Τα ηνία του Υφυπουργείου Πολιτισμού στην Κλέα Παπαέλληνα – Ευχή για σύντομη ολοκλήρωση του νομοσχεδίου για Καθεστώς του Καλλιτέχνη από τη Βασιλική Κασσιανίδου

Παρέλαβε τα ηνία του Υφυπουργείου Πολιτισμού η Κλέα Παπαέλληνα από την Βασιλική Κασσιανίδου, αμέσως μετά την τελετή διαβεβαίωσης των νεών μελών του Υπουργικού Συμβουλίου.

Η απερχόμενη Υφυπουργός, εξέφρασε τις θερμές τις ευχαριστίες προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για την εμπιστοσύνη, καθώς και τους συνεργάτες της και το προσωπικό του Υφυπουργείου. Πρώτη της προτεραιότητα, όπως είπε, ήταν οι άνθρωποι του πολιτισμού, για τους οποίους το Υφυπουργείο άνοιξε τις πόρτες του. Σημείωσε ακόμα ότι στα τρία χρόνια που βρίσκεται στη θέση της, το Υφυπουργείο Πολιτισμού απέκτησε θεσμική ωριμότητα, σαφή προσανατολισμό και διεθνές κύρος.

Ευχήθηκε όπως ολοκληρωθεί σύντομα το νομοσχέδιο για το Καθεστώς του Καλλιτέχνη, με τη συμβολή άλλου Υπουργείου στο οποίο εμπίπτουν κάποια από τα ζητήματα που βρίσκονται ανάμεσα στα αιτήματα των καλλιτεχνών. Ανέδειξε επίσης την ανάγκη για αύξηση του προϋπολογισμού του Υφυπουργείου.

Από την πλευρά της η Κλέα Παπαέλληνα, εξέφρασε τις ευχαριστίες της στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για τη νέα αποστολή που της ανέθεσε και πρόσθεσε ότι ο πολιτισμός αποτελεί μέρος του αγώνα για την εθνική επιβίωση της πατρίδας μας. Απεύθυνε κάλεσμα προς όλους όσους υπηρετούν τον πολιτισμό να εργαστούν από κοινού για να παράξουν έργο.

Αυτούσια η ομιλία της Βασιλικής Κασσιανίδου

«Με την ολοκλήρωση της θητείας μου στο Υφυπουργείο Πολιτισμού, θα ήθελα καταρχήν να εκφράσω τις θερμές μου ευχαριστίες προς τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας που με τίμησε με την εμπιστοσύνη του. Θερμά ευχαριστώ επίσης τους συνεργάτες μου, και ειδικά τα μέλη του γραφείου μου, τις γραμματείς μου και τις συμβούλους μου, που μου παραστάθηκαν με αφοσίωση, συνέπεια και επαγγελματισμό. Ευχαριστώ όλο το προσωπικό του Υφυπουργείου στην Διοίκηση και των τριών τμημάτων του, που θα τα αναφέρω με το όνομά τους γιατί θέλω να ακουστεί η σημασία τους: To Τμήμα Σύγχρονου Πολιτισμού, το Τμήμα Αρχαιοτήτων, το Κρατικό Αρχείο, και η Υπηρεσία Κυπριακής Χειροτεχνίας. Ευχαριστώ επίσης τους αστυνομικούς της φρουράς μου, που τους έβλεπα πιο συχνά από την οικογένειά μου, και που υπηρέτησαν σταθερά την θέση τους με αίσθημα ευθύνης, αξιοπιστία και δυναμισμό. Για λόγους συντομίας και μόνο, θα μου επιτρέψετε να μην αναφέρω ονομαστικά όλους και όλες θα ήθελα και θα έπρεπε να αναφέρω. Να ξέρετε όμως ότι γνωρίζω και εκτιμώ τη συμβολή όλων και του καθενός και της καθεμιάς ξεχωριστά. Όσα καταφέραμε αυτά τα τρία χρόνια ήταν αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας και κοινής πίστης ότι ο πολιτισμός αξίζει να βρίσκεται στον πυρήνα της δημόσιας πολιτικής.

