Παιδιά, αυτός είναι ο Παρδαλής! Παρδαλή, τα παιδιά.

Μικρή οφειλή λατρείας στον γάτο μου. Στο ζωντανό αυτό πλάσμα που μπήκε σαν σίφουνας στη ζωή μου και την άλλαξε εκ βάθρων.

Ο Παρδαλής γεννήθηκε τον Αύγουστο του 2023, επάνω στο χαλί του πατρικού μου σπιτιού, στον πέμπτο όροφο μιας παλιάς πολυκατοικίας στον Άγιο Ανδρέα· η μάνα του ήταν κάτασπρη, πάλλευκη και ναζιάρα, η πιο όμορφη γάτα της ενορίας, πολύφερνη νύφη για κάθε αρσενικό κάθε που αναπαράγονταν τα ζωντανά και γρύλιζαν δίνοντας με σαφήνεια το σεξουαλικό τους σήμα.

Πρώτη τον είδε η μάνα μου – το θεώρησε σημάδι: «Είναι απ’ τον πατέρα σου που πέθανε τον Δεκέμβριο· δώρο του για να μας προσέχει», είπε. Όχι, όχι, εγώ δεν πιστεύω σε τέτοια – αλλά έκανα πως συμφώνησα για να καθησυχάσω την εξ ουρανού αυτή φαντασίωσή της για τους νεκρούς που δεν ηρεμούν, αλλά υπερίπτανται εκεί όπου έχουν μικρές ή μεγαλύτερες εκκρεμότητες του βίου τους.

Εκείνη, πάντως, ξεκίνησε, σχεδόν αμέσως, να τον ταΐζει κρυφά απ’ τα αποφάγια μας, να του βάζει νερό σ’ ένα πιατάκι, να σκύβει δίπλα από τις γλάστρες της και να του χαϊδεύει το κεφαλάκι καθώς τον βύζαινε η δική του μάνα μέχρι να τον παρατήσει – αποκλειστικά δική της υπόθεση ο γάτος· αμέτοχος εγώ.

«Δεν θα πας να του πάρεις καμιά κονσέρβα;», «Άσε με, ρε μάνα, με τ’ αδέσποτο που μάζεψες έξω απ’ το σπίτι και δεν ξεκολλά», «Να μην τον βάλουμε λίγο μέσα τώρα που έπιασαν τα κρύα;», «Όχι, ο γάτος θα μείνει απέξω. Και πάλι καλά που τον ανέχομαι», «Μα, κοίτα τον τι όμορφος που είναι!

Κοίτα αυτά τα πράσινά του μάτια!», «Ένας γάτος είναι, μάνα, μην τρελαίνεσαι». Εκείνη, φυσικά, τον βάφτισε μετά βαΐων και κλάδων: «Παρδαλής!». Εννοείται πως διαφώνησα – «λίγο χωριάτικο δεν είναι, βρε μανούλα μου;», «Εμένα αυτό μου αρέσει, εσένα τι σε κόφτει;». Σωστά. Ούτε και είχα καμία πρόθεση να νοιαστώ περαιτέρω, άλλωστε.

Μέχρι που η μάνα μου άρχισε να ξεχνάει: Μερικά πρόσωπα, κάποιες συνήθειες της, πρόσφατα περιστατικά και διαδρομές, ενώ, απ’ την άλλη, θυμόταν όλο και πιο έντονα το παρελθόν· ολοζώντανο αναπαραγόταν μπροστά της και επανερχόταν, πότε ως ερώτηση πότε ως κατάφαση εκείνο το «θυμάσαι τότε που».

Ήταν την ίδια περίοδο που η νευρολόγος της μου σύστησε να ξεκινήσουμε με ένα memantine κάθε βράδυ, το οποίο στην επόμενη επίσκεψη έγινε δύο, ενώ έπειτα από λίγες εβδομάδες προστέθηκε και το donepezil· οι εξετάσεις ήταν συνεχείς, η μεταβολή ραγδαία, κάναμε ξανά και ξανά το «τεστ του ρολογιού» αντιλαμβανόμενος ταυτόχρονα τη φθίνουσα πορεία και πως όφειλα να παραμείνω ο φροντιστής της χωρίς την παρουσία καμίας οικιακής βοηθού, καμίας ξένης γυναίκας για «βοήθεια»· ως ελάχιστη συνδρομή αλλά και ως οφειλή.

