«Γέννησαν» νέα κέρδη τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε χθες ότι προχωρεί σε νέα οικονομική ενίσχυση της Ουκρανίας, αξιοποιώντας τα έσοδα (αποδόσεις τόκων) από τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, στο πλαίσιο των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί μετά τη ρωσική εισβολή.

Στην ανακοίνωση αναφέρεται πως στις 3 Αυγούστου η ΕΕ εισέπραξε 1,4 δισ. ευρώ από τους τόκους επί των ταμειακών υπολοίπων που προέρχονται από τα ακινητοποιημένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία. Αυτά τα λεφτά θα αποτελέσουν την 5η μεταβίβαση κεφαλαίων προς όφελος της Ουκρανίας, από τα ρωσικά λεφτά που η ΕΕ πάγωσε την προηγούμενη 4ετία.

Το 1,4 δισ. ευρώ αφορά τα καθαρά έσοδα που συσσωρεύτηκαν κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026. Από την επιβολή των κυρώσεων στη Ρωσία, τα ακινητοποιημένα περιουσιακά στοιχεία της ρωσικής κεντρικής τράπεζας έχουν αποφέρει έκτακτα κέρδη ύψους 8 δισ. ευρώ.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπογράμμισε χθες ότι η Ρωσία οφείλει να αναλάβει το κόστος για τις καταστροφές που προκάλεσε στην Ουκρανία. Όπως δήλωσε, τα επιπλέον 1,4 δισ. ευρώ θα διατεθούν για τη στήριξη της ουκρανικής αντίστασης απέναντι στον παράνομο πόλεμο της Ρωσίας, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να συνεχίσει να στηρίζει το Κίεβο για όσο διάστημα χρειαστεί.

Τα κεφάλαια προέρχονται αποκλειστικά από τους τόκους που αποδίδουν τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία και όχι από τα ίδια τα αποθεματικά, τα οποία παραμένουν δεσμευμένα. Σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου της ΕΕ, τα καθαρά αυτά έσοδα μπορούν να αξιοποιούνται για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας, χωρίς να θίγεται το καθεστώς δέσμευσης των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.

Πάνε για αποπληρωμή

Η κατανομή των νέων πόρων προβλέπει ότι το 95% θα διοχετευθεί μέσω του μηχανισμού συνεργασίας για τα δάνεια προς την Ουκρανία (ULCM), ο οποίος στηρίζει την αποπληρωμή της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της ΕΕ και των δανείων που έχουν χορηγήσει οι χώρες της G7 στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας ERA. Η συνολική χρηματοδοτική στήριξη μέσω του συγκεκριμένου μηχανισμού ανέρχεται σε 45 δισ. ευρώ.

Το υπόλοιπο 5% θα κατευθυνθεί στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό για την Ειρήνη, προκειμένου να καλυφθούν οι επείγουσες στρατιωτικές και αμυντικές ανάγκες της Ουκρανίας.

Η αξιοποίηση των έκτακτων αυτών εσόδων αποτελεί αποτέλεσμα μιας σειράς αποφάσεων που έλαβε η Ευρωπαϊκή Ένωση από το 2024 και έπειτα. Αρχικά, το Συμβούλιο υποχρέωσε τα κεντρικά αποθετήρια τίτλων που διακρατούν σημαντικά ποσά ρωσικών περιουσιακών στοιχείων να παρακρατούν τα καθαρά κέρδη που προκύπτουν από αυτά.

Στη συνέχεια, υιοθετήθηκε το απαραίτητο νομικό πλαίσιο που επέτρεψε τη διοχέτευση των συγκεκριμένων εσόδων προς όφελος της Ουκρανίας, ενώ στα τέλη του 2025 ενισχύθηκε περαιτέρω η προστασία των ακινητοποιημένων περιουσιακών στοιχείων, με την απαγόρευση της μεταφοράς τους πίσω στη Ρωσία. Με τον τρόπο αυτό, η ΕΕ επιδιώκει να διατηρήσει σταθερή την οικονομική και αμυντική στήριξη προς την Ουκρανία, αξιοποιώντας τους πόρους που προκύπτουν από το ισχύον καθεστώς κυρώσεων.