1996 – 2026: Τριάντα χρόνια λειτουργίας. Τρεις δεκαετίες γεμάτες προκλήσεις, δοκιμασίες, έργα ανάπτυξης και εκσυγχρονισμού, επιμονής και αναγνώρισης. Θα προσθέταμε τρεις δεκαετίες τις οποίες στιγμάτισε ένα και μόνο εξάμηνο.
Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου. Περί ου ο λόγος. Στις 11 Ιουνίου πραγματοποιήθηκε ημερίδα υπό τον τίτλο «Προοπτικές στρατηγικά προγράμματα και επενδυτικές επιλογές», όπου και παρουσιάστηκαν οι σχεδιασμοί εισηγμένων στο ΧΑΚ εταιρειών. Στο πλαίσιο της ημερίδας, ο πρόεδρος του συμβουλίου του ΧΑΚ Μαρίνος Χριστοδουλίδης σημείωσε μεταξύ άλλων ότι «το Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου βρίσκεται σε μια φάση ενεργούς ανάπτυξης».
Για να φτάσει όμως εδώ, το Χρηματιστήριο βρέθηκε ένα βήμα πριν το γκρεμό. Ως θεσμός, το ΧΑΚ κινδύνευσε να καταρρεύσει μόλις τρία χρόνια μετά την ίδρυση του, όταν το 1999 -μέσα σε περίπου ένα εξάμηνο- ο οργανισμός βρέθηκε από το ναδίρ στο ζενίθ και ξανά στο ναδίρ. Μέσα σε αυτή την περίοδο, πραγματοποιήθηκε η μεγαλύτερη μεταφορά πλούτου στην ιστορία της χώρας, με χιλιάδες πολίτες να χρεοκοπούν και μερικές δεκάδες να γίνονται εκατομμυριούχοι.
Όσοι δεν ακούσατε τις λέξεις «πάτωμα», «limit up», «ιδιωτική τοποθέτηση», «blue chips», «split», «ονομαστική αξία» και άλλες παρόμοιες, ενδεχομένως να μην μπορείτε να αντιληφθείτε το μέγεθος της φρενίτιδας που είχε κατακλύσει το σύνολο του πληθυσμού. Εν μία νυχτί, όλοι είχαν βαφτιστεί επενδυτές και χρηματιστές, όλοι οι επιχειρηματίες ήθελαν να βάλουν τις εταιρείες τους στο ΧΑΚ, ενώ οι εποπτικές Αρχές, οι μηχανισμοί του Χρηματιστηρίου και οι πολιτειακοί αξιωματούχοι πιάστηκαν εξ απροόπτου, μη μπορώντας να διαχειριστούν την κατάσταση. Με αποτέλεσμα, η όλη κατάσταση να φτάσει στο απροχώρητο, να «εκραγεί η φούσκα» και χιλιάδες πολίτες να χάσουν τις οικονομίες μιας ζωής.
Χρειάστηκαν πάρα πολλά χρόνια, ώστε κάποιος να ψελλίσει και πάλι τη λέξη Χρηματιστήριο και να βάλει ξανά τον θεσμό στο κάδρο της οικονομίας.
Σήμερα, 30 χρόνια μετά την ίδρυση του, το κυπριακό χρηματιστήριο φαίνεται να λειτουργεί σε πιο στέρεες και υγιείς βάσεις. Το ΧΑΚ είναι πλήρως εναρμονισμένο με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, ενώ οι αρμόδιες εποπτικές Αρχές (Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και Κεντρική Τράπεζα) είναι σε θέση να διασφαλίσουν την υγιή και νόμιμη πορεία του θεσμού.
Την ίδια ώρα, συγκεκριμένες παράμετροι καθιστούν τον οργανισμό ακόμα περισσότερο ελκυστικό, με αποτέλεσμα να είναι σε θέση να προσελκύσει ξένους επενδυτές και να ενισχύσει τη θέση του στο ευρωπαϊκό και διεθνές σκηνικό.
Ειδικότερα: (α) Η Κοινή Πλατφόρμα Συναλλαγών και κοινά συστήματα (ωστόσο αυτόνομα) Κεντρικού Αποθετηρίου / Μητρώου (ΚΑΜ) με το Χρηματιστήριο Αθηνών, (β) η συμμετοχή στον τομέα της Ενέργειας, όντας 10% μέτοχος στο Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας (γ) η πορεία αποκρατικοποίησης με την προσπάθεια εξεύρεσης ενός στρατηγικού επενδυτή διεθνούς κύρους που θα είναι σε θέση να αναπτύξει την κυπριακή χρηματαγορά και (δ) η συνεργασία με το Χρηματιστήριο Ινδίας – NSEIX, δημιουργούν ένα πλαίσιο με σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης.
Όπως ανέφερε ο πρόεδρος του ΧΑΚ, ήδη περίπου το 36% της κεφαλαιοποίησης του χρηματιστηρίου κατέχεται από επενδυτές του εξωτερικού, ένα στοιχείο που αντικατοπτρίζει την εμπιστοσύνη της διεθνούς επενδυτικής κοινότητας στην αγορά. Στόχος, πρόσθεσε, είναι να διευρύνουμε περαιτέρω αυτό το αποτύπωμα, προσελκύοντας νέες εισηγμένες εταιρείες από τομείς με δυναμική, όπως τα μεγάλα έργα υποδομής, τα ιδιωτικά νοσοκομεία και πανεπιστήμια, η ναυτιλία και ο φαρμακευτικός κλάδος.
Παράλληλα, συνέχισε, θέλουμε να δώσουμε στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της κυπριακής οικονομίας, πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης μέσω του Χρηματιστηρίου.
Σε περίπτωση που τα πιο πάνω τελικά υλοποιηθούν, τότε θα μπορούμε να μιλάμε για ακόμα ένα μοχλό ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας και συνάμα ένα νέο πυλώνα χρηματοδότησης επιχειρήσεων πέραν του τραπεζικού κλάδου. Κάτι που το έχει ανάγκη η αγορά, σε μια περίοδο αύξησης των επιτοκίων, εκτόξευσης του κόστους της ενέργειας και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας.
Οι εφτά στόχοι που έχει θέσει η διοίκηση του ΧΑΚ είναι ξεκάθαροι: • Να τεθεί ο οργανισμός σε νέα διάσταση με την έλευση Στρατηγικού Επενδυτή. • Να επιτύχει αύξηση της ρευστότητας στην αγορά με προσέλκυση νέων εισαγωγών. • Να διευρύνει την ανάπτυξη των διεθνών συνεργασιών του. • Να λάβει την αναγκαία στήριξη από την Πολιτεία, τους συντελεστές της αγοράς και από το επιχειρείν της χώρας. • Να γίνει αξιόπιστος σύμμαχος των κυπριακών επιχειρήσεων. • Να εμπλακεί ακόμη πιο ενεργά στον τομέα της ενέργειας. • Να βελτιώσει τον χρηματοοικονομικό αλφαβητισμό.
Ας ελπίσουμε ότι αυτή τη φορά η προσπάθεια θα έχει θετική κατάληξη.