Στον ηθοποιό και σκηνοθέτη Κώστα Δημητρίου απονεμήθηκε το Μεγάλο Βραβείο Θεάτρου ΘΟΚ για την πολύχρονη προσφορά του στο κυπριακό θέατρο, το βράδυ της Τρίτης, στο πλαίσιο της τελετής απονομής των Βραβείων Θεάτρου ΘΟΚ για το έτος 2025, στο Θέατρο ΘΟΚ, στη Λευκωσία. Το βραβείο απένειμε στον τιμώμενο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης.
Το ενδιαφέρον της βραδιάς επικεντρώθηκε κυρίως στο Μεγάλο Βραβείο Θεάτρου ΘΟΚ, αλλά και στο νέο Βραβείο «Νίκος Χαραλάμπους», που απονεμήθηκε για πρώτη φορά και θα δίνεται ανά διετία σε δημιουργό ή συντελεστή παράστασης αρχαίου δράματος.
Το Βραβείο «Νίκος Χαραλάμπους» απονεμήθηκε στον μουσικό και συνθέτη Γιάννη Κουτή, το Βραβείο Σκηνοθεσίας στη σκηνοθέτρια Αθηνά Κάσιου και στη σκηνοθέτρια και ηθοποιό Λέα Μαλένη εξ ημισείας, το Βραβείο Νεανικής Παράστασης στις ηθοποιούς Έλενα Παυλίδου και Νικολέττα Βερύκιου, το Βραβείο Ερμηνείας Γυναικείου Ρόλου στην ηθοποιό Χριστίνα Χριστόφια, το Βραβείο Ερμηνείας Ανδρικού Ρόλου στον ηθοποιό και σκηνοθέτη Θανάση Γεωργίου και το Βραβείο Καλλιτεχνικής Δημιουργίας στον μουσικό και συνθέτη Άντη Σκορδή.
Το Μεγάλο Βραβείο Θεάτρου ΘΟΚ
Με εμφανώς ανανεωμένο προσανατολισμό και έμφαση στην επανατοποθέτηση του θεσμού πραγματοποιήθηκε η τελετή, παρουσία ανθρώπων του θεάτρου, καλλιτεχνών και εκπροσώπων της πολιτείας.
Το Μεγάλο Βραβείο Θεάτρου ΘΟΚ απονεμήθηκε στον ηθοποιό και σκηνοθέτη Κώστα Δημητρίου για τη συνολική προσφορά του στο κυπριακό θέατρο.
Στο σκεπτικό της βράβευσης του Κώστα Δημητρίου, η επιτροπή αναφέρει ότι αποτελεί μία από τις πλέον εμβληματικές και συνάμα καθοριστικές μορφές του κυπριακού θεάτρου. Η καλλιτεχνική του πορεία, που εκτείνεται από το 1970 έως και σήμερα, συνιστά μια διαδρομή συνέπειας, ήθους και ουσιαστικής προσφοράς, άρρηκτα συνδεδεμένη με τη διαμόρφωση και την εξέλιξη του επαγγελματικού θεάτρου στην Κύπρο.
Τα πρώτα του βήματα ως ηθοποιός πραγματοποιήθηκαν στο Θέατρο του ΡΙΚ, σε μια κομβική περίοδο για τη θεατρική ανάπτυξη της χώρας. Από το 1971, και λίγο μετά την ίδρυση του ΘΟΚ, εντάσσεται στο δυναμικό του Οργανισμού και εξελίσσεται σε σταθερό και βασικό μέλος του, υπηρετώντας πιστά τη θεατρική τέχνη μέσω αυτού έως το 2000.
Η πορεία του στον ΘΟΚ καταγράφει 15 σκηνοθετικούς και αμέτρητους ερμηνευτικούς σταθμούς, στις παραγωγές τόσο της Κεντρικής όσο και της Παιδικής Σκηνής, αποτυπώνοντας τη συνέπεια, τη δημιουργικότητα και την ευρύτητα της θεατρικής του δραστηριότητας. Στη μακρά αυτή διαδρομή ερμήνευσε σημαντικούς ρόλους στο αρχαίο δράμα, καθώς και στο κλασικό και νεοελληνικό ρεπερτόριο.
Μετά την παραίτησή του από τον ΘΟΚ το 2000, επανήλθε συνεργαζόμενος εκ νέου ως ηθοποιός και σκηνοθέτης, ενώ παράλληλα υπηρέτησε τον Οργανισμό ως Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου (2006-2009), συμβάλλοντας ενεργά στη θεσμική και καλλιτεχνική του πορεία.
