Ο Φόρος πατά γκάζι – Σαφάρι στην αγορά για να γεμίσουν τα ταμεία

Η προχωρημένη υλοποίηση του νέου μηχανογραφικού συστήματος στο Τμήμα Φορολογίας, του Tax For All (TFA), και η λειτουργία των Παγκύπριων Μονάδων για όλες τις κατηγορίες φορολογιών θα ανεβάσουν περαιτέρω τα φορολογικά έσοδα του κράτους το 2027.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Υπουργείου Οικονομικών, του χρόνου το ποσοστό πρόσθετου φόρου ως προς τη συνολική φορολόγηση υπολογίζεται ότι θα ανέλθει τουλάχιστον στο 5%. Συγκεκριμένα, μέχρι το τέλος Ιουλίου του 2026, οι φορολογικές εισπράξεις ανήλθαν στα €4,47 δισ., ενώ για το έτος 2025 το ύψος των εσόδων από τους φόρους ήταν €8,1 δισ. Σε σύγκριση με το 2024, τα έσοδα του Τμήματος Φορολογίας αυξήθηκαν κατά 8,5% (€7,43 δισ.) και κατά 19,8% σε σχέση με το 2023 (€6,73 δισ.).

Μάλιστα, από το 2021, όταν τα έσοδα από φόρους ανέρχονταν στα €5 δισ., καταγράφεται αύξηση κατά 60%. Πέρσι, η μεγαλύτερη αύξηση παρουσιάστηκε στις εισπράξεις από τον φόρο εισοδήματος (αύξηση €307,22 εκατ.), τον ΦΠΑ (αύξηση €248,87 εκατ.) και τον φόρο κεφαλαιουχικών κερδών (αύξηση €44,11 εκατ.).

Επιπλέον, το Τμήμα Φορολογίας εισπράττει εισφορές ΓεΣΥ, οι οποίες δεν συμπεριλαμβάνονται στα έσοδά του, καθώς εμβάζονται στον Οργανισμό Ασφάλισης Υγείας (ΟΑΥ) σε μηνιαία βάση. Κατά το 2025, εισπράχθηκαν εισφορές ΓεΣΥ ύψους €104,3 εκατ. Οι αντίστοιχες εισφορές που εισπράχθηκαν το 2024 ανήλθαν στα €94,2 εκατ.

Εισπρακτικά μέτρα

Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με επεξηγηματικό σημείωμα του αρμόδιου υπουργείου, ο πρόσθετος φόρος εισοδήματος που επιβάλλεται στους φορολογουμένους (φυσικά και νομικά πρόσωπα), κατόπιν της διενέργειας ενδελεχών ελέγχων από το Τμήμα Φορολογίας, υπολογίζεται ως ποσοστό του συνόλου του φόρου εισοδήματος που έχει επιβληθεί από το Τμήμα. Εν αναμονή της ολοκλήρωσης της υλοποίησης του νέου μηχανογραφικού συστήματος (TFA) και της πιο στοχευμένης επιλογής υποθέσεων και περιοχών ελέγχου (ως προς το είδος και το σημείο φόρου), η αντίστοιχη απόδοση κατά το 2024 ήταν 2,14%.

Διεύρυνση της φορολογικής βάσης

Τα πιο πάνω περιλαμβάνονται στα μέτρα που λαμβάνει το αρμόδιο Τμήμα για τη φορολογική συμμόρφωση, η οποία καλύπτει το σύνολο των υποχρεώσεων του φορολογουμένου, από την ορθή και έγκαιρη εγγραφή στο Φορολογικό Μητρώο μέχρι την υποβολή ακριβών δηλώσεων και την έγκαιρη καταβολή των οφειλόμενων φόρων, με διαφοροποιήσεις ανά κατηγορία φορολογουμένων.

Όπως υποστηρίζει το Τμήμα Φορολογίας, καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση της φορολογικής συμμόρφωσης διαδραματίζουν η παρακολούθηση και η επαλήθευση της ορθότητας των δηλώσεων και των πληρωμών, καθώς και η εφαρμογή μέτρων συμμόρφωσης, όπου απαιτείται, βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας.

Με στόχο την επίτευξη υψηλού επιπέδου εθελούσιας φορολογικής συμμόρφωσης, το Τμήμα Φορολογίας λαμβάνει μέτρα για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της φορολογικής συμμόρφωσης, μέσω της μείωσης του απαιτούμενου χρόνου συμμόρφωσης, της ομοιόμορφης εφαρμογής της φορολογικής νομοθεσίας, της δημιουργίας Παγκύπριων Μονάδων και της υλοποίησης του νέου μηχανογραφικού συστήματος Tax For All.

Παράλληλα, η διεύρυνση της φορολογικής βάσης επιδιώκεται μέσω της επικαιροποίησης του φορολογικού μητρώου και της αξιοποίησης αξιόπιστων δεδομένων που συλλέγονται από πολλαπλές πηγές. Επίσης, η εκκαθάριση καθυστερημένων υποθέσεων και η εφαρμογή ελέγχων βάσει κινδύνου ενισχύουν την αποδοτικότητα και τη διαχείριση των ενστάσεων.

