστορίας Α.Π.Θ.
