Ζούμε σε μια δύσκολη εποχή γεμάτη σκάνδαλα που μας συγκλονίζουν, σκάνδαλα που έχουν σχέση με το βασικό ένστικτο. Στην πατρίδα μας καταγράφεται βία εναντίον γυναικών (συζύγου, φιλενάδας) και βιασμοί. Στο εξωτερικό έχει δημιουργηθεί σάλος με τη δημοσιοποίηση 3 εκατομμυρίων αρχείων του Jeffrey Epstein, που έχει αυτοκτονήσει (υποτίθεται) στις φυλακές (2019). Ουσιαστικά πρόκειται για κύκλωμα παιδεραστίας. Φαίνεται να εμπλέκονται οι Bill Gates, Donald Trump, Bill Clinton κ.ά.
ατονομάζονται πρόσωπα που προκαλούν απορία όπως η πριγκίπισσα της Νορβηγίας που φαίνεται να είχε δεσμούς με τον εκλιπόντα Αμερικανό σεξουαλικό εγκληματία. Προβλήματα έχει και ο πρώην πρίγκιπας Andrew Mountbatten-Windsor μετά τις αποκαλύψεις των στενών σχέσεων του με Epstein.
Ας δούμε όμως, και τα καλά της εποχής μας.
Η πρόοδος της επιστήμης μας φτάνει στα πρόθυρα της 4ης βιομηχανικής επανάστασης όπως ισχυρίζονται αλλά και αποδεικνύουν καθηγητές της Περιφέρειας Κρήτης (mathesis): «Η 4η βιομηχανική επανάσταση βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη … ένα μέλλον που δύσκολα θα φανταζόμασταν έστω και λίγα χρόνια πριν. Η επέκταση του προσδόκιμου ζωής, η καταπολέμηση του καρκίνου με νανοκρυστάλλους, η αλληλεπίδραση του ανθρώπου με τα ρομπότ, η υπολογιστική όραση και οι νέες επαναστατικές μέθοδοι τροποποίησης του ανθρώπινου DNA είναι μερικές μόνο από τις εξελίξεις….»
Βρισκόμαστε στα πρόθυρα ριζικών αλλαγών λόγω κυρίως των τεχνολογιών νανοτεχνολογίας, τεχνητής νοημοσύνης, βιοτεχνολογίας και γενετικής μηχανικής.
Όταν λέμε νανοτεχνολογία, αναφερόμαστε σε τεχνολογίες που αφορούν το μικροσκοπικό (1-100nm, 1 nm =1/1,000,000,000 cm) που επιτρέπει την κατασκευή νανομηχανών σε μέγεθος όπως αυτό των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Οι νανοσυσκευές, μικροσκοπικά ρομπότ (nanobots), μπορούν να κυκλοφορούν μέσα στα αγγεία μας για ελεγχόμενη απελευθέρωση φαρμάκων, καταγραφή ζωτικών βιοδεικτών και άμυνα ενάντια σε παθογόνα και τοξίνες.
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει στόχο τη δημιουργία υπολογιστικών συστημάτων που να έχουν χαρακτηριστικά ευφυούς ατόμου (μάθηση, κατανόηση, επίλυση προβλημάτων, εξαγωγή συμπερασμάτων, προσαρμογή, ευελιξία).
Για παράδειγμα:
· Τα αυτόνομα οχήματα χωρίς οδηγό, με πολλούς αισθητήρες και κάμερες, ακολουθούν προγραμματισμένη διαδρομή (Α προς Β).
· Τα αυτόνομα στρατιωτικά ιπτάμενα οχήματα (drones), περιπολούν σε περιοχές, αναγνωρίζουν πιθανούς στόχους και αποφασίζουν μόνα τους αν θα επιτεθούν ή όχι.
Στον τομέα της μηχανικής μάθησης δημιουργούνται αλγόριθμοι (οδηγίες) που δίνουν τη δυνατότητα σε υπολογιστές να μαθαίνουν μόνοι τους˙ δηλαδή μέσα από επεξεργασία δεδομένων, εξαγάγουν τα συμπεράσματα τους. Στις μεθόδους «βαθιάς μάθησης» (deep learning) γίνεται προσομοίωση της ανθρώπινης συμπεριφοράς με τεχνητά νευρωνικά δίκτυα, μια προσπάθεια μίμησης του τρόπου λειτουργίας του ανθρώπινου κεντρικού νευρικού συστήματος.