«Η συνολική πορεία του Κώστα Δημητρίου στο κυπριακό θέατρο, και ιδιαίτερα στον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου, αποτελεί μια διαδρομή αφοσίωσης, καλλιτεχνικής ευθύνης και διαρκούς καλλιτεχνικής προσφοράς. Η βράβευσή του με το Μεγάλο Βραβείο Θεάτρου ΘΟΚ συνιστά τιμητική αναγνώριση της πολύχρονης διαδρομής και προσφοράς του, καθώς και του ουσιαστικού ρόλου του ως ενεργού συνδιαμορφωτή του κυπριακού θεάτρου.»
Στην αντιφώνησή του, ο σπουδαίος ηθοποιός και εκ των σκαπανέων του ΘΟΚ και του κυπριακού θεάτρου ανέφερε ότι «χωρίς ατομική προσπάθεια δεν μπορείς να μπεις στην ομάδα. Τα καλά κόποις κτώνται. Χρειάζεται τρέλα για να κάνεις αυτή τη δουλειά».
Το Βραβείο «Νίκος Χαραλάμπους» απονέμεται στον Γιάννη Κουτή για τη συμβολή του στη μουσική σύνθεση, ενορχήστρωση και διδασκαλία της παραγωγής του έργου Φοίνισσες του Ευριπίδη, σε σκηνοθεσία Μαγδαλένας Ζήρα και παραγωγή του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου, τον Ιούλιο του 2024. Ο πρόεδρος του ΔΣ του ΘΟΚ Παντελής Βουτουρής απένειμε το Βραβείο «Νίκος Χαραλάμπους» στον Γιάννη Κουτή.
«Πρόκειται για έναν ιδιαίτερα ταλαντούχο, πολυδιάστατο μουσικό, του οποίου η εμπνευσμένη μουσική γραφή ανέδειξε με επιτυχία το σκηνοθετικό όραμα, λειτουργώντας ως ενοποιητικός άξονας όλων των επιμέρους στοιχείων του σύνθετου ευριπίδειου έργου. Η μουσική ενορχήστρωση βασίστηκε στον φυσικό ήχο των μουσικών οργάνων (ούτι, cumbus με δοξάρι, κρουστά, κοντραμπάσο) και των ανθρώπινων φωνών, εμπλουτισμένη παράλληλα από ηχοτοπία (Αντώνης Αντωνίου), συμβάλλοντας καθοριστικά στην καλλιτεχνική αρτιότητα και επιτυχία της παραγωγής» αναφέρεται στο σκεπτικό.
Στην αντιφώνησή του, ο Γ. Κουτής ανέφερε ότι το βραβείο έχει ιδιαίτερη βαρύτητα γιατί συνδέεται με τον Νίκο Χαραλάμπους, τον οποίο είχε γνωρίσει πριν από χρόνια. «Το όποιο βήμα προς τα μπροστά κάνει ο καθένας δεν είναι ατομική προσπάθεια. Είμαστε φίλτρα μιας συλλογικότητας» σημείωσε, προσθέτοντας ότι στο θέατρο συναντώνται πολλές τέχνες.
Οι νικητές ανά κατηγορία
Το Βραβείο Σκηνοθεσίας απονεμήθηκε εξ ημισείας στην Αθηνά Κάσιου ( «Δωδέκατη Νύχτα» του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, παραγωγή Open Arts) και τη Λέα Μαλένη («Ερέντιρα» βασισμένη στη νουβέλα του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, παραγωγή Ομάδα Persona). Η ισοδύναμη καλλιτεχνική βαρύτητα και το διαφορετικό αλλά εξίσου ολοκληρωμένο σκηνοθετικό όραμα των δύο δημιουργών οδήγησαν την Επιτροπή στην απόφαση να απονείμει το Βραβείο Σκηνοθεσίας εξ ημισείας. Η ηθοποιός Λένια Σορόκου απένειμε το Βραβείο Σκηνοθεσίας στην Αθηνά Κάσιου και ο Γενικός Διευθυντής του Υφυπουργείου Πολιτισμού Γιώργος Παπαγεωργίου στην Λέα Μαλένη.
«Η σκηνοθεσία της Αθηνάς Κάσιου ανέδειξε με λεπτομέρεια και καθαρότητα το παιχνίδι των αντιθέσεων, τις θεματικές της ταυτότητας, της μεταμφίεσης, του φύλου και της επιθυμίας, διαμορφώνοντας ένα εκφραστικό θεατρικό σύμπαν σωμάτων, ψυχισμών και νοημάτων με σαφή αισθητική ταυτότητα και ουσιαστική επικοινωνία με το κοινό» αναφέρει το σκεπτικό.
