Πετροβολισμοί: Με… φανάρι στο Υπουργικό Χριστοδουλίδη ο Κεραυνός

Της Πέτρας Αργυρού

*** Ο αρχαίος φιλόσοφος Διογένης κυκλοφορούσε, λέει, μέρα μεσημέρι με το φανάρι αναμμένο ψάχνοντας άνθρωπο (“άνθρωπον ζητώ”). Αν ζούσε σήμερα στην Κύπρο, ίσως να το έπαιρνε μια βόλτα από το Υπουργικό, ψάχνοντας όχι άνθρωπο, αλλά τον συνετό που θα κοιτάξει τον προϋπολογισμό του 2027 και θα αναρωτηθεί: Κι αν κάτι πάει στραβά;

*** Γιατί στα χαρτιά, όλα βαίνουν καλώς. Πλεονάσματα έχουμε. Το δημόσιο χρέος κατεβαίνει. Ανάπτυξη προβλέπεται. Η ανεργία παραμένει χαμηλή. Και ο Μάκης Κεραυνός πήγε στο Υπουργικό με έναν προϋπολογισμό που πήρε το “πράσινο φως” για δαπάνες €14,4 δισ. Μόνο που από αυτά, €3,75 δισ. πάνε στο κρατικό μισθολόγιο, €711 εκατ. στους τόκους και €2,3 δισ. στις κοινωνικές παροχές. Την ίδια ώρα τα πλεονάσματα έχασαν περίπου €540 εκατ. μέσα σε δύο χρόνια.

*** Κανένας λόγος πανικού. Υπάρχει όμως κάθε λόγος σοβαρότητας. Διότι ο προϋπολογισμός του 2027 συνομολογήθηκε στη Λευκωσία, αλλά η οικονομία μας δεν κατοικεί σε γυάλα.

*** Αυτήν την εβδομάδα, στις 14 με 15 Σεπτεμβρίου η απόδοση του δεκαετούς αμερικανικού ομολόγου ξεπέρασε το 5%, φθάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα από το 2007. Και το ημερολόγιο έπαιξε το δικό του παράξενο παιχνίδι. Ακριβώς 18 χρόνια προηγουμένως στις 15 Σεπτεμβρίου 2008, η Lehman Brothers κατέθετε αίτηση πτώχευσης.

*** Όχι! Δεν ζούμε το 2008 και δεν προαναγγέλλεται μια νέα Lehman. Οι εποχές, οι αιτίες και τα δεδομένα είναι διαφορετικά. Η σύμπτωση, όμως, θυμίζει κάτι που οι οικονομίες πληρώνουν ακριβά όταν το ξεχνούν. Πόσο γρήγορα η βεβαιότητα μπορεί να μετατραπεί σε κρίση.

*** Στο 2026, που ήδη βράζει και φλέγεται, ήρθε να προστεθεί ακόμη ένας πονοκέφαλος αυτές τις μέρες. Χτυπήθηκε και ο σαουδαραβικός αγωγός Ανατολής – Δύσης, ο οποίος είχε αποκτήσει κομβική σημασία ως εναλλακτική δίοδος, όταν τα Στενά του Ορμούζ βγήκαν ουσιαστικά από την εξίσωση. Την ώρα, δηλαδή, που η Δύση παλεύει με το ακριβότερο χρήμα, τον πληθωρισμό και τις αυξήσεις των επιτοκίων, ο ενεργειακός λογαριασμός εξακολουθεί να γράφεται με μολύβι.

*** Και μέσα στην παγκόσμια κινούμενη άμμο, γίνεται αντιληπτό ότι ο προϋπολογισμός του 2027 δεν αρκεί να βγαίνει. Πρέπει να αντέχει. Να έχει μαξιλάρια. Να συγκρατεί ανελαστικές δαπάνες. Να αφήνει χώρο για το απρόβλεπτο. Διότι όταν στραβώσει ο καιρός διεθνώς, οι μικρές οικονομίες δεν κρατούν την ομπρέλα. Τις παίρνει ο αέρας.

*** Ο Διογένης έλεγε πως απέναντι στην εξουσία πρέπει να στέκεσαι, όπως απέναντι στη φωτιά. Ούτε κοντά για να καείς, ούτε μακριά για να παγώσεις. Αυτό είναι ίσως το μέτρο και όταν η οικονομία δείχνει να πηγαίνει περίφημα. Ισορροπία.

*** Την ίδια ισορροπία κράτησε και όταν συναπάντησε τον Μέγα Αλέξανδρο. Εκείνος του πρόσφερε πλούτη και αξιώματα κι ο Διογένης ζήτησε μόνο να μην του κρύβει τον ήλιο. Κάπως έτσι η κυβέρνηση και τα κόμματα πρέπει να στέκονται  απέναντι στα πλεονάσματα. Ούτε να μεθούν από αυτά, ούτε να τα θεωρούν ανεξάντλητα.

Παρεμπιπτόντως: Ο προϋπολογισμός του 2027 είναι ίσως η τελευταία ευκαιρία της Κυβέρνησης Χριστοδουλίδη να αποδείξει ότι θυμάται τα μαθήματα των κρίσεων, πριν το πολιτικό ρολόι του 2028 αρχίσει να χτυπά δυνατότερα.

Και το άσχετον, τι ωραίο το φως του ήλιου…