Η Τουρκία θα φιλοξενήσει τη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα στις 7 και 8 Ιουλίου 2026. Αυτή είναι η δεύτερη φορά στην ιστορία που η χώρα διοργανώνει τη Σύνοδο. Η προηγούμενη ήταν αυτή της Κωνσταντινούπολης το 2004. Το ΝΑΤΟ που προασπίζεται, υποτίθεται, την ελευθερία, τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα, αποδέχεται η οργάνωση της συνόδου κορυφής του να γίνει σε μια χώρα ανοιχτή φυλακή, με εδραιωμένη την αυταρχική διακυβέρνηση, τις πολιτικές διώξεις και τη μαζική φυλάκιση δημοσιογράφων, διανοουμένων, δικηγόρων, εκλεγμένων δημάρχων και πολλών άλλων πολιτών. Σε μια χώρα όπου ακόμη και τον αρχηγό της αντιπολίτευσης όρίζει ο Ερντογάν μέσω ελεγχόμενου δικαστηρίου. Σε μια χώρα όπου οι μειονότητες, εθνοτικές και θρησκευτικές είναι υπό μόνιμη δίωξη.
Η παρουσία του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαιώθηκε επίσημα από τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο. Ασφαλώς θα τιμήσει με την παρουσία του τον καλό του φίλο τον Ταγίπ Ερντογάν.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων θα βρίσκονται η ασφάλεια στην Ευρώπη, ο ρόλος και η αναδιάρθρωση της συμμαχίας, η κατανομή των αμυντικών δαπανών, καθώς και οι εξελίξεις και κρίσεις στη Μέση Ανατολή. Αναμένεται φυσικά να αναδειχθεί ο ρόλος της Τουρκίας στην αμυντική θωράκιση της Ευρώπης και στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής. Επιπλέον, αναμένεται να αναδειχθεί η τεχνολογική πρόοδος της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας. Η Άγκυρα θα προβάλει αυτή τη βιτρίνα για να ενισχύσει την εξαγωγή στρατιωτικού υλικού ακόμη και σε χώρες του ΝΑΤΟ. όπως το κάνει ήδη από καιρό.
Γενικότερα τα οφέλη της Τουρκίας από αυτή τη διάσκεψη θα είναι πολλαπλά. Οικονομικά.πολιτικά , διπλωματικά. Και ταυτόχρονα θα ξεπλύνει, όσο ξεπλένεται φυσικά, την εικόνα του αυταρχισμού και της καταπίεσης που βγάζει προς τα έξω. Η Άγκυρα προσδοκά να μεγιστοποιήσει τη γεωπολιτική και στρατιωτική της επιρροή κατά τη σύνοδο αυτή κορυφής του ΝΑΤΟ. Στα βασικά της οφέλη είναι και η αναβάθμιση του ρόλου της στην ευρωπαϊκή άμυνα, κάτι που προωθεί και την αμυντική της βιομηχανία, αλλά και η προώθηση μιας ενεργειακής πολιτικής αγωγών που θα την καθιστά κυρίαρχο του ενεργειακού παιχνιδιού στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Τουρκία έχει καταθέσει οικονομική πρόταση στο ΝΑΤΟ για τη δημιουργία αγωγού καυσίμων για την τροφοδοσία της ανατολικής πτέρυγας του. Αυτό την καθιστά βασικό ενεργειακό κόμβο για τη συμμαχία και ενισχύει τον στρατηγικό της ρόλο.
Εκμεταλλευόμενη το γεγονός ότι διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ, η Άγκυρα θα επιχειρήσει να διασφαλίσει την ισότιμη και χωρίς όρους εμπλοκή της στα μεγάλα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα.
Με τη φιλοξενία της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, η Άγκυρα αποδεικνύει ότι παραμένει ο κρίσιμος γεωπολιτικός «κρίκος» ανάμεσα στη Δύση και τις χώρες του Παγκόσμιου Νότου, επιβεβαιώνοντας τη θέση της ως απαραίτητος συνομιλητής.
Η Τουρκία εφαρμόζει μια πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, σε σημείο που δεν υιοθετεί πάντα τις αποφάσεις του ΝΑΤΟ, αυτές των Αμερικανών ή και της Δύσης γενικότερα, όπως για παράδειγμα τις κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας και του Ιράν. Και όμως αυτή η πολιτική γίνεται ανεκτή και από το ΝΑΤΟ και από τους Αμερικανούς και τις χώρες της Δύσης γενικότερα.
Η τουρκική πολιτική είναι στον αντίποδα αυτής της Αθήνας και της Λευκωσίας,σε σημείο που ο Μητσοτάκης έφτασε να δηλώνει ότι η Ελλάδα είναι «σε πόλεμο με την Ρωσία». Τι κερδίζουν η Αθήνα και η Λευκωσία από αυτή την πολιτική του «καλού παδιού»; Η τουρκική κατοχή στην Κύπρο συνεχίζεται και η εξάρτηση των κατεχομένων ενισχύεται καθημερινά, ο εποικισμός συνεχίζεται, οι επεκτατικές απειλές στο Αιγαίο συνεχίζονται και αυτά ακόμη τα «ήρεμα νερά» που επιδίωξε η Αθήνα πνέουν τα λοίσθια.
Στην Κύπρο η Τουρκία προχωρεί στην εδραίωση των κατοχικών δεδομένων και με στοχευμένες κινήσεις παγιώνει τα τετελεσμένα που οδηγούν στην τουρκοποίηση του νησιού. Έτσι σχεδιάζονται και θα υλοποιηθούν έργα στρατηγικής σημασίας όπως η κατασκευή αγωγών μεταφοράς φυσικού αερίου και η ηλεκτρική διασύνδεση Τουρκίας-κατεχομένων. Έργα που συμπληρώνουν αυτό της μεταφοράς νερού με υποθαλάσσιους αγωγούς, που έγινε στο παρελθόν. Είναι φυσικό ότι αυτά τα έργα οδηγούν στην ενσωμάτωση των κατεχομένων, τουτέστιν ευρωπαϊκού εδάφους, στην Τουρκία. Ακούσατε το ΝΑΤΟ, τους Εγγλέζους, τους Αμερικανούς, τους Ευρωπαίους να διαμαρτυρηθούν; Αυτοί που συμβάλλουν με δισεκατομμύρια στον πόλεμο της Ουκρανίας στα οποία συμπεριλαμβάνεται και η ελληνική και κυπριακή εισφορά; Πέρα από κάποιες ακαδημαϊκού τύπου αναφορές, η Τουρκία παραμένει το αγαπημένο τους παιδί. Πού λόγος για κυρώσεις όπως αυτές που επιβλήθηκαν στη Ρωσία.
Φυσικά οι ευθύνες της Αθήνας και της Λευκωσίας είναι ασήκωτες με την πολιτική που ακολουθούν. Εντός των συμμαχιών τους πρωταρχικά όπου διαθέτουν μοχλούς αντίδρασης, αλλά και εκτός. Σε τι χρησιμεύουν οι συμμαχίες όταν συντελούνται όλα αυτά σε βάρος της εθνικής τους κυριαρχίας;
Στις 7 με 8 Ιουλίου 2026 λοιπόν η όλη Δύση θα πανηγυρίζει στην Άγκυρα, στην σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, χαϊδεύοντας την Τουρκία. Θα ακουστούν διακηρύξεις προάσπισης της ελευθερίας από τον ρωσικό κίνδυνο, την ίδια ώρα που οι τουρκικές φυλακές θα είναι γεμάτες από τους αντιπάλους του Ερντογάν, στην Κύπρο θα εδραιώνεται η κατοχή και θα απειλούνται τα νησιά του Αιγαίου.
*Πανεπιστημιακός, συγγραφέας. Email ~stephanos.constantinides@gmail.com