Όταν ανέλαβα τα καθήκοντά μου το καλοκαίρι του 2023, παρέλαβα ένα νεοσύστατο Υφυπουργείο, που βρισκόταν ακόμη στη φάση της οργανωτικής του συγκρότησης και που του έλειπε ένας ολοκληρωμένος στρατηγικός προσανατολισμός. Αυτό είχε ασφαλώς να κάνει με την τότε πρόσφατη ίδρυσή του, και τη σύντομη θητεία των δύο προκατόχων μου οι οποίοι δεν είχαν το χρόνο να προχωρήσουν με μεγάλα βήματα. Σήμερα, τρία χρόνια μετά, πιστεύω ότι το Υφυπουργείο Πολιτισμού διαθέτει πλέον ισχυρότερες δομές, σαφή στρατηγική και συγκεκριμένες προοπτικές για το μέλλον. Πρώτη μας προτεραιότητα ήταν να δημιουργήσουμε τις απαραίτητες διοικητικές δομές και να χαράξουμε μια συνεκτική πολιτιστική πολιτική με ξεκάθαρους στόχους. Δηλαδή, τη στήριξη της σύγχρονης δημιουργίας και των ίδιων των δημιουργών, την προβολή του έργου τους σε ένα ευρύτερο κοινό, την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, την ενίσχυση της πολιτιστικής παιδείας και τη διεθνή προβολή της Κύπρου.

Η πρώτη μας προτεραιότητα ήταν να επενδύσουμε στους ανθρώπους του πολιτισμού. Ανοίξαμε το Υφυπουργείο ώστε όλοι να μπορούν να εκφράσουν τη γνώμη τους και τις ιδέες τους. Παρά τον χαμηλό μας προϋπολογισμό, ενισχύσαμε τα χορηγικά προγράμματα, θεσπίσαμε νέους τρόπους στήριξης για δημιουργούς και πολιτιστικούς φορείς. Μόνο ένα παράδειγμα θα  σας αναφέρω, το πρόγραμμα «Νόστος», που διασώζει και αναδεικνύει τη μνήμη των κατεχόμενων κοινοτήτων, αποδεικνύοντας ότι ο πολιτισμός αποτελεί φορέα ιστορικής συνέχειας και συλλογικής ταυτότητας.

Επενδύσαμε, επίσης, στην πολιτιστική μας κληρονομιά, όχι μόνο ως στοιχείο του παρελθόντος και των πηγών μας, αλλά ως αναπτυξιακό και εθνικό κεφάλαιο. Η ανέγερση του νέου Αρχαιολογικού Μουσείου Κύπρου, η αναβάθμιση των υποδομών σε σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους, ο εκσυγχρονισμός των αρχαιολογικών μουσείων, η αναβάθμιση της Υπηρεσίας Κυπριακής Χειροτεχνίας και η δρομολόγηση της ανέγερσης ενός κτηρίου για το Κρατικό Αρχείο, για παράδειγμα, αποτελούν έργα που θα υπηρετούν τον τόπο για πολλές δεκαετίες, προστατεύοντας την ιστορική μνήμη, ενισχύοντας την έρευνα και δημιουργώντας νέες αναπτυξιακές δυνατότητες. Σημαντικοί ήταν και οι επαναπατρισμοί εκατοντάδων αρχαιοτήτων και οι διεθνείς συνεργασίες μας για την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών. Τέτοιες δράσεις αποκτούν μεγαλύτερη σημασία για την χώρα μας, της οποίας η πολιτιστική κληρονομιά έχει λεηλατηθεί μετά την τουρκική εισβολή.

Πιστέψαμε ακόμη ότι ο πολιτισμός πρέπει να ξεκινά από την εκπαίδευση. Μέσα από το πρόγραμμα «Σχολεία Πρεσβευτές Πολιτισμού – Παιδιά Πρεσβευτές Πολιτισμού» επιχειρήσαμε να οικοδομήσουμε μια νέα σχέση των παιδιών με τον πολιτισμό και την καλλιτεχνική δημιουργία και να δείξουμε ότι η πολιτιστική παιδεία μπορεί να διαμορφώσει ενεργούς πολίτες με βαθύτερη γνώση της ιστορίας του τόπου τους.

Ταυτόχρονα, επιλέξαμε συνειδητά την εξωστρέφεια. Ο πολιτισμός είναι η πιο ισχυρή μορφή διεθνούς διπλωματίας που διαθέτει μια μικρή χώρα. Ο πολιτισμός είναι η καλύτερη άμυνά μας. Για τον σκοπό αυτό αξιοποιήσαμε την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης που μόλις έληξε, για να παρουσιάσουμε διεθνώς τον αρχαίο και σύγχρονο πολιτισμό μας, με δράσεις που άφησαν ισχυρό αποτύπωμα και ενίσχυσαν την παρουσία της χώρας μας στον ευρωπαϊκό χώρο.