Στην αντιφώνησή της, η Α. Κάσιου ανέφερε ότι το θέατρο είναι μια μεγάλη ομάδα συνδημιουργών, προσθέτοντας ότι θεωρεί τον εαυτό της τυχερό που είναι μέλος αυτής της ομάδας.
«Η σκηνοθετική γραμμή της Λέας Μαλένη αξιοποίησε το σύνολο των ηθοποιών, τις μουσικές τους δεξιότητες και την πολυμορφία των χώρων παρουσίασης του έργου ως βασικούς άξονες αφήγησης, συγκροτώντας μια πολυεπίπεδη θεατρική δημιουργία» σημειώνεται.
Στη δική της αντιφώνηση, η Λ. Μαλένη ευχαρίστησε όσους συνέβαλαν στη δημιουργία και καθιέρωση της θεατρικής ομάδας Persona, καθώς και τους συντελεστές της παραγωγής για την οποία βραβεύθηκε, ενώ αφιέρωσε το βραβείο της στην Αλεξία Παπαλαζάρου.
Το Βραβείο Ερμηνείας Ανδρικού Ρόλου απονεμήθηκε στον Θανάση Γεωργίου για το ρόλο του Μαλβόλιο, «Δωδέκατη Νύχτα» του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ (Σκηνοθεσία: Αθηνά Κάσιου, παραγωγή Open Arts). Η Υφυπουργός Πολιτισμού Βασιλική Κασσιανίδου απένειμε το Βραβείο.
Ο Θανάσης Γεωργίου διαμόρφωσε έναν Μαλβόλιο με σαφή υποκριτική γραμμή και εσωτερική συνοχή, αναδεικνύοντας τόσο τη γελοιογραφική διάσταση του χαρακτήρα όσο και τα στοιχεία ματαιοδοξίας και αυταπάτης που τον καθιστούν δραματουργικά σύνθετο. Η ερμηνεία του ανέπτυξε διακριτές διαβαθμίσεις, μεταβαίνοντας με ακρίβεια από την αυτάρεσκη αυτοπεποίθηση και αλαζονεία στην έκθεση και τη γελοιοποίηση του ρόλου που ενσάρκωσε.
Στην αντιφώνησή του, ζήτησε «να στρέψουμε το βλέμμα μας προς τα μέσα και να πάψουμε να συμβιβαζόμαστε με τις εκπτώσεις στο θέατρο». «Όλοι θέλουμε τις γεμάτες καρέκλες στο θέατρο, αλλά πρέπει να επιδιώκουμε τα γεμάτα πρόσωπα» υπογράμμισε.
Το Βραβείο Ερμηνείας Γυναικείου Ρόλου απονεμήθηκε στη Χριστίνα Χριστόφια για το ρόλο της Ζακλίν Μουαουάντ, «Μητέρα» του Ουαζντί Μουαουάντ (Σκηνοθεσία: Μαρία Μανναρίδου Καρσερά, παραγωγή ΘΟΚ). Ο Ορέστης Χριστοδουλίδης, συμπρωταγωνιστής της βραβευθείσας, απένειμε το Βραβείο στη Χριστίνα Χριστόφια.
Η σκηνική παρουσία της Χριστίνας Χριστόφια κρίνεται ότι αποτέλεσε τον κεντρικό άξονα της παράστασης, συγκροτώντας έναν πυρήνα έντονης σκηνικής εγγύτητας, μέσα από τον οποίο το κοινό εισήλθε στο οικογενειακό σύμπαν του έργου και συμμετείχε άμεσα στις συναισθηματικές του διακυμάνσεις, όπου συνυφάνθηκαν το παιδικό βλέμμα, η μνήμη και η εμπειρία της απώλειας.
Στην αντιφώνησή της, η ηθοποιός ανέφερε ότι ο πολιτισμός θα έπρεπε να είναι στις προτεραιότητες της Πολιτείας, προσθέτοντας ότι το 0,6% του κρατικού προϋπολογισμού δεν είναι αρκετό για τον πολιτισμό. «Η Κυπριακή Δημοκρατία θα πρέπει να πάρει θέση για τη γενοκτονία στη Γάζα. Οφείλουμε να πάρουμε θέση», τόνισε εξάλλου καταχειροκροτούμενη.
Το Βραβείο Καλλιτεχνικής Δημιουργίας έλαβε ο Άντης Σκορδής για τη μουσική Σύνθεση- «ζ-η-θ, ο Ξένος Μια επιστροφή στις πηγές: Επίσκεψη σε τρεις ραψωδίες της Οδύσσειας» (Σκηνοθεσία: Μιχαήλ Μαρμαρινός, παραγωγή ΚΘΒΕ-ΘΟΚ). Ο σκηνογράφος και εικαστικός Άντης Παρτζίλης απένειμε το Βραβείο, που παρέλαβε η αδερφή του, καθώς ο ίδιος απουσιάζει στο εξωτερικό.