Η τεχνολογία των ηλεκτρονικών υπολογιστών καταγράφει μια θεαματική εξέλιξη˙ η επεξεργαστική ισχύς αυξάνεται, ενώ μικραίνει το μέγεθος των υπολογιστών. Οι νέοι κβαντικοί υπολογιστές (με qubit) έχουν πολύ περισσότερες δυνατότητες κωδικοποίησης, επεξεργασίας και αποθήκευσης μεγαλύτερων ποσοτήτων πληροφορίας από τους κλασικούς (με bits) υπολογιστές˙ με πολύ μεγαλύτερες ταχύτητες επεξεργασίας και ασφαλέστερα δίκτυα επικοινωνιών (κβαντική κρυπτογραφία).
Μέχρι το 2050, οι περισσότερες συσκευές θα είναι δικτυωμένες και διασυνδεμένες μεταξύ τους (Internet of Things) και θα έχουν τη δυνατότητα να ανταλλάσσουν πληροφορίες, επικοινωνώντας μεταξύ τους χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Κάθε συσκευή θα έχει μια ηλεκτρονική ταυτότητα όπως το κινητό τηλέφωνο. Στο μέλλον θα έχουμε «έξυπνες» συσκευές παντού. Για παράδειγμα, τα «έξυπνα ρολόγια» (smartwatches) που έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθούν τη λειτουργία της καρδιάς, τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα, την αρτηριακή πίεση, μια σοβαρή αδιαθεσία, μια λιποθυμία ή πτώση. Μπορούν στη συνέχεια να στέλνουν αυτόματα τα σχετικά στοιχεία στον γιατρό ή ακόμα και να καλέσουν ασθενοφόρο.
Η γενετική μηχανική είναι η τεχνολογία που μας επιτρέπει να επεμβαίνουμε στο DNA με δυνατότητα τροποποίησης ανθρώπινου γενετικού υλικού (γονίδια).
Το πρώτο ανθρώπινο γονιδίωμα χρειάστηκε πάνω από 12 χρόνια για να καταγραφεί (2003) και κόστισε πάνω από 1 δισεκατομμύριο δολάρια. Σήμερα, σε περίπου 24 ώρες διαβάζεται DNA με κόστος 100 δολάρια. Με την πλήρη ανάλυση DNA είναι δυνατή η εξατομικευμένη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και η έγκαιρη διάγνωση ασθενειών όπως κληρονομική προδιάθεση για κάποια παθολογική κατάσταση (καρκίνος, καρδιαγγειακές παθήσεις, νευροεκφυλιστικά νοσήματα). Επίσης παρέχεται η δυνατότητα στοχευμένης παρέμβασης στο γονιδίωμά μας.
Την ανάγκη εξατομίκευσης στην ιατρική διατύπωσε πρώτος ο Ιπποκράτης (4ο αι. π.Χ.) λέγοντας ότι: «Είναι προτιμότερο να γνωρίζει κανείς τι είδους άνθρωπος πάσχει από μια ασθένεια, παρά από το τι είδους ασθένεια πάσχει κάποιος άνθρωπος». Τόνισε ότι κάθε ασθενής είναι ιδιαίτερος, και η αντιμετώπισή του πρέπει να είναι εξατομικευμένη.
Στην Κίνα γεννήθηκαν (11/2018) τα πρώτα γενετικά τροποποιημένα μωρά από γονείς που είχαν AIDS. Αυτά τα μωρά τροποποιήθηκαν γενετικά ώστε να είναι ανθεκτικά στον ιό του AIDS. Έχουν αναπτυχθεί πολλές μέθοδοι τροποποίησης του DNA (π.χ. σύστημα CRISPR/Cas).
Στο όχι τόσο μακρινό μέλλον θα μιλάμε για cyborgs, cybernetic organisms, που αποτελούνται από βιολογικά αλλά και μη βιολογικά τμήματα (π.χ. ρομποτικά προσθετικά μέλη που οδηγούνται από τη σκέψη). Έτσι, βελτιώνεται δραματικά η ποιότητα ζωής ανθρώπων με κινητικά προβλήματα. Η διεπαφή (interfacing) ανθρώπου και μηχανής είναι ήδη γεγονός.
Στο μέλλον, αναμένεται μεγαλύτερη εξάπλωση της χρήσης τέτοιων τεχνολογιών, αλλά και ραγδαία ανάπτυξη νέων απρόβλεπτων δυνατοτήτων με προοπτική ανατρεπτικών μετασχηματισμών της κοινωνίας και του κόσμου που μπορεί να οδηγήσει σ’ ένα καλύτερο μέλλον, αλλά και να αποβεί καταστροφικό. Όλοι οι τομείς της καθημερινότητάς μας πρόκειται να επηρεαστούν από τις νέες τεχνολογίες.
Όμως, προσοχή διότι προκύπτουν θέματα ιδιωτικότητας και ασφάλειας αφού υπάρχει πάντα η πιθανότητα κακόβουλης χρήσης. Από τον άνθρωπο εξαρτάται πόση σύνεση και σοφία θα επιδείξει σχετικά με τη χρήση τους.