Στο κόκκινο οι ηλεκτρονικές εισπράξεις

Παράλληλα, στο πλαίσιο της διαχείρισης των φορολογικών εισπράξεων, το 95% των εισπράξεων του Τμήματος Φορολογίας πραγματοποιείται ηλεκτρονικά. Την ίδια ώρα, το Τμήμα εφαρμόζει οργανωμένες διαδικασίες διαχείρισης φορολογικού χρέους μέσω εξειδικευμένης μονάδας, με στόχο την ομοιομορφία και την έγκαιρη αντιμετώπιση των οφειλών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η επέκταση των ηλεκτρονικών πληρωμών μέσω της Φορολογικής Πύλης και του μηχανογραφικού συστήματος TFA επιτρέπει στους φορολογουμένους να διεκπεραιώνουν αυτόνομα τις υποχρεώσεις τους.Τις εισπράξεις ενισχύει και η ρύθμιση των ληξιπρόθεσμων φορολογικών οφειλών, μέσω της οποίας οι φορολογούμενοι έχουν τη δυνατότητα να αποπληρώνουν τα χρέη τους με δόσεις και ηλεκτρονικά. Τα συγκεκριμένα μέτρα, σύμφωνα με τους σχεδιασμούς του Υπουργείου Οικονομικών, συμβάλλουν στη μείωση των καθυστερημένων εσόδων και στη βελτίωση της φορολογικής διαχείρισης.

Αναλυτικά, πέρσι οι ηλεκτρονικές πληρωμές προς το Τμήμα Φορολογίας αντιστοιχούσαν στο 96,8% των συνολικών εισπράξεων. Μάλιστα, σε σχέση με το 2024, οι ηλεκτρονικές πληρωμές αυξήθηκαν ελαφρώς, καθώς τότε αντιστοιχούσαν στο 96,3%. Σημειώνεται ότι στην αύξηση των ηλεκτρονικών πληρωμών συνέτειναν η αυτόματη καταχώρηση των φορολογικών οφειλών με την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων και η εξοικείωση των φορολογουμένων με τη Φορολογική Πύλη και το TFA.

Πάντως, όσον αφορά την ηλικία των αμέσως απαιτητών φορολογικών οφειλών, κατά το τέλος του 2025, περίπου το 60% αφορούσε οφειλές ηλικίας μέχρι τεσσάρων ετών. Συγκεκριμένα, το 29,5% αφορούσε τρέχουσες οφειλές κάτω του ενός έτους και το 29,9% φορολογικές οφειλές ηλικίας από ένα μέχρι τέσσερα έτη. Ταυτόχρονα, ενισχύεται η παροχή ποιοτικών υπηρεσιών στους φορολογουμένους, με στόχο τη διευκόλυνση της φορολογικής συμμόρφωσης και τη μείωση της ανάγκης επιβολής νομικών μέτρων.

Σύμφωνα με το στρατηγικό σχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών, το Τμήμα Φορολογίας προωθεί τον εκσυγχρονισμό των υποδομών μέσω ενοποιημένων κτιριακών εγκαταστάσεων στα Επαρχιακά Γραφεία. Παράλληλα, ενισχύει τη διαφάνεια και την επαγγελματική κουλτούρα μέσω της εφαρμογής του Κώδικα Ηθικής και Δεοντολογίας.

«Η αξιοποίηση της Φορολογικής Πύλης και του νέου μηχανογραφικού συστήματος TFA, σε συνδυασμό με το ενημερωτικό υλικό και την καθοδήγηση που παρέχονται στο κοινό, διευκολύνει την εξυπηρέτηση των πολιτών. Επιπλέον, η συστηματική παρακολούθηση της φορολογικής συμπεριφοράς και ικανοποίησης μέσω ερευνών συμβάλλει στη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών. Συνολικά, οι δράσεις αυτές ενισχύουν την αποτελεσματικότητα, την εμπιστοσύνη και τη φορολογική συμμόρφωση», τονίζεται.

Εμβληματική η φορολογική μεταρρύθμιση

Ως γνωστόν, από την 1η Ιανουαρίου βρίσκεται σε εφαρμογή η φορολογική μεταρρύθμιση, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ευρύτερης οικονομικής πολιτικής.

Πρόκειται για μια συνολική αναμόρφωση του φορολογικού πλαισίου, που έχει ως στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της κυπριακής οικονομίας, τη δικαιότερη κατανομή του φορολογικού βάρους, την απλοποίηση του συστήματος και την προσαρμογή του στις σύγχρονες διεθνείς φορολογικές εξελίξεις.

Μέσω της φορολογικής μεταρρύθμισης, σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών, έχει επιτευχθεί η διασφάλιση ενός δίκαιου και αποδοτικού φορολογικού συστήματος, προσαρμοσμένου στις κοινωνικές ανάγκες, αλλά και στις εξελίξεις του διεθνούς και ευρωπαϊκού χώρου.

Το νέο πλαίσιο καθίσταται φιλικό προς τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, την προώθηση επενδύσεων, καθώς και την προαγωγή της ευρωπαϊκής ατζέντας για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα της οικονομίας μετά την ενεργειακή κρίση, με στόχο την άρση των εμποδίων στις διασυνοριακές επενδύσεις και τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος ευνοϊκού για δίκαιη και βιώσιμη ανάπτυξη.

Η περαιτέρω μεταρρύθμιση και ο εκσυγχρονισμός του φορολογικού πλαισίου, που στηρίζονται στις αρχές της ευρωπαϊκής και παγκόσμιας φορολογικής πολιτικής, συμπεριλαμβάνονται στις εμβληματικές μεταρρυθμίσεις της κυβέρνησης.

Του χρόνου, στις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβληθούν για το φορολογικό έτος 2026, θα ενσωματωθούν οι φορολογικές εκπτώσεις που αφορούν τη σύνθεση και τα εισοδήματα της οικογένειας.