«Μέσα από τη δημιουργία μιας μουσικής γλώσσας η οποία προέτασσε αρμονικά, ρυθμολογικά και ενορχηστρωτικά στοιχεία που ενίσχυαν την αίσθηση της ανοικείωσης, ο δημιουργός κατόρθωσε να διαμορφώσει ένα ηχητικό τοπίο που λειτούργησε ως αναπόσπαστο συστατικό της δραματουργίας και ανέδειξε το στοιχείο της «ξενότητας», που βρισκόταν στον πυρήνα του έργου» αναφέρεται στο σκεπτικό.
Το Βραβείο Δημιουργού Νεανικής Παράστασης απονεμήθηκε στις Νικολέττα Βερύκιου, Έλενα Παυλίδου για τη Διασκευή, σκηνοθεσία και ερμηνεία της παραγωγής του ΘΟΚ «Μαργαρίτα Forever» βασισμένης στο διήγημα του Δημήτρη Χατζή «Μαργαρίτα Περδικάρη». Η αντιπρόεδρος του ΘΟΚ Ανθή Αντωνιάδου απένειμε το Βραβείο.
Η Νικολέττα Βερύκιου και η Έλενα Παυλίδου έπλασαν μια φρέσκια, λιτή –παρά τα πολλαπλά και σύνθετα θεατρικά υλικά της– παράσταση, στηριγμένη κυρίως στην αμεσότητα του αφηγηματικού λόγου, στη δραματουργική λειτουργία της σκηνογραφίας και στην ερμηνευτική ευελιξία τους.
Στην αντιφώνησή της, η Έλενα Παυλίδου ανέφερε ότι είναι πολύ δύσκολο να κάνεις θέατρο. «Η επαφή με τους συνεργάτες, τα κείμενα και το κοινό μάς κρατάει ζωντανούς», σημείωσε, εκφράζοντας την ελπίδα ότι με το θέατρο μπορούμε να φτιάξουμε έναν καλύτερο κόσμο.
Την τελετή σκηνοθέτησε ο Χριστόδουλος Ανδρέου, σε κείμενα Ελένης Σιταρά και την παρουσίασαν η Αθηνά Μουστάκα και η Χριστίνα Παπαδοπούλου, με την Αναστασία Δημητριάδου να συμβάλει στο μουσικό μέρος. Σκηνογραφική/Ενδυματολογική επιμέλεια: Γιώργος Γιάννου.
Η πιο επιτυχημένη εισπρακτικά χρονιά του ΘΟΚ
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε από τη διοίκηση του ΘΟΚ στη «νέα εποχή» του θεσμού, με τον πρόεδρο του ΔΣ Παντελή Βουτουρή να κάνει λόγο για «λελογισμένη αναθεώρηση» των Βραβείων Θεάτρου ΘΟΚ, ώστε να ανταποκρίνονται «με τρόπο πιο δίκαιο και πιο ορθολογικό στο εύρος και τις πολλαπλές δημιουργικές εκφάνσεις και απαιτήσεις του σύγχρονου θεάτρου». Σύμφωνα με τον ίδιο, το 2025 ήταν «η πιο επιτυχημένη χρονιά στην ιστορία του ΘΟΚ», με ρεκόρ προσέλευσης και εσόδων από εισιτήρια.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα σχέδια που βρίσκονται υπό δρομολόγηση, όπως η Δραματική Σχολή στη Λάρνακα, η δεύτερη έδρα του ΘΟΚ στη Λεμεσό και το Κέντρο Σκηνογραφίας στην Αγία Νάπα, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για έργα που «θα μεταβάλουν τον θεατρικό μας χάρτη».
Τα βραβεία συνοδεύονταν από έπαθλο και χρηματικό βραβείο. Το έπαθλο των φετινών Βραβείων Θεάτρου ΘΟΚ αναπαριστά το γλυπτό του Θεόδουλου Γρηγορίου «ΚΥΤΤΑΡΑ / Μετάλλαξη-Σκηνή Α» (2020-2021) που κοσμεί το κτήριο Θεάτρου ΘΟΚ και φιλοτεχνήθηκε από τον ίδιο τον καλλιτέχνη.
Την Κριτική Επιτροπή Βραβείων Θεάτρου ΘΟΚ για το έτος 2025 αποτέλεσαν οι Παντελής Βουτουρής (Πρόεδρος), Στέλλα Βοσκαρίδου Οικονόμου, Χρίστος Γεωργίου, Άντης Παρτζίλης και Νεκτάριος Ροδοσθένους.