Ο Παρδαλής ήτανε, στο μεταξύ, πάντοτε, το σταθερό σημείο αναφοράς μας. Φυσικά και θα υπέκυπτα κάποτε – είχε αυτός τον τρόπο του. Αν και με βραδείς ρυθμούς. Κι έτσι θα μάθαινα από τους φιλόζωους -αλλά και γκουγκλάροντας- την πιο «καθαρή» ξηρά τροφή, τα ετήσια εμβόλια, τα πιο νόστιμα πατέ, τα παιχνίδια με το σκοινάκι και το ποντικάκι που δεν προλάβαινε να ακουμπήσει γιατί τράβαγα από την άλλη δυνατά όποτε δάγκωνε το πλαστικό με τα δόντια του, πιάνοντας τον εαυτό μου να παίρνει το παιχνίδι σοβαρά· τέτοια ήττα!

Σχεδόν είχαμε αγαπηθεί, αν και διατηρώντας μεταξύ μας πάντοτε μια απόσταση ασφαλείας. Σε αντίθεση με τη σχέση που είχε δημιουργήσει ήδη με τη μάνα μου: Τριβόταν στους αστραγάλους της με πείσμα όποτε έσκυβε να του χαϊδέψει τη ράχη του με τα δάχτυλά της, έκανε ήχους σαν υποκατάστατο ομιλίας όποτε την κοιτούσε, μικρά κυκλάκια γύρω της όποτε στεκόταν για να καθαρίσει τα τζάμια του διαδρόμου· ήταν πλέον μία σχέση αδιαπέραστη.

Τα Χριστούγεννα του 2023 ο Παρδαλής μπήκε πια μέσα στο σπίτι. Ήτανε Κυριακή μεσημέρι. Σαν έτοιμος από καιρό, σαν θαρραλέος· ένας βασιλιάς με στέμμα. Έναν ακριβώς χρόνο μετά τον θάνατο του μπαμπά μου· το θυμάμαι επακριβώς γιατί έσπευσε η μάνα μου μετά το μνημόσυνο να του βάλει στο πιατάκι του κόλλυβα με ρόδι και ζάχαρη· αντέδρασα αυτοστιγμεί τραβώντας το σακουλάκι:

«Τι κάνεις; Να τον σκοτώσεις θέλεις;». Αν εκείνος ήταν χαρούμενος που εγκατέλειψε για πάντα τη μάταιη ελευθεριότητα του διαδρόμου του πέμπτου ορόφου δεν ξέρω· πάντως, σίγουρα, ήταν η πρώτη φορά στην ήδη πεντάμηνή του ζωή που θα ένιωσε απολύτως νικητής κατά κράτος και δικαιωμένος.

Στην πορεία της σχέσης μας, ο Παρδαλής είχε πλέον αποκτήσει τα δικά του «μοτίβα», τις συνήθειες εκείνες που τον έκαναν ξεχωριστά δικό «του»: Στον τρόπο που απλωνόταν σε μια καρέκλα, στο πώς ζητούσε -και ζητάει ακόμη- την τροφή του (σχεδόν την απαιτεί), στο πώς κουνάει την ουρά του όταν περπατάει αλλά και πώς όταν τον χαϊδεύεις· στο πώς προτιμά να χουζουρεύει αλλά και πώς να του πιάνεις το σβέρκο ξύνοντάς του το με δύναμη· είχα αρχίσει πλέον να υπολογίζω πλέον και τη γνώμη του σε όλα, ακόμη και στο πού θα πάω ή πόσο θα λείψω.

Χωρίς να το επιδιώξει, μου έμαθε -ή, μάλλον, μου υπενθύμισε- και μερικά αυτονόητα που τα ‘χα καταχωνιάσει κάπου βαθιά μέσα μου υποδυόμενος πως δεν τα θυμόμουν πια:

Πως το παιχνίδι χρειάζεται χρόνο ακόμη κι όταν εσύ θεωρείς ότι έχεις σοβαρότερες ασχολίες· πως το χάδι είναι ωραίο όταν το θέλουν και οι δύο· πως έχεις δικαίωμα στην ησυχία σου, να αποτραβηχτείς λίγο, να μη θέλεις καμία απολύτως κουβέντα, χωρίς να πρέπει κάθε φορά να εξηγείς τι σου συμβαίνει ή να αποδεικνύεις πως εξακολουθείς να νοιάζεσαι.

Πως γίνεται να περνάς όμορφα με κάποιον στον ίδιο χώρο χωρίς να μιλάτε συνεχώς, χωρίς να προσπαθεί ο ένας να ‘ρθει σε λεκτική επαφή με τον άλλον αλλά επικοινωνώντας απόλυτα· καθένας τα δικά του, κι όμως μαζί. Πως μία μέρα πρέπει να χωράει στον κύκλο της και την τεμπελιά, την ευχαρίστηση τού να κάθεσαι κάπου ήσυχα χωρίς να κάνεις απολύτως τίποτα το χρήσιμο με τον ήλιο να σε ζεσταίνει· χωρίς καμία τύψη.

Πως η εμπιστοσύνη θέλει τον χρόνο της και πως όποιος σε πλησιάζει διστακτικά προφανώς θα έχει τους λόγους του – κι ας βιάζεσαι εσύ να τον πάρεις αγκαλιά, κι ας θεωρείς δεδομένο πως θα καταλάβει τις καλές σου προθέσεις.

Πως το να σ’ αφήνει ένα πλάσμα να το φροντίσεις έχει κι αυτό τη δική του τρυφερότητα και πως, απ’ την άλλη, έχεις κι εσύ δικαίωμα να ζητήσεις νοιάξιμο, να αναζητήσεις λίγη ζεστασιά, να δεχτείς ένα χάδι χωρίς να σκέφτεσαι από πριν τι ενδεχομένως χρωστάς γι’ αυτό – πόσο δυσκολευόμαστε οι άνθρωποι να δεχτούμε ότι μας αγαπούν, πόσο ψάχνουμε τον λόγο· πόσα λάθη ωριμότητας μαζεμένα.

Πως, εν τέλει, ο καθένας έχει τον δικό του τρόπο να σ’ αγαπάει και πως πρέπει να του αφήνεις χώρο για να σου τον δείξει. Ακόμη κι αν χρειαστεί να περιμένεις.  

Μία συνήθεια κράτησε πάντως ο Παρδαλής ίδια από τότε που τον υιοθετήσαμε – αν και τα πάντα στις ζωές και των τριών μας άλλαξαν καταιγιστικά τα τελευταία τρία χρόνια: Το να κοιμάται, κάθε, μα κάθε βράδυ, στα πόδια της μάνας μου – απαραιτήτως. Τις μέρες που πρέπει να λείπω στην Αθήνα, έτσι κλείνουμε, άλλωστε, πάντοτε, τις βιντεοκλήσεις μας στο WhatsApp· υπενθύμιση της ψευδαίσθησης της «παρουσίας» μου ωσεί παρών: «Δείξε μου λίγο τον Παρδαλή, μανούλα μου», «Να τος!», «Μαμμόθρεφτο τον έκανες, δεν ξεκολλά…», «Κοίτα εσύ τη δουλειά σου και μια χαρά είναι ο Παρδαλής!».

Φυσικά και είναι! Αν μη τι άλλο -κι αυτό είναι το ελάχιστο στο ανεκπλήρωτο χρέος που έχω σ’ αυτό το ζωντανό- αισθάνομαι πλέον ασφαλής με την παρουσία του μέσα στο σπίτι – σα να ‘ταν άνθρωπος. Χωρίς τις μικρότητες, τις μικροκακίες και τα παλαβά του είδους μας. Χωρίς τα υπάνθρωπα των ανθρώπων. Σαν άγγελος-άνθρωπος είναι ο Παρδαλής μου. Αλλά και σαν το τέλειο υποκατάστατο εκείνου που θα λείπει για πάντα.

Ελεύθερα, 15.11.2026