Η πολιτική δικαιοδοσία των Επαρχιακών Δικαστηρίων καθορίζεται από το άρθρο 22 του περί Δικαστηρίων Νόμου, 14/1960, τηρουμένων των γενικών και ειδικών οδηγιών που εκδίδονται από το Ανώτατο Δικαστήριο. Ο Πρόεδρος Επαρχιακού Δικαστηρίου έχει δικαιοδοσία να ακούει και να αποφασίζει πρωτόδικα για κάθε αγωγή και κάθε Ανώτερος ή Επαρχιακός Δικαστής έχει αρμοδιότητα να ακούει και να αποφασίζει για οποιαδήποτε αγωγή στην οποία το αμφισβητούμενο ποσό ή η αξία της επίδικης διαφοράς δεν υπερβαίνει προκειμένου περί Ανώτερου Επαρχιακού Δικαστή τις €500.000 και προκειμένου περί Επαρχιακού Δικαστή τις €100.000. Επίσης καθορίζεται ότι το Επαρχιακό Δικαστήριο έχει εξουσία να αποφασίζει σε σχέση με οποιαδήποτε αγωγή για την ανάληψη της κατοχής οποιασδήποτε ακίνητης ιδιοκτησίας, ή οποιαδήποτε αγωγή βασιζόμενη σε αδικοπραξία που διαπράχθηκε σε σχέση με ακίνητη ιδιοκτησία στην οποία η αξιούμενη θεραπεία περιλαμβάνει έκδοση απαγορευτικού διατάγματος και στην οποία δεν αμφισβητείται ο τίτλος της ακίνητης ιδιοκτησίας, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ότι λόγω της αξίας της επίδικης ακίνητης ιδιοκτησίας, η αγωγή δε θα ήταν της αρμοδιότητας Ανωτέρου Επαρχιακού Δικαστή ή Επαρχιακού Δικαστή, σύμφωνα με τη δικαιοδοσία του καθενός, όπως καθορίζεται ανωτέρω.

Επίσης, προβλέπεται ότι το αμφισβητούμενο ποσό ή αξία της επίδικης διαφοράς, θα είναι το ποσό ή η αξία που πραγματικά αμφισβητείται μεταξύ των διαδίκων όπως αυτή αποκαλύπτεται από τις έγγραφες προτάσεις ή είναι παραδεκτή από τους διαδίκους σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας ή κατόπιν αίτησης έχει αποφασιστεί από το Δικαστήριο. Στον καθορισμό του ποσού που αμφισβητείται ή στην αξία της επίδικης διαφοράς δεν λαμβάνεται υπόψη οποιοδήποτε ποσό τόκου που είναι πληρωτέο.

Θέμα σχετιζόμενο με την καθ’ ύλην δικαιοδοσία του Δικαστηρίου ηγέρθηκε και αποφασίστηκε στα πλαίσια απόφασης που εξέδωσε η Δικαστής κα Χρ. Ππεκρή, ημερ.31.10.2022, όπου ο εναγόμενος πρόβαλε τη θέση ότι το Δικαστήριο δεν κέκτηται δικαιοδοσίας εκδίκασης της υπόθεσης, καθότι η κλίμακα της αγωγής καθορίζεται βάσει της αγοραίας αξίας του επίδικου ακινήτου, την οποία ο ενάγοντας δικογράφησε στην Έκθεση Απαίτησης σε €128.000. Συνεπώς, ήταν η θέση του ότι όχι μόνο η αγωγή δεν μπορούσε να κατηγοριοποιηθεί σε υπόθεση ταχείας εκδίκασης, αλλά θα πρέπει να παραπεμφθεί σε Ανώτερο Επαρχιακό Δικαστή. Παρέπεμψε στη Δ.2 θ.10 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας που καθορίζει ότι σε αγωγές για ανάκτηση κατοχής ακίνητης περιουσίας η οπισθογράφηση στο κλητήριο πρέπει να εκθέτει την αξία της επίδικης περιουσίας που ζητείται η ανάκτηση της, και στις αγωγές για παράνομη επέμβαση η αξία του μέρους εκείνου που γίνεται η επέμβαση.

Το Δικαστήριο, εξετάζοντας τη νομική πτυχή, αναφέρθηκε στις πρόνοιες του άρθρου 22 του Ν.14/1960, τονίζοντας πως προκύπτει ότι η καθ’ ύλην δικαιοδοσία του Επαρχιακού Δικαστηρίου καθορίζεται από το ύψος της διαφοράς ή το αμφισβητούμενο ποσό, το οποίο δεν υπερβαίνει το ποσό των €100.000. Παραπέμποντας σε νομολογία η οποία αφορούσε σε αγωγή για ανάκτηση κατοχής ακινήτου και σε αξιώσεις ενοικίων και μέσα στο πλαίσιο της οποίας είχε καταχωρηθεί αίτηση για αύξηση της κλίμακας εξόδων, ανέφερε ότι η αξία της διαφοράς καθορίζεται στα δικόγραφα και είναι βάσει αυτής που καθορίζεται η καθ’ ύλην δικαιοδοσία του Δικαστηρίου. Αναφορικά με την κλίμακα εξόδων, επισήμανε, η νομολογία τονίζει ότι δεν αποτελεί μέρος των δικογράφων αλλά συνέπεια τους. Προκύπτει ως ζήτημα αριθμητικού υπολογισμού και αποτελεί πρωτίστως θέμα που απασχολεί το Πρωτοκολλητείο, εφόσον βάσει της κλίμακας η υπόθεση θα ενταχθεί σε συγκεκριμένη δικαιοδοσία και θα καταβληθούν τα σχετικά τέλη. 

Κατέληξε ότι η επίδικη αξία της διαφοράς αφορά στο ποσό των οφειλόμενων ενοικίων, βάσει της ενοικιαστικής αξίας η οποία καθορίστηκε από τον ενάγοντα, ο οποίος δικογραφεί την αξία του επίδικου ακινήτου, αλλά δεν την οπισθογραφεί, ως οι πρόνοιες της Δ.2 θ.10. Αυτό σημαίνει, βάσει της γενικής οπισθογράφησης, όπως τόνισε, ότι σε περίπτωση καταβολής του ποσού των ζητούμενων ενοικίων πλέον τα αιτούμενα έξοδα, εντός 10 ημερών, η παρούσα διαδικασία θα τερματιζόταν. 

Δεν μου διαφεύγει, αναφέρει, ότι με τον τρόπο που έχει συνταχθεί η Έκθεση Απαίτησης δεν φαίνεται να περιορίζεται στα κατ’ ισχυρισμό οφειλόμενα ενοίκια, εφόσον ζητείται και η παράδοση της κατοχής του επίδικου ακινήτου. Εντούτοις, η οπισθογράφηση περιορίζει το αντικείμενο της αγωγής και συνεπακόλουθα καθορίζει την αξία της επίδικης διαφοράς, παρέχοντας έτσι καθ’ ύλην δικαιοδοσία στο Δικαστήριο να εκδικάσει την υπόθεση. Άλλωστε, βάσει της ισχύουσας νομολογίας ο ενάγων είναι ελεύθερος να καθορίσει την κλίμακα της αγωγής του.   

* Δικηγόρος στη Λάρνακα.