«Αυτή τη στιγμή, σε μια εποχή παγκόσμιας αβεβαιότητας (χωρίς να παραβλέπουμε και την εύθραυστη κατάσταση στην Κύπρο, με Τουρκικό στρατό και ζώνες κατάπαυσης του πυρός να κρύβονται σε πολλά σημεία της μοιρασμένης πρωτεύουσας) ίσως ο καλύτερος τρόπος να μιλήσει κάποιος για την μισαλλοδοξία, την απληστία και τους παρανοϊκούς και φιλόδοξους ηγέτες είναι με το να συνεχίσει να φτιάχνει ελεύθερη τέχνη, να συνεχίσει να υψώνει τη φωνή του, να συνεχίσει να μιλά μέχρι να τον ακούσουν» γράφει ο Κρις Ρόμπινσον για το Countryside Animafest Cyprus στο Animation World Network.
Διστάζω να φωνάξω επαίνους για το Countryside Animafest Cyprus. Εδώ και 16 χρόνια το φεστιβάλ, υπό την προσεκτική ματιά και ευγενική ψυχή του ιδρυτή και διευθυντή, Γιώργου Τσαγγάρη, χτίζει σταθερά μια κουλτούρα για την τέχνη του animation στην Κύπρο, ενώ παράλληλα έχει κερδίσει φήμη ως ένα must γεγονός για τους καλλιτέχνες του animation διεθνώς. Διστάζω να το επαινέσω, γιατί αυτή τη στιγμή το φεστιβάλ έχει μια οικειότητα: υποδέχεται περίπου μια ντουζίνα διεθνείς καλεσμένους και φιλοξενεί τον καθένα προσωπικά και με γενναιοδωρία. Κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ αυτοί οι άγνωστοι μεταξύ τους καλεσμένοι γίνονται οικογένεια. Μοιράζονται γεύματα, ποτά, κολύμπι, συζητήσεις, γέλια. Ανακαλύπτουν μαζί καινούργια θαύματα. Αν το φεστιβάλ γίνει υπερβολικά δημοφιλές, φοβάμαι πως δεν θα μπορέσει να διατηρήσει το χαλαρό χαρακτήρα του και το προσωπικό του ύφος. Θέλω να πετύχει το φεστιβάλ, αλλά παράλληλα, και εγωιστικά, θέλω να μείνει όπως είναι για να μην αλλάξει.
Ναι, είναι εύκολο να μιλάς για τον παράδεισο όταν τον ζεις, όταν έχεις την απίστευτη τύχη, όπως εγώ, να ταξιδεύεις σε πολλά διεθνή φεστιβάλ. Είχα την τύχη να παρευρεθώ στο Animafest Cyprus δύο φορές τα τελευταία χρόνια (φέτος κατ’ ακρίβειαν βρίσκομαι εδώ για να το παρακολουθήσω κάνοντας διακοπές και όχι ως μέλος της κριτικής επιτροπής). Το Countryside Animafest Cyprus προσφέρει στο κοινό μια γνήσια γιορτή της ανεξάρτητης τέχνης.
Σε αυτό το μέρος δεν φέρνεις τις επαγγελματικές σου κάρτες. Υπάρχει μια ήρεμη ατμόσφαιρα σεβασμού. Τώρα… είναι δύσκολο να στήσεις ένα φεστιβάλ οπουδήποτε στον κόσμο, αλλά ακόμα πιο δύσκολο σε ένα νησί, όταν προτεραιότητά σου είναι να γνωρίσεις στο κοινό όχι την Pixar ή την Disney ή άλλα εμπορικά στούντιο, αλλά την δουλειά των Koji Yamamura, Pritt Pärn, Piotr Dumala, Theodore Ushev και άλλων ανεξάρτητων καλλιτεχνών. Το να χτίσεις κοινό και κουλτούρα για αυτό το είδος του καλλιτεχνικού animation είναι μια χρονοβόρα και επίπονη διαδικασία, αλλά μπορεί κανείς να δει και να νιώσει πως αυτό έχει αρχίσει να συμβαίνει στην Κύπρο.
Και δεν μπορώ να φανταστώ ομορφότερο μέρος για να γίνει αυτό, γιατί η Κύπρος είναι γεμάτη όμορφα τοπία, εναλλακτικούς χώρους, ξεχασμένα χτίσματα. Κατά τη διάρκεια της παραμονής μου εδώ έχω παρακολουθήσει προβολές σε αρχαία μνημεία, πισίνες, εγκαταλελειμμένα κτίρια, παραλίες, καθώς και σε μια πληθώρα εξωτερικών χώρων σε αστικό περιβάλλον.
Ο Τσαγγάρης έχει μια εξαιρετική ικανότητα να μετατρέπει οποιοδήποτε χώρο σε σινεμά. Σε αντίθεση με σχεδόν όλα τα άλλα φεστιβάλ (με πιθανή εξαίρεση το φεστιβάλ Krok, το οποίο γίνεται πάνω σε πλοίο), οι τοποθεσίες αλλάζουν καθημερινά. Καμιά εμπειρία δεν είναι η ίδια με την προηγούμενη. Τη μια μέρα είσαι στην ύπαιθρο ή στην παλιά πόλη της Πάφου και την άλλη βρίσκεσαι σε μαγευτικές τοποθεσίες στην πρωτεύουσα. Σχεδόν όλες οι προβολές γίνονται σε εξωτερικούς χώρους και αρχίζουν μόνο όταν δύει ο δυνατός ήλιος.
Ο Τσαγγάρης δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο εντελώς ανεξάρτητο animation. Υπάρχει ένα πολιτικό υπόβαθρο, αλλά μόνο με την έννοια ότι το προσωπικό είναι και πολιτικό. Ο Τσαγγάρης θέλει να ενθαρρύνει, να υποστηρίξει και να προβάλει τις μικρές φωνές, εκείνους τους καλλιτέχνες που μιλούν ελεύθερα και ανοιχτά. Και αυτή τη στιγμή, σε μια εποχή παγκόσμιας αβεβαιότητας (χωρίς να παραβλέπουμε και την εύθραυστη κατάσταση στην Κύπρο, με Τουρκικό στρατό και ζώνες κατάπαυσης του πυρός να κρύβονται σε πολλά σημεία της μοιρασμένης πρωτεύουσας) ίσως ο καλύτερος τρόπος να μιλήσει κάποιος για την μισαλλοδοξία, την απληστία και τους παρανοϊκούς και φιλόδοξους ηγέτες είναι με το να συνεχίσει να φτιάχνει ελεύθερη τέχνη, να συνεχίσει να υψώνει τη φωνή του, να συνεχίσει να μιλά μέχρι να τον ακούσουν.
Πέρα απ’ αυτό, πού αλλού μπορεί κανείς να παρακολουθήσει διαγωνιστικό πρόγραμμα σε μια πισίνα με θέα τη θάλασσα, καθώς ο καυτός και πανέμορφος ήλιος αποχαιρετά αργά και γλυκά τη μέρα;
* Ο Κρις Ρόμπινσον είναι καλλιτεχνικός διευθυντής του Ottawa International Animation Festival.