Στο πλαίσιο της προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η συμβολή της Κύπρου στη διαμόρφωση του νέου προγράμματος Agora EU και της Διακήρυξης «Europe for Culture – Culture for Europe» επιβεβαίωσε ότι ακόμη και ένα μικρό κράτος μπορεί να επηρεάζει ουσιαστικά τις ευρωπαϊκές πολιτικές όταν διαθέτει σχέδιο, συνέπεια και αξιοπιστία. Πρόκειται για ουσιαστικές παρακαταθήκες, καθώς για πρώτη φορά ο πολιτισμός αναγνωρίζεται με τα προγράμματα αυτά ως προτεραιότητα στις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Κύπρος δεν περιορίστηκε στον ρόλο του παρατηρητή, αλλά συνέβαλε ενεργά στη διαμόρφωση αυτής της νέας ευρωπαϊκής αντίληψης.

Γνωρίζω καλά ότι η πολιτιστική πολιτική δεν ολοκληρώνεται μέσα σε μία θητεία. Όμως, το νομοσχέδιο για το Καθεστώς του Καλλιτέχνη βρίσκεται πλέον σε ώριμο στάδιο και εύχομαι να ολοκληρωθεί σύντομα – με τη συνεργασία άλλου υπουργείου στο οποίο εμπίπτουν κάποιες αρμοδιότητες που αφορούν τα αιτήματα των καλλιτεχνών. Όπως εύχομαι να ολοκληρωθούν και τα μεγάλα έργα υποδομής που δρομολογήθηκαν αυτή την περίοδο. Δεν ισχυρίζομαι ότι ολοκληρώθηκαν όλα. Πιστεύω όμως ότι δημιουργήθηκαν σταθερές βάσεις πάνω στις οποίες μπορεί να οικοδομηθούν οι επόμενες φάσεις.

Συνοψίζοντας, η πολιτική του Υφυπουργείου Πολιτισμού βασίστηκε σε τρεις στρατηγικούς άξονες: στη στήριξη των ανθρώπων του πολιτισμού και της καλλιτεχνικής δημιουργίας ως θεμέλια δημοκρατίας και πνευματικής εγρήγορσης· στην ανάδειξη της κυπριακής πολιτιστικής κληρονομιάς ως ζωντανού και αναπόσπαστου μέρους του ευρωπαϊκού πολιτισμού· και στη δημιουργία ενός πολιτισμού ανοιχτού και προσβάσιμου σε όλους, με ισχυρή παρουσία τόσο στα αστικά κέντρα όσο και στην ύπαιθρο.

Αυτό το όραμα υπηρέτησα από την πρώτη ημέρα της θητείας μου. Αποχωρώ με την πεποίθηση ότι το Υφυπουργείο Πολιτισμού έχει πλέον αποκτήσει θεσμική ωριμότητα, σαφή προσανατολισμό και διεθνές κύρος και αξιοπιστία. Κυρίως, όμως, έχει αποκτήσει μια ξεκάθαρη αποστολή: να υπηρετεί τον πολιτισμό όχι ως πολυτέλεια, αλλά ως θεμέλιο της δημοκρατίας, της κοινωνικής συνοχής και αλληλεγγύης, της παιδείας και της ανάπτυξης. Είμαι ευγνώμων που μου δόθηκε η ευκαιρία να υπηρετήσω την αποστολή αυτή.

Έχοντας ζήσει τα πράγματα από τα μέσα, θέλω στο σημείο αυτό να τονίσω το αυτονόητο, για το οποίο όλοι δίκαια επιμένουν: Ο πολιτισμός χρειάζεται οικονομική στήριξη, και θα μπορέσει να προσφέρει ακόμα περισσότερα στην κοινωνία, εάν ο προϋπολογισμός του Υφυπουργείου Πολιτισμού αυξηθεί. Εύχομαι πως αυτό θα γίνει σύντομα.

Κλείνοντας, θα ήθελα να εκφράσω την εκτίμηση και τις ευχαριστίες προς όλα τα μέλη του υπουργικού συμβουλίου για τη στενή μας συνεργασία. Τέλος, εύχομαι ολόψυχα κάθε επιτυχία στη νέα Υφυπουργό Πολιτισμού, Δόκτορα Κλέα Παπαέλληνα, με την οποία μας συνδέει φιλία δεκαετιών. Γνωρίζω λοιπόν πως θα εργαστεί σκληρά ώστε ο πολιτισμός να εξακολουθήσει να κατέχει τη θέση που του αξίζει στην αναπτυξιακή και ευρωπαϊκή πορεία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Θα έχει δίπλα της τον Γενικό Διευθυντή του Υφυπουργείου ο οποίος γνωρίζει όσο κανείς άλλος τα θέματα του πολιτισμού, άξιους και έμπειρους διευθυντές και λειτουργούς σε όλα τα τμήματα, που αγαπούν και υπηρετούν τη θέση τους με συνέπεια και αφοσίωση.

Σας ευχαριστώ.»