Ο πλούτος στην Κύπρο απογειώνεται αλλά οι ανισότητες πίσω από τη βιτρίνα προσγειώνουν απότομα!

Η κυπριακή οικονομία αναπτύσσεται. Τα δημοσιονομικά πλεονάσματα καταγράφονται. Οι οικονομικοί δείκτες παρουσιάζουν θετική εικόνα. Ο πλούτος αυξάνεται. Κάποιος ξένος επισκέπτης, αν εστιάσει σε αυτά τα συμπεράσματα, με σιγουριά θα σχηματίσει την εντύπωση μιας σφριγηλής οικονομίας, που λογικά παραπέμπει σε μια ευημερούσα κοινωνίας. Πρόκειται, όμως, για μια μεγάλη πλάνη. Που ουδόλως, έχει να κάνει με την σκληρή πραγματικότητα την οποία αντιμετωπίζει ένα πολύ μεγάλο μέρος της κοινωνίας. Διότι απλούστατα, πίσω από τη βιτρίνα της οικονομικής ευμάρειας, κρύβονται οι τεράστιες ανισότητες. Με τη φτώχεια να αποτελεί ένα μόνιμο εφιάλτη για δεκάδες χιλιάδες πολίτες.

Τα στοιχεία της Eurostat είναι αποκαλυπτικά και τα δημοσίευσε προ μιας εβδομάδας το philenews. Ο συντελεστής Gini, που μετρά την ανισότητα στην κατανομή του εισοδήματος, αυξήθηκε στην Κύπρο από 30,1 το 2024 σε 31,2 το 2025. Η άνοδος κατά 1,1 μονάδες δεν είναι απλώς μια στατιστική μεταβολή. Είναι μια προειδοποίηση για την κοινωνική συνοχή. Μάλιστα, γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική όταν συγκρίνεται με την ευρωπαϊκή πορεία. Την ώρα που στην Ευρωπαϊκή Ένωση ο δείκτης υποχώρησε από 29,4 σε 29,2, στην Κύπρο ακολούθησε την αντίθετη κατεύθυνση. Η χώρα μας βρίσκεται πλέον ανάμεσα στα πέντε κράτη-μέλη με τις μεγαλύτερες εισοδηματικές ανισότητες.

Αυτήν την σκληρή πραγματικότητα δεν μπορεί να κρύψει κανένας πανηγυρισμός για την ανάπτυξη. Μια οικονομία μπορεί να ευημερεί στους αριθμούς αλλά ταυτόχρονα να είναι δύσκολη η καθημερινότητα των ανθρώπων.

Το πρόβλημα της ανισότητας δεν αποτελεί ένα στατικό αριθμό. Συνοδεύεται από παρενέργειες. Και προκαλεί σοβαρά προβλήματα. Τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας (https://www.gov.cy/oikonomia/erevna-eisodimatos-kai-synthikon-diaviosis-ton-noikokyrion-kindynos-ftochias-2025/) καταδεικνύουν ότι το 17,1% του πληθυσμού, περίπου 167.000 άνθρωποι, βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Το ποσοστό παρέμεινε αμετάβλητο σε σχέση με το 2024.

Την ίδια ώρα, ο κίνδυνος φτώχειας μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις, αυξήθηκε από 14,6% σε 14,9%. Το χρηματικό όριο κινδύνου φτώχιας, το οποίο ορίζεται στο 60% του διάμεσου συνολικού ισοδύναμου διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, υπολογίστηκε το 2025 στα €13.240 για νοικοκυριά ενός ατόμου και σε €27.803 για νοικοκυριά με δύο ενήλικες και δύο παιδιά κάτω των 14 χρονών, σημειώνοντας αύξηση 6,8% σε σχέση με το 2024.

Πίσω από αυτούς τους αριθμούς βρίσκονται εργαζόμενοι που αδυνατούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Οικογένειες που περιορίζουν βασικές ανάγκες. Νέοι που δυσκολεύονται να αποκτήσουν προοπτική. Συνταξιούχοι που βλέπουν το εισόδημά τους να εξανεμίζεται.

Η ανάπτυξη δεν αποτελεί οικονομική επιτυχία όταν η ανασφάλεια παραμένει καθημερινός συνοδοιπόρος της κοινωνικής πλειοψηφίας. Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν παράγεται πλούτος. Είναι ποιοι τον καρπώνονται. Δεν αρκεί να αυξάνεται το ΑΕΠ, αν τα οφέλη της ανάπτυξης συγκεντρώνονται δυσανάλογα σε συγκεκριμένα εισοδηματικά στρώματα. Δεν αρκεί να καταγράφονται πλεονάσματα, αν δεν μετατρέπονται σε καλύτερες συνθήκες ζωής για όλους τους πολίτες.

Η οικονομική πολιτική δεν μπορεί να εξαντλείται στη δημοσιονομική πειθαρχία. Χρειάζεται κοινωνικό πρόσημο. Χρειάζεται ουσιαστική ενίσχυση των χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων, φορολογική δικαιοσύνη, αποτελεσματικές κοινωνικές παροχές και πολιτικές που προστατεύουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Δεν μηδενίζουμε όσα γίνονται. Επισημαίνουμε, όμως, ότι χρειάζεται μια νέα αντίληψη για την κατανομή του παραγόμενου πλούτου.

Οι κοινωνικές μεταβιβάσεις, άλλωστε, αποδεικνύουν ότι η πολιτική μπορεί να κάνει τη διαφορά, όπως ορθώς επισημαίνει η Στατιστική Υπηρεσία. Το 2025, ο κίνδυνος φτώχειας πριν από τις κοινωνικές μεταβιβάσεις ανερχόταν στο 33,6%. Μετά την καταβολή συντάξεων και κοινωνικών παροχών υποχώρησε στο 14,9%. Η διαφορά είναι τεράστια. Καταδεικνύει περίτρανα, ότι η κοινωνική πολιτική δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά βασικό εργαλείο περιορισμού των ανισοτήτων.

Εδώ βρίσκεται και η ουσία της πολιτικής συζήτησης που πρέπει να ανοίξει ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2028. Κάθε υποψήφιος, που διεκδικεί την ψήφο των πολιτών, οφείλει να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για το πώς η οικονομική ανάπτυξη θα μεταφραστεί σε κοινωνική ευημερία.

Όχι γενικόλογες υποσχέσεις. Όχι απλώς αριθμούς και δημοσιονομικούς στόχους. Συγκεκριμένες πολιτικές για τους εργαζομένους, τις οικογένειες, τους χαμηλοσυνταξιούχους και τα μεσαία στρώματα, που σηκώνουν δυσανάλογο βάρος.

Το πραγματικό μέτρο μιας οικονομίας δεν πρέπει να είναι το πόσο πλούτο παράγει, αλλά πόσο δίκαια τον μοιράζει. Είναι καιρός πια να εδραιωθεί στα μυαλά των πολιτικών, ότι ανάπτυξη χωρίς κοινωνική δικαιοσύνη δεν αποτελεί ολοκληρωμένη επιτυχία. Είναι μια ευημερία που κρύβει τις πραγματικές πληγές.

Ξεκάθαρα, λοιπόν, υπογραμμίζουμε ότι το 2028, οι πολίτες δεν πρέπει να κληθούν να επιλέξουν απλώς ποιος μπορεί να διαχειριστεί καλύτερα την οικονομία. Πρέπει να αποφασίσουν ποιος μπορεί να διασφαλίσει ότι η ανάπτυξη θα αφορά όλους. Ότι η οικονομία πρέπει να αναπτύσσεται για την κοινωνία. Ότι οι ασθενέστερες ομάδες της κοινωνίας δεν θα θυσιάζονται χάριν των ευημερούντων αριθμών!