Οι τελευταίες εξελίξεις σε σχέση με τις αυξήσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση καθιστούν αναγκαία την πράσινη ενεργειακή μετάβαση. Η εκτόξευση της τιμής αγοράς δικαιωμάτων εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου, σε συνδυασμό με τις αυξημένες τιμές του φυσικού αερίου λόγω του πολέμου Ρωσίας και Ουκρανίας, οδήγησαν τα κράτη μέλη στη λήψη πιο δραστικών μέτρων για την προώθηση της εξοικονόμησης ενέργειας και της ενεργειακής αποδοτικότητας στις επιχειρήσεις και τη βιομηχανία.
Η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης μιας επιχείρησης αποτελεί πολύτιμο μέσο για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, καθώς θα οδηγήσει στη γρήγορη οικονομική τους ανάκαμψη, δίνοντάς τους, παράλληλα, ώθηση για ένα πιο αειφόρο μοντέλο λειτουργίας και ανάπτυξης, το οποίο θα συμβάλει καθοριστικά στην περαιτέρω ενίσχυση της ανταγωνιστικότητα τους.
Σημαντικό εργαλείο στην προσπάθεια των επιχειρήσεων και της βιομηχανίας για εξοικονόμηση ενέργειας και ενεργειακή αναβάθμιση αποτελεί ο ενεργειακός έλεγχος. Ο ενεργειακός έλεγχος είναι τεχνοοικονομική μελέτη, βασισμένη σε σχετικά ευρωπαϊκά πρότυπα, από την οποία προκύπτει επαρκής γνώση του συνόλου της υφιστάμενης ενεργειακής κατανάλωσης ενός κτηρίου, μιας βιομηχανικής δραστηριότητας ή/και εγκατάστασης και ιδιωτικών ή δημόσιων υπηρεσιών.
Σημειώνεται ότι οι ενεργειακοί έλεγχοι διενεργούνται μόνο από αδειούχους ενεργειακούς ελεγκτές, των οποίων τα επαγγελματικά προσόντα πιστοποιούνται και ελέγχονται από την αρμόδια αρχή, που είναι η Υπηρεσία Ενέργειας του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου & Βιομηχανίας.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, υπάρχουν τρεις κατηγορίες ενεργειακών ελεγκτών. Η Κατηγορία Α αφορά όλα τα κτήρια ανεξαρτήτως εμβαδού και είδους συστήματος κλιματισμού, περιλαμβανομένων λιμανιών, αεροδρομίων και οδικού φωτισμού. Η Κατηγορία Β αναφέρεται στη διενέργεια ενεργειακών ελέγχων σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις/διεργασίες, και γεωργικές εγκαταστάσεις. Τέλος, στην Κατηγορία Γ περιλαμβάνονται οι μεταφορές εξαιρουμένων αεροσκαφών και πλοίων. Σχετικό μητρώο ενεργειακών ελεγκτών βρίσκεται αναρτημένο στην ιστοσελίδα της Υπηρεσίας Ενέργειας.
Οι ενεργειακοί ελεγκτές μπορούν να συμβουλεύσουν τις επιχειρήσεις για τις πλέον οικονομικά αποδοτικότερες λύσεις εξοικονόμησης ενέργειας που μπορούν να εφαρμοστούν στην περίπτωση τους. Οι επιχειρήσεις στις οποίες θα διενεργηθεί ενεργειακός έλεγχος, αναμένεται να λάβουν λεπτομερή γνώση του ενεργειακού τους προφίλ. Θα πληροφορηθούν επίσης για την ιεράρχηση και τον προγραμματισμό των οικονομικά αποδοτικών μέτρων μείωσης ή/και εξοικονόμησης ενέργειας που δύναται να υλοποιήσουν, με βάση τις εισηγήσεις που θα προτείνει ο ενεργειακός ελεγκτής στη μελέτη του.
Τα θέματα των ενεργειακών ελέγχων στην Κύπρο, όπως είναι οι υφιστάμενες υποχρεώσεις για διενέργεια ενεργειακού ελέγχου από μεγάλες επιχειρήσεις, οι κατευθυντήριες γραμμές και τα ελάχιστα κριτήρια των ενεργειακών ελέγχων, οι διαδικασίες αδειοδότησης ενεργειακών ελέγχων για κτίρια, βιομηχανίες, μεταφορές, κοκ, ρυθμίζονται μέσω των περί Προώθησης της Ενεργειακής Απόδοσης Νόμων και σχετικών δευτερογενών νομοθετημάτων.
Συγκεκριμένα, στη νομοθεσία προνοείται ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις που απασχολούν περισσότερους από 250 εργαζομένους και των οποίων ο ετήσιος κύκλος εργασιών υπερβαίνει τα 50 εκατομμύρια ευρώ ή το σύνολο του ετήσιου ισολογισμού υπερβαίνει τα 43 εκατομμύρια ευρώ, έχουν υποχρέωση να διενεργούν ενεργειακό έλεγχο διεξαγόμενο με ανεξάρτητο και οικονομικά αποδοτικό τρόπο από ενεργειακούς ελεγκτές κάθε τέσσερα χρόνια τουλάχιστον, από την ημερομηνία διεξαγωγής του προηγούμενου ενεργειακού ελέγχου.
Καταλήγοντας, το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, αντιλαμβανόμενο τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι ενεργειακοί έλεγχοι στην επίτευξη των ενεργειακών και περιβαλλοντικών στόχων του κράτους, έχει ανακοινώσει το Σχέδιο «Προώθηση των Ενεργειακών Ελέγχων στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις».
Το Σχέδιο καλύπτει αποκλειστικά μέρος της δαπάνης για τη διεξαγωγή ενεργειακού ελέγχου νοουμένου ότι αυτός διενεργείται από Ενεργειακό Ελεγκτή εγγεγραμμένο στο αντίστοιχο μητρώο. Το ποσοστό της δημόσιας χρηματοδότησης ανέρχεται στο 30% επί του κόστους του ενεργειακού ελέγχου, με μέγιστο ποσό για κάθε ΜμΕ να ανέρχεται στις €2.000. Το Σχέδιο δεν καλύπτει επενδύσεις με αναδρομική ισχύ.
Η Ομοσπονδία Εργοδοτών & Βιομηχάνων (ΟΕΒ) παροτρύνει τις επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν την ευκαιρία που τους δίδεται μέσα από το εν λόγω Σχέδιο του Υπουργείου και να προβούν σε ενεργειακό έλεγχο στις επιχειρήσεις τους. Οι επιχειρήσεις, υιοθετώντας τις συστάσεις των Ενεργειακών Ελεγκτών, θα μειώσουν το ενεργειακό τους κόστος και συνεπώς θα αντιμετωπίσουν τις αυξημένες τιμές αγοράς ενέργειας.
* Λειτουργός, Τμήμα Ενέργειας και Περιβάλλοντος, ΟΕΒ